Học sinh trường Marie Curie (Hà Nội). Ảnh: Trần Hiền.
Tiếng Việt có nhiều từ thú vị, khi một từ có thể mang nhiều nghĩa khác nhau, tùy ngữ cảnh sử dụng. Trong đó, có một từ vừa dùng để chỉ một món ăn quen thuộc, vừa là một động từ diễn tả hành động thường gặp trong đời sống hàng ngày.
Đó là từ "cuốn".
Theo Từ điển tiếng Việt (Từ điển Hoàng Phê), "cuốn" là từ chỉ hành động thu gọn vật có hình tấm thành hình trụ bằng cách lăn nó trên bản thân nó. Ví dụ: Cuốn chiếu, cuốn buồm... Từ này còn chỉ việc kéo theo và mang đi trên đà chuyển động nhanh và mạnh. Ví dụ: Nhà cửa bị nước lũ cuốn trôi; xe phóng nhanh, bụi cuốn lên mù mịt.
Bên cạnh nghĩa là động từ, "cuốn" còn được dùng như một từ chỉ món ăn trong ẩm thực Việt Nam. Theo cách gọi phổ biến, món cuốn là những món ăn được tạo thành bằng cách dùng bánh đa, lá hoặc các nguyên liệu khác bọc, gói phần nhân bên trong rồi cuộn lại thành từng cuốn nhỏ. Một số món quen thuộc có thể kể đến như gỏi cuốn, phở cuốn, nem cuốn hay bò cuốn lá lốt.
Tên gọi này xuất phát chính từ thao tác chế biến món ăn - tức hành động "cuốn" các nguyên liệu lại với nhau.
Phương Lam