Từ Nghị quyết của Quốc hội đến mặt bằng sạch tại Tây Hồ

2 giờ trướcBài gốc

Với những cơ chế đặc thù tháo gỡ khó khăn về thời gian và phương thức thu hồi đất, thực tiễn tại phường Tây Hồ đang trở thành bài học quý giá cho nỗ lực khơi thông hạ tầng Thủ đô.

Tăng tốc tiến độ nhờ rút ngắn thời gian thông báo thu hồi đất

Công tác GPMB từ lâu luôn là "bài toán khó" đối với các dự án hạ tầng trọng điểm của Hà Nội, do những vướng mắc về thủ tục và sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp lý trước đây.

Công trường nhà hát Ngọc Trai. Ảnh: Phùng Linh

Tuy nhiên, sự ra đời của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31-1-2026, văn bản hướng dẫn chi tiết Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội đã mang lại luồng sinh khí mới, thông qua việc chuẩn hóa quy trình và cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà. Tại địa bàn "nóng" về đô thị hóa như phường Tây Hồ, hiệu ứng của chính sách mới này đang giúp hàng loạt dự án trọng điểm bứt tốc mạnh mẽ.

Điểm nhấn quan trọng nhất mà Nghị định số 49/2026/NĐ-CP mang lại, chính là sự thay đổi mang tính đột phá về thời gian chuẩn bị. Theo quy định mới, thời gian người dân phải được biết trước về việc thu hồi đất đã được rút ngắn đáng kể: Đối với đất nông nghiệp chỉ còn 60 ngày và đối với đất ở là 120 ngày (trước đây là 120 và 180 ngày).

Sự thay đổi này không đơn thuần là cắt giảm con số, mà là một chiến lược giúp các đơn vị thực hiện nhiệm vụ nhanh chóng triển khai các bước tiếp theo, ngay sau khi có lệnh xây dựng công trình, đảm bảo tính kịp thời cho các dự án đầu tư công.

Thực tế tại phường Tây Hồ đã chứng minh hiệu quả tức thì của cơ chế này. Điển hình nhất là dự án Nhà hát Ngọc Trai và Công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề, với tổng diện tích thu hồi 212.730m2.

Đây là dự án có quy mô thu hồi đất nông nghiệp lớn nhất phường, với 398 trường hợp bị ảnh hưởng. Nếu theo quy trình cũ, việc chờ đợi đủ thời gian thông báo thường kéo dài tiến độ cả năm trời. Tuy nhiên, nhờ vận dụng linh hoạt cơ chế từ Nghị quyết số 254 và Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, Ban Quản lý dự án Đầu tư-Hạ tầng phường đã có thể triển khai song song việc điều tra hiện trạng cho 105 trường hợp tại giai đoạn 1, đặt mục tiêu thu hồi đất dứt điểm ngay trong quý I và quý II-2026.

Một minh chứng sống động khác cho bài học từ Tây Hồ, là dự án Xây dựng tuyến đường Đặng Thai Mai (giai đoạn 1). Dự án có diện tích đất nông nghiệp 23.531m2. Nhờ sự quyết liệt và nhịp nhàng trong phối hợp giữa chính quyền phường và đơn vị GPMB, sau khi khung thời gian pháp lý được thu hẹp, tính đến đầu tháng 3-2026, dự án đã bàn giao được hơn 44.756,2m2, đạt tỷ lệ bàn giao mặt bằng rất cao.

"Chốt chặn" thỏa thuận 75% và sự quyết liệt trong công tác cưỡng chế

Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 49/2026/NĐ-CP đã đưa ra giải pháp "tháo nút thắt" cực kỳ quan trọng cho các dự án sử dụng đất thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất. Theo đó, nếu tổ chức kinh tế đã thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất, Nhà nước sẽ thực hiện thu hồi phần diện tích còn lại. Đây là quy định có tính đột phá, giúp xóa bỏ tình trạng "một vài hộ dân cản đường cả dự án" vốn đã tồn tại bấy lâu nay.

Thực tiễn tại dự án cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu trên địa bàn Tây Hồ đã cho thấy, sự quyết liệt này mang lại hiệu quả rõ rệt khi dự án đạt tỷ lệ bàn giao mặt bằng 100% diện tích. Đối với những trường hợp cuối cùng còn vướng mắc do kinh doanh dịp Tết, Ban Quản lý dự án đã linh hoạt ấn định thời gian thu hồi mặt bằng xong trước ngày 15-3-2026, vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, vừa tạo điều kiện cho người dân mưu sinh. Đây chính là sự vận dụng khéo léo cơ chế "thỏa thuận đi đôi với thu hồi" mà Nghị định số 49/2026/NĐ-CP cho phép.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, ông Đặng Văn Hồi - Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng phường Tây Hồ cho biết, cơ chế từ Nghị định số 49/2026/NĐ-CP còn giúp tháo gỡ khó khăn về tài chính khi bổ sung quy định về kinh phí thuê đơn vị tư vấn để xác định mức độ thiệt hại của tài sản, vật kiến trúc gắn liền với đất. Đây là "chìa khóa" để địa phương thực hiện áp giá bồi thường sát với giá trị thực tế, giúp người dân yên tâm bàn giao mặt bằng…

Có thể nói, Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 49/2026/NĐ-CP đã tạo ra một "hệ sinh thái" pháp lý đồng bộ, từ khâu quy hoạch, thông báo đến bồi thường và cưỡng chế. Những bài học kinh nghiệm từ sự chủ động của chính quyền phường Tây Hồ, trong việc áp dụng các cơ chế tháo gỡ này, đang biến những "điểm nghẽn" về GPMB trở thành những công trường hối hả thi công. Đây chính là chìa khóa để Thủ đô sớm hoàn thiện mạng lưới hạ tầng, tạo đà cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong tương lai.

Vân Nhi

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tu-nghi-quyet-cua-quoc-hoi-den-mat-bang-sach-tai-tay-ho-737646.html