Từ tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, đặc biệt là những nội dung cốt lõi được triển khai tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, nhiều chủ trương lớn đã được xác lập với yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.
Thực tế thời gian qua cho thấy, từ trung ương đến các địa phương đang triển khai thực hiện đồng bộ hệ thống giải pháp để đưa các nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Tại Hà Nội, thành phố đã ban hành chương trình hành động thực hiện các nghị quyết của Trung ương và đang triển khai đồng bộ và đạt hiệu quả rõ nét trên các lĩnh vực, từ hoàn thiện thể chế đến phát triển kinh tế - xã hội, chỉnh trang đô thị, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng sống nhân dân...
Kết quả phát triển kinh tế - xã hội trong 4 tháng qua là minh chứng sống động cho việc đưa nghị quyết vào thực tiễn đời sống. Nổi bật là tổng thu ngân sách nhà nước lũy kế đến ngày 28-4 đạt hơn 294 nghìn tỷ đồng, bằng 45,3% dự toán và đạt 98,2% so với cùng kỳ năm trước. Các dự án hạ tầng chiến lược như tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng đã cơ bản hoàn tất giải phóng mặt bằng và bước vào thi công cao điểm. Việc xử lý 5 điểm nghẽn lớn của thành phố đang đạt được những kết quả tích cực...
Từ yêu cầu “quán triệt sâu - hành động quyết liệt - hiệu quả thực chất”, việc đưa các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống là bước cụ thể hóa mục tiêu chiến lược về tăng trưởng 2 con số, phát triển đất nước giàu mạnh trong giai đoạn mới. Với tinh thần đó, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội lựa chọn chủ đề: "Từ Nghị quyết đến hành động thực tiễn”.
Tham gia Chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có Tiến sĩ Đoàn Văn Báu, Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính trị, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương. Ảnh: Viết Thành
Tham gia Chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có Tiến sĩ Đoàn Văn Báu, Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính trị, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Ngoài ra, Chương trình được kết nối trực tiếp với điểm cầu xã Ứng Thiên, với sự tham gia của Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Nguyễn Anh Tuấn; ông Nguyễn Quang Vinh, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Bặt Chùa; ông Hà Minh Mạnh, thôn Bặt Ngõ.
Thực tiễn cho thấy, trong quá trình triển khai các nghị quyết của Đảng, không ít nơi vẫn còn khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Có những chủ trương đã được quán triệt đầy đủ nhưng việc cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch còn chậm, thiếu đồng bộ; một số nhiệm vụ chưa xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, dẫn đến hiệu quả chưa như kỳ vọng. Việc tổ chức thực hiện ở một số lĩnh vực còn lúng túng; trách nhiệm chưa được phân định rõ; công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả chưa thật sự chặt chẽ, khiến nghị quyết chậm đi vào cuộc sống.
Kiên quyết khắc phục những tồn tại, hạn chế, các cấp ủy, tổ chức Đảng từ trung ương đến địa phương đang đưa nghị quyết thành những kết quả, sản phẩm cụ thể, có thể đo đếm và cảm nhận rõ trong đời sống hằng ngày. Trong tiến trình đó, Hà Nội đã gương mẫu, đi đầu bằng việc ban hành và thực hiện ngay chương trình hành động đối với từng nghị quyết. Tinh thần xuyên suốt của Đảng bộ, chính quyền Thủ đô là lấy kết quả trong thực tiễn cuộc sống làm thước đo cho mọi quyết sách, mọi hành động.
Hành động quyết liệt để nghị quyết nhanh vào cuộc sống
Nhìn nhận về điểm mới nổi bật nhất trong tư duy chỉ đạo của Đảng từ Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, đặc biệt là yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa quán triệt nghị quyết với tổ chức thực hiện, TS Đoàn Văn Báu cho rằng, thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, khâu triển khai nghị quyết vẫn là điểm yếu, còn chậm so với yêu cầu đặt ra. Vì vậy, ngay từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư đã nhấn mạnh, đây phải là “Đại hội của hành động”, yêu cầu nhanh chóng đưa nhận thức vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể.
TS Đoàn Văn Báu. Ảnh: Viết Thành
TS Đoàn Văn Báu cho rằng, điểm mới trong triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết lần này là kế thừa các cách làm trước đây nhưng yêu cầu hành động phải nhanh hơn, quyết liệt hơn và đồng bộ hơn. Từ nhận thức phải chuyển mạnh sang hành động với tinh thần “hiểu sâu, hành động đúng và làm đến cùng”.
Quá trình triển khai được thực hiện xuyên suốt từ khâu học tập, nghiên cứu, quán triệt nghị quyết đến xây dựng chương trình hành động, kế hoạch thực hiện; đồng thời tăng cường kiểm đếm, đánh giá bằng những kết quả cụ thể trong thực tiễn.
TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh: “Thước đo cuối cùng chính là hiệu quả hành động trong thực tiễn, để người dân có thể nhìn thấy và đo đếm được. Đây là bước đột phá quan trọng nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống”.
Nắm chắc tinh thần Nghị quyết để đưa ra quyết sách đúng
Việc Trung ương nhấn mạnh “tổ chức thực hiện là khâu quyết định”, “lấy kết quả thực tiễn làm thước đo” đặt ra những yêu cầu đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo ở các cấp, nhất là cấp cơ sở. Về nội dung này, TS Đoàn Văn Báu cho rằng, việc học tập, quán triệt Nghị quyết không chỉ dừng ở đội ngũ cán bộ, đảng viên mà phải lan tỏa sâu rộng tới nhân dân, để người dân hiểu, đồng thuận và cùng tham gia thực hiện. Khi tạo được sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn xã hội thì Nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống.
TS Đoàn Văn Báu cho rằng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý phải nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của các nghị quyết. Ảnh: Viết Thành
“Điều quan trọng nhất là nhận thức phải thấm sâu, thực sự trở thành yếu tố dẫn dắt hành động. Nếu không hiểu đầy đủ, không hiểu sâu, không nắm chắc tinh thần Nghị quyết thì sẽ khó có thể đưa ra quyết sách đúng và tổ chức thực hiện hiệu quả”, TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.
Cũng theo TS Đoàn Văn Báu, trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý là phải nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của các Nghị quyết chiến lược trong bối cảnh mới, tình hình mới, đồng thời phải quyết liệt trong tổ chức thực hiện.
TS Đoàn Văn Báu cho rằng, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Đây là những dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi bộ máy các cấp không thể chậm trễ.
Nhận thức đúng phải hành động nhanh
Hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công chi nhánh Cầu Giấy. Ảnh: Quang Thái
Từ góc độ lý luận và thực tiễn, TS Đoàn Văn Báu cho rằng, để khắc phục tồn tại khoảng cách giữa nhận thức và hành động trong triển khai nghị quyết, trước hết là nhận thức đúng phải hành động nhanh. Trước đây, mỗi chương trình hành động hoặc kế hoạch tổ chức thực hiện thường làm chậm hơn, nhưng bây giờ, đồng hành với việc ban hành nghị quyết phải có ngay chương trình hành động và triển khai thực hiện trong thời gian ngắn.
Việc tổ chức học tập cũng phải nhanh. Ví dụ, hiện nay chúng ta tổ chức học trực tuyến, toàn bộ các đồng chí Bộ Chính trị - những người xây dựng, chỉ đạo ban hành các quyết sách lớn trực tiếp truyền đạt. Nhờ vậy, tạo được sự đồng thuận trong thời gian ngắn. Tất nhiên, xuống đến tất cả cán bộ, đảng viên ở cơ sở không thể nắm hết ngay được. Sau đó, các cấp ủy cơ sở phải tiếp tục triển khai bằng nhiều hình thức khác nhau, làm sao “cắt nhỏ” nội dung ra để tạo nhận thức mới, không chỉ với cán bộ, đảng viên mà cả quần chúng nhân dân.
Khi nhận thức được nâng lên sẽ chuyển thành hành động nhanh hơn, tích cực hơn. Điều đó phải được đưa vào các chương trình cụ thể. Lần này, nghị quyết ghi rất rõ, “6 rõ”: Rõ nội dung triển khai; rõ tổ chức thực hiện; rõ thời gian thực hiện; rõ nguồn lực thực hiện; rõ hiệu quả sau tổ chức thực hiện. Tất cả đều phải được đo bằng sự hài lòng, hạnh phúc của nhân dân. Vì vậy, không thể chậm hơn được. Nếu chậm thì dân sẽ chờ, cán bộ, đảng viên sẽ chờ. Nghị quyết hay sẽ tạo áp lực phải làm nhanh, nhưng nhanh chứ không ẩu, nhanh nhưng phải hiểu sâu.
TS Đoàn Văn Báu trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Viết Thành
Như các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã nói, các đồng chí càng ở cương vị cao càng phải nghiên cứu kỹ nghị quyết, nắm chắc thực tiễn địa phương để bám sát hơi thở cuộc sống, cụ thể hóa nghị quyết gắn với đặc điểm từng cơ quan, đơn vị. Không thể làm giống nhau hoàn toàn, nhưng tính quy luật phải xuyên suốt, phải đi theo nghị quyết chung.
Xác định đúng trọng tâm để hành động hiệu quả
Theo TS Đoàn Văn Báu, để xây dựng chương trình hành động đúng và trúng, trước hết phải nhận thức sâu sắc tinh thần, mục tiêu và những khâu then chốt của Nghị quyết. Trên cơ sở đó, từng địa phương cần xác định rõ những vấn đề trọng tâm, trọng điểm cần tập trung tháo gỡ, nhất là các “điểm nghẽn”, “nút thắt” đang cản trở sự phát triển.
TS Đoàn Văn Báu cho rằng, nhiệm vụ ưu tiên hiện nay trước hết là tháo gỡ những vướng mắc về thể chế. Bên cạnh đó, cần đồng bộ các giải pháp liên quan đến con người, văn hóa và hạ tầng để tạo động lực phát triển. Khi những vấn đề dân sinh bức xúc được giải quyết, người dân sẽ thấy rõ hiệu quả, từ đó đồng thuận và ủng hộ việc triển khai nghị quyết.
Việc xác định trọng tâm, trọng điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tránh dàn trải, ôm đồm nhiều việc cùng lúc. Theo đó, các cấp, các ngành phải lựa chọn đúng những vấn đề cấp thiết nhất để tập trung xử lý dứt điểm.
Thực tế tại Hà Nội cho thấy, nhiều điểm nghẽn tồn tại qua nhiều nhiệm kỳ đã từng bước được tháo gỡ nhờ quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Cùng với xác định đúng nhiệm vụ ưu tiên, TS Đoàn Văn Báu cho rằng, cần phân công rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các đề án, dự án. Cán bộ được giao nhiệm vụ phải dám nghĩ, dám làm, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, không chần chừ trước việc khó.
Theo TS. Đoàn Văn Báu, để tổ chức thực hiện hiệu quả, công tác chính trị tư tưởng phải được đặt lên hàng đầu nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Khi cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu thì sẽ phát huy được tinh thần “6 dám”, chủ động hành động vì lợi ích chung.
Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát ngay từ đầu quá trình triển khai để kịp thời uốn nắn, chấn chỉnh, đồng thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân làm tốt. Việc đánh giá cán bộ phải dựa trên kết quả, sản phẩm cụ thể. Những trường hợp thiếu trách nhiệm, chậm trễ kéo dài cần được xem xét xử lý nghiêm.
“Việc triển khai các nhiệm vụ phải bảo đảm đồng bộ nhưng quyết liệt, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động. Đặc biệt với Thủ đô Hà Nội, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới tư duy, hành động nhanh hơn, bứt tốc hơn và giữ vai trò dẫn dắt trong phát triển”, TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.
Người đứng đầu phải nêu gương bằng hành động và hiệu quả
Theo TS Đoàn Văn Báu, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; đặc biệt thời gian gần đây càng nhấn mạnh yêu cầu này. Người có trách nhiệm càng cao càng phải gương mẫu trong lãnh đạo, chỉ đạo và phải thể hiện bằng hiệu quả công việc cụ thể.
TS Đoàn Văn Báu chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Viết Thành
TS Đoàn Văn Báu cho rằng, nếu người đứng đầu quyết liệt hành động, triển khai công việc nhanh chóng, đồng bộ và biết sử dụng con người hiệu quả thì sẽ tạo động lực để bộ máy vận hành thông suốt, hướng tới mục tiêu chung. Ngược lại, nếu người lãnh đạo còn chần chừ, do dự, ngại va chạm, sợ trách nhiệm thì khó có thể truyền được tinh thần và cảm hứng hành động cho cấp dưới.
TS Đoàn Văn Báu khẳng định, nêu gương phải bắt đầu từ nhận thức, đến hành động và kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Khi người đứng đầu thực sự gương mẫu sẽ tạo sức lan tỏa, truyền cảm hứng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng lòng, tin tưởng để cùng hướng tới mục tiêu chung.
"Khi toàn bộ hệ thống cùng đồng thuận, chung sức và hành động quyết liệt thì mục tiêu đề ra chắc chắn sẽ đạt được", TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.
Nhận thức sâu, hành động quyết liệt
Chia sẻ việc cần thiết tạo sự thống nhất nhận thức và hành động trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân khi triển khai các chương trình hành động, TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh yếu tố nhận thức đóng vai trò rất quan trọng.
"Từ nhận thức đúng sẽ dẫn đến hành động đúng, do vậy phải đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ, tổ chức quán triệt Nghị quyết đi thẳng vào trọng tâm, trọng điểm. Làm sao để tạo cho đảng viên và các tầng lớp nhân dân cảm giác muốn tìm hiểu và muốn hiểu từ đó tổ chức thực hiện, khác với việc áp đặt hay bắt buộc phải tiếp thu", TS Đoàn Văn Báu nói.
Theo ông, việc triển khai Nghị quyết không chỉ dừng ở nhận thức trong đội ngũ cán bộ, đảng viên mà còn phải truyền tải được thông điệp của Đảng tới nhân dân. Đó là không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, hướng tới mục tiêu “nhân dân hạnh phúc, nhân dân thụ hưởng”.
TS Đoàn Văn Báu cũng nhấn mạnh quan điểm “dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra, dân giám sát” nhưng cuối cùng là “dân thụ hưởng”, trong đó thụ hưởng chính là những tiêu chí về hạnh phúc của người dân.
TS Đoàn Văn Báu. Ảnh: Viết Thành
Phân tích thêm, TS Đoàn Văn Báu cho rằng, nhiều nghị quyết chiến lược vừa qua đều hướng tới lợi ích của người dân, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục, y tế. Trọng tâm cốt lõi là chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo nhằm tạo ra năng suất lao động mới, cách thức quản lý mới, nếu không đổi mới thì đất nước sẽ tiếp tục phát triển chậm.
TS Đoàn Văn Báu cũng nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong giai đoạn hiện nay. Chưa bao giờ nền tảng văn hóa được xác định quan trọng như hiện nay, trở thành “kiềng ba chân”, vừa là nền tảng, vừa là động lực nội sinh cho phát triển bền vững.
Từ đó, ông cho rằng khâu đầu là công tác tuyên truyền, vận động phải tạo được sự đồng thuận của nhân dân đối với các nghị quyết thông qua những kết quả cụ thể, đo đếm được và người dân có thể cảm nhận được trong thực tế.
Đồng thời, quá trình tổ chức thực hiện cần được tiến hành quyết liệt, bởi theo TS Đoàn Văn Báu sẽ tồn tại những cản trở từ lợi ích cục bộ hoặc tâm lý né tránh, ngại va chạm.
TS Đoàn Văn Báu một lần nữa nhấn mạnh yêu cầu “nhận thức sâu, hành động đúng và làm đến cùng”, dù khó khăn đến đâu cũng phải kiên định để đi tới đích. Trong quá trình thực hiện, nếu còn vấn đề chưa xác định hết thì cần tiếp tục bổ sung giải pháp để tạo nền tảng đồng bộ cho việc triển khai.
Theo ông, cùng với việc tổ chức thực hiện quyết liệt, cần chú trọng lan tỏa các tấm gương, mô hình, điển hình tiên tiến để tạo động lực trong xã hội. Bên cạnh đó, với những trường hợp thiếu tích cực, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm thì phải có biện pháp phê bình, nhắc nhở, thậm chí xử lý trong công tác cán bộ.
TS Đoàn Văn Báu nhận định, vai trò dẫn dắt, nêu gương của người đứng đầu trong hệ thống chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi người lãnh đạo gương mẫu, quyết liệt, hành động trên nền tảng văn hóa, phong cách và chuẩn mực đạo đức thì sẽ tạo được niềm tin và động lực để thực hiện thành công các mục tiêu đã đề ra.
Đổi mới truyền thông chủ động hơn, nhanh hơn
Hoạt động sản xuất tại Khu công nghiệp Nội Bài, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng
Trong bối cảnh hiện nay, việc truyền thông chính sách cần được đổi mới để người dân không chỉ hiểu đúng mà còn tích cực tham gia thực hiện. Về vấn đề này, TS Đoàn Văn Báu cho rằng: "Chúng ta đang bước vào bối cảnh chuyển đổi số. Vừa qua, chúng ta đã ban hành Quy định số 19 về công tác chính trị tư tưởng trong Đảng. Trong đó nêu rất rõ yêu cầu phải đổi mới phương thức tiếp cận thông tin".
Hiện nay, thông tin trên các nền tảng công nghệ, mạng xã hội lan truyền rất nhanh, có nhiều thông tin trái chiều không thể kiểm đếm, thẩm định hết. Nếu chậm thông tin, thiếu thông tin thì những thông tin tiêu cực sẽ lấn át thông tin đúng. Vì vậy, phải đổi mới truyền thông từ môi trường truyền thống sang môi trường không gian mạng và phải làm chủ thông tin trên không gian mạng bằng cách chủ động hơn, nhanh hơn, nắm chắc diễn biến, tâm tư, tình cảm và dự báo được tình hình dư luận xã hội.
Khi thực hiện chính sách thì không thể không tác động đến lợi ích của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân. Do đó, dư luận xã hội phải được đo lường, dẫn dắt, định hướng. Cái nào đúng thì phải quyết liệt dẫn dắt; cái gì chưa đúng thì phải bảo vệ, đấu tranh và phải dựa trên nguyên tắc lấy thông tin tích cực để lan tỏa, đẩy lùi thông tin tiêu cực.
Phân tích thêm, TS Đoàn Văn Báu nêu, thực tế sự bức xúc có thể chỉ ở một nhóm nhỏ, nhưng nếu không cẩn thận thì sẽ bùng phát thành điểm nóng. Vì vậy, phải nhanh hơn, chủ động hơn, kịp thời hơn và làm chủ được thông tin. Đây là những nội dung đã được chỉ đạo và thời gian tới còn phải làm mạnh hơn nữa.
Hiện nay, chúng ta đang xây dựng chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số. Điều đó cho thấy Đảng ta xác định rất rõ những giá trị truyền thống cần phát huy, đồng thời nhìn nhận những hạn chế để tiếp tục đổi mới, tạo sự thống nhất, đồng thuận trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhằm thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm đã xác định.
Đặc biệt, bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay cho thấy rõ sự tác động rất lớn. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội tạo ra bước chuyển mạnh mẽ, lan tỏa động lực tích cực để tập trung mọi nguồn lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu của thành phố, nhất là từ cơ sở.
“Tôi cho rằng, vai trò dẫn dắt và vai trò trung tâm của Thủ đô, như tinh thần Nghị quyết về Thủ đô và đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội đã nêu, đòi hỏi chúng ta phải liên tục đổi mới, chủ động trong tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục và đặc biệt là làm tốt công tác dân vận. Thắng lợi hay không thắng lợi đều phụ thuộc vào dân vận tốt, dân vận khéo. Yếu tố con người là rất quan trọng”, TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.
Tiếp tục cập nhật...
Nhóm phóng viên