Đến hẹn lại lên, đơn hàng lễ, Tết phải sau lễ, Tết mới được nhận
Không phải tới dịp Tết Bính Ngọ vừa qua, công tác giao vận của nền tảng thương mại điện tử Lazada mới lộ rõ sự tách trách, đặc biệt là thông tin vận chuyển đơn hàng thiếu rõ ràng, không phản ánh đúng thực chất tình trạng vận chuyển. Bởi cho dù quá trình vận chuyển đơn hàng đang tạm bị ngưng trệ, nhưng trên ứng dụng, Lazada vẫn cho biết là đơn hàng vẫn đang được vận chuyển, hoặc vẫn đang được triển khai giao đến khách hàng.
Có lẽ vì lâu nay, ít thấy khách hàng phản ứng về sự thiếu minh bạch thông tin này, Lazada được thể cứ thế tiếp tục cập nhật thông tin theo kiểu “hỏa mù” trên app, nhiều khách hàng cứ phấp phổng chờ đơn hàng lễ, Tết, rồi dần mất kiên nhẫn, và thất vọng.
Người viết bài này đã từng một vài lần trải nghiệm việc mua hàng dịp lễ 30 tháng 4 và Tết Nguyên đán trên Lazada, và đã chứng kiến “căn bệnh” trầm kha này của Lazada: Đơn hàng cho dù được đặt cách ngày chính lễ hoặc Tết cả tuần hoặc cả chục ngày, Lazada lúc đầu cập nhật thông tin cho thấy đơn hàng đang rất “suôn sẻ” – nào là đơn hàng đã được nhận; hàng đã được đóng gói; đơn hàng đang chờ giao cho đơn vị vận chuyển; đơn vị vận chuyển đã lấy hàng; hàng đang trên đường giao đến kho X, Y, Z; kiện hàng đã đến cơ sở giao hàng gần bạn; kiện hàng sẽ sớm được giao đến bạn… Tuy nhiên, thông tin cập nhật đơn hàng chỉ dừng lại ở đó.
Email thông báo từ Lazada về sự chậm trễ đơn hàng sau 2 tuần đặt hàng.
Kỳ thực, những thông tin cập nhật đó chỉ đúng hoặc chính xác một phần; còn một phần sự thực không bao giờ được nói ra, là đơn hàng đang tạm ngừng vận chuyển hoặc tạm ngừng giao đến tay khách hàng vì đơn vị vận chuyển/shippers nghỉ lễ, Tết. Chỉ sau kỳ nghỉ, Lazada mới cập nhật tiếp thông tin đơn hàng trên ứng dụng. Và khi món hàng đến tay, mục đích tiêu dùng của người mua đã trôi qua hoặc lỡ dịp sử dụng, còn về mặt thời gian thì tiến độ giao hàng chậm so với lịch trình và sự hứa hẹn trước đó đến cả tuần, thậm chí hơn chục ngày. Và trong quá trình đó, Lazada liên tục thay đổi ngày giao hàng trên app.
Tình trạng một số người tiêu dùng phản ánh về sự tắc trách của các đơn hàng mua trên Lazada dịp lễ, Tết không chỉ một lần, hay một, hai trường hợp, mà xảy ra với nhiều đơn hàng, lặp đi lặp lại, khiến khách hàng mất niềm tin vào Lazada.
Lazada đang bị bào mòn về thương hiệu và vị thế
Với một doanh nghiệp, không có mối nguy nào nguy hiểm hơn sự thất hứa, bởi nó khiến người tiêu dùng nản với doanh nghiệp, dần mất niềm tin, xa rời; còn doanh nghiệp thì dần mất vị thế, doanh số sụt giảm, thương hiệu bị bào mòn…
Thế nhưng, Lazada chính là nền tảng thương mại điện tử đang tự đánh mất mình và tự đẩy mình rơi vào tình thế như vậy.
Khi mới đặt chân đến thị trường Việt Nam, Lazada trong vị thế một “ông lớn”. Trong giai đoạn từ năm 2012-2017, Lazada luôn là cái tên hàng đầu được nhắc đến khi các phương tiện truyền thông hoặc người tiêu dùng đề cập đến thị trường thương mại điện tử.
Năm 2016, Alibaba dần dần mua lại Lazada từ Rocket Internet, nền tảng thương mại điện tử này vẫn đang ở vị trí số 1 tại Việt Nam, và tiếp tục duy trì ngôi vị đến đầu năm 2018.
Đến quý 3/2018, theo dữ liệu từ iPrice, Lazada chính thức bị Shopee vượt mặt về lượt truy cập hàng tháng. Và từ đó đến nay, bên cạnh sự đánh mất về ngôi vị lượt truy cập so với Shopee, Lazada còn để mất thứ cốt lõi đáng sợ hơn chính là thị phần. Đến thời điểm cuối năm 2025, dữ liệu thống kê 4 nền tảng thương mại điện tử lớn (gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki) từ Metric.vn, thị phần tính theo doanh số của Lazada và Tiki chỉ còn chưa tới 3%, trong khi Shopee và TikTok Shop chiếm “phần sư tử” đến hơn 97% thị phần.
Cụ thể, kết năm 2025, tổng doanh thu thương mại điện tử trên 4 sàn (Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki) ước đạt khoảng 429.660 tỉ đồng, tăng 34,75% so với năm 2024. Trong đó, Shopee dẫn đầu chiếm khoảng 56% thị phần, TikTok Shop với thị phần lên tới 41,31%, đã bỏ xa Tiki và Lazada với vỏn vẻn chỉ chưa tới 3% thị phần cho cả hai. Nếu so sánh trên một bình diện rộng hơn, với tổng giá trị thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 70 tỉ USD, thị phần của Lazada càng bị “teo tóp” đi rất nhiều.
Lazada từng đi đầu về xu hướng shoppertaiment trong thương mại điện tử tại Việt Nam cách đây vài năm, nhưng giờ lại hụt hơi chính trong xu hướng này. Ảnh chụp màn hình.
Một cách gắng gượng thì cho rằng Lazada vẫn còn đang ở trong Top 3. Tuy nhiên, bản chất vị trí thứ ba của Lazada quá èo uột, vì bị vị trí thứ hai TikTok Shop bỏ xa đến gần 40% thị phần. Đó là một vị trí thứ ba đang tiếp tục bị bào mòn chủ yếu do những nguyên nhân nội tại từ phía Lazada: Không cạnh tranh lại được với Shopee trong chiến lược thâu tóm lượng tìm kiếm của người dùng trên Google; danh mục hàng hóa cũng kém phong phú, đa dạng hơn đối thủ; ít lựa chọn giao hàng và hay lỗi hẹn về tiến độ giao hàng; trong khi về shoppertainment (mua sắm kết hợp giải trí) thì không thể sánh với TikTok Shop…
Lazada hiện đang chú trọng vào mảng LazMall, là nơi quy tụ các thương hiệu uy tín trong nước và quốc tế cùng các nhà phân phối chính thức như Flagship Store (gian hàng chính thức), Authorized Store (gian hàng ủy quyền), nhưng ngay ở hướng đi này Lazada cũng không thể sánh được với Shopee và TikTok Shop về doanh số.
Thẩm Hồng Thụy