Thức quà núi rừng bất ngờ gây sốt nơi phố thị
Việt Nam là quốc gia có sự đa dạng sinh học trải dài từ Bắc vào Nam, mỗi vùng miền lại sở hữu những sản vật riêng gắn với mùa vụ và tập quán sinh hoạt. Trong dòng chảy ấy, không ít loại quả, loại rau từng chỉ quen thuộc với người dân bản địa nay bất ngờ “đổi đời” khi được người thành thị biết đến.
Mắc kham, hay me rừng, là một ví dụ điển hình. Nếu vài năm trước, cái tên này còn xa lạ với nhiều người sống ở đô thị thì hiện nay, me rừng đã xuất hiện dày đặc trên các chợ mạng, hội nhóm ẩm thực và nhanh chóng trở thành món ăn chơi được nhiều người tò mò tìm mua.
Me rừng vốn mọc hoang nhiều ở các khu rừng, nương rẫy vùng núi phía Bắc, Tây Nguyên và dọc dãy Trường Sơn. Cây cao khoảng 5–7 m, lá nhỏ, xếp dày, thoạt nhìn khá giống cây me ta quen thuộc.
Mắc kham thường mọc hoang dại ở các khu rừng tại vùng núi phía Bắc - Ảnh minh họa
Theo người dân địa phương, cây me rừng thường ra hoa vào khoảng tháng 3–4, bắt đầu kết trái từ tháng 4–5 và chín rộ vào khoảng tháng 8–9. Quả chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay, hình cầu, vỏ xanh mọng nước.
Với người miền núi, me rừng là thứ quả quá đỗi quen thuộc. Trong những chuyến đi rừng hay lên nương, vài quả me rừng hái vội, ăn kèm ngụm nước suối cũng đủ giúp tỉnh táo, đỡ mệt. Quả này còn được mang về trộn muối, thêm riềng, ớt để ngâm ăn dần, nấu canh chua, kho cá hoặc ngâm rượu.
Từ “không ai bán” đến đặc sản được săn lùng
Chính vì quá sẵn nên trước đây, me rừng gần như không mang giá trị kinh tế. Người cần thì tự hái, ăn không hết thì để rụng đầy gốc. Thế nhưng vài năm trở lại đây, khi xu hướng tìm kiếm đặc sản lạ, món ăn có nguồn gốc tự nhiên ngày càng phổ biến, me rừng bất ngờ lọt vào “tầm ngắm” của người tiêu dùng thành thị.
Điểm khiến loại quả này tạo sức hút chính là hương vị rất riêng, được người bản địa ví von bằng cụm từ mộc mạc: “khổ trước, sướng sau”. Khi vừa chạm đầu lưỡi, me rừng mang vị chua, chát và hơi đắng khiến nhiều người thoáng nhăn mặt. Nhưng chỉ ít giây sau, vị ngọt dịu lại lan dần nơi cuống họng, để lại cảm giác thanh nhẹ, lạ miệng và khó quên.
Trải nghiệm vị giác đối lập ấy nhanh chóng khiến me rừng trở thành đề tài được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Không khó để bắt gặp các video “ăn thử me rừng lần đầu”, hay những công thức me rừng dầm muối, me rừng lắc, ô mai me rừng tự làm tại nhà.
Mắc kham được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau - Ảnh minh họa
Từ món quà vặt dân dã của núi rừng, me rừng được “nâng cấp” thành nhiều dạng khác nhau: me rừng tươi chọn lọc kỹ, rửa sạch và đóng gói gửi về thành phố; me rừng ướp muối, phơi nắng làm ô mai; hay phổ biến nhất hiện nay là me rừng sấy khô, nghiền thành bột mịn để pha nước uống hằng ngày.
Sự thay đổi về nhu cầu tiêu dùng kéo theo giá trị kinh tế của me rừng cũng tăng lên rõ rệt. Nếu trước kia, me rừng tươi ở chợ quê chỉ bán với giá vài chục nghìn đồng mỗi kg thì nay, trên các chợ online, mức giá đã cao gấp nhiều lần.
Cụ thể, me rừng tươi thường được rao bán khoảng 100.000 đồng/3 kg, ô mai me rừng dao động 100.000–180.000 đồng/kg, còn bột me rừng có nơi lên tới hơn 500.000 đồng/kg. Dù mức giá không hề rẻ, nhiều người bán cho biết hàng vẫn thường xuyên “cháy” vào mùa me chín, khách mua số lượng lớn để dùng dần hoặc làm quà biếu.
Từ một loại quả mọc hoang giữa núi rừng, mắc kham đã có hành trình “xuống phố” đầy bất ngờ. Hương vị chua chát nơi đầu lưỡi rồi ngọt dịu ở hậu vị không chỉ mang đến trải nghiệm ăn uống thú vị mà còn phản ánh đúng tinh thần của loại quả này.
Không cần quá cầu kỳ hay hào nhoáng, me rừng cho thấy sức hấp dẫn bền bỉ của những thức quà dân dã khi được nhìn nhận đúng giá trị và lan tỏa rộng rãi. Với nhiều người, đây không chỉ là món ăn vặt lạ miệng, mà còn là cách để chạm gần hơn tới hương vị núi rừng giữa nhịp sống đô thị ngày càng vội vã.
Tiểu Châu