Từ Quảng Trị nhìn ra 'đường chân trời' Biển Đông

2 giờ trướcBài gốc

Thức dậy từ lòng đại dương

Tháng 6/2019, Chính phủ có văn bản đồng ý về nguyên tắc giao Công ty Gazprom EP International B.V (là công ty con của Tập đoàn Gazprom - Liên bang Nga) làm chủ đầu tư Dự án nhà máy điện tuabin khí hỗn hợp Quảng Trị với công suất 340 MW, sử dụng từ mỏ Báo Vàng (thềm lục địa miền Trung Việt Nam).

Công ty Gazprom đã thăm dò trữ lượng khí tại hai mỏ Báo Vàng, Báo Đen. Kết quả thăm dò cho thấy, tổng trữ lượng là 57,88 tỉ m3. Trên cơ sở đó, Gazprom đã quyết định đầu tư dự án trị giá 1,321 tỉ USD bằng việc xây dựng giàn khoan, đường ống dẫn dầu vào đất liền lấy từ các lô 111-113, với sản lượng khí khai thác 500 triệu m3/năm. Tuy nhiên sau đó, do chi phí đầu tư khá cao nên Gazprom quyết định chuyển hướng sang xây dựng một nhà máy điện để chuyển từ bán khí sang bán điện. Nhà máy điện lấy khí từ mỏ Báo Vàng này có công suất 340 MW, thời gian khai thác 14 năm.

Cùng với niềm hy vọng từ Báo Vàng, Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) trước đó đã có thông tin chính thức về việc phát hiện dầu khí tại lô 114 ngoài khơi thềm lục địa Việt Nam: Mỏ Kèn Bầu được đánh giá có trữ lượng lớn nhất trong lịch sử ngành dầu khí. Và thông tin tích cực cho Quảng Trị là mỏ này nằm gần đất liền Quảng Trị nhất với khoảng cách 65km, cách Đà Nẵng khoảng 86km.

Theo tạp chí Năng lượng Việt Nam, ước tính có từ 7 đến 9 nghìn tỉ feet khối khí tự nhiên (Tcf) tại chỗ và khoảng từ 400 đến 500 triệu thùng condensate (khí hóa lỏng). Tính đến thời điểm này, đây là phát hiện lịch sử của ngành Dầu khí Việt Nam.

Vị trí Lô 114 có mỏ Kèn Bầu hoàn toàn nằm gọn trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam - Ảnh: P.V.N

Dĩ nhiên với khoảng cách từ các mỏ Báo Vàng, Kèn Bầu như thế, để “kết duyên” được cũng cần những bước đi năng động sáng tạo của Quảng Trị so với các địa phương anh em.

Tôi còn nhớ cảm giác vui mừng của mình đúng 5 năm trước, vào tối 25/1/2021, chỉ sau vài tiếng đồng hồ được ký, chúng tôi đã nhận được văn bản số 17/TB VPCP thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về đề nghị bổ sung Trung tâm điện khí LNG (Liquefied Natural Gas- khí thiên nhiên hóa lỏng) ở Hải Lăng, Quảng Trị vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia.

Nỗi vui mừng đó không chỉ nằm ở trung tâm năng lượng sạch cho tương lai mà trước đó, nơi đây từng dự kiến xây dựng một nhà máy nhiệt điện than. Mặc dù, dự án này được hứa hẹn sử dụng công nghệ hạn chế tối đa ô nhiễm, nhưng làm sao có thể an tâm được nếu một nhà máy điện than với quy mô tỉ đô mọc lên ở đó. Vì thế, một trung tâm điện khí thay cho điện than chính là tiếng thở phào nhẹ nhõm “tấc riêng như cất gánh đầy đổ đi”.

Vì thế, những thông tin với đầy đủ cơ sở về tài nguyên dầu khí trên vùng biển Quảng Trị không chỉ là hy vọng cho một bước phát triển mới mà còn là động lực để tự tin vùng đất “gió Lào cát trắng” này sẽ thành một cực tăng trưởng mới của đất nước.

Tầm vóc mới để hiện thực hóa một giấc mơ

Với tầm vóc của tỉnh Quảng Trị mới, cơ sở để biến tiềm năng thành hiện thực càng rõ ràng hơn. Khi không gian Quảng Bình-Quảng Trị được đặt lại trong một chỉnh thể thống nhất, đây không đơn thuần là câu chuyện sắp xếp hành chính mà là câu chuyện mở rộng tầm vóc phát triển, đặc biệt là tầm vóc biển và năng lượng hai trụ cột đang định hình lại bản đồ kinh tế của tương lai.

Bởi nếu đứng riêng lẻ, hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị (cũ) đều là những tỉnh ven biển “ngắn”, biển hẹp, thị trường nhỏ, công nghiệp chưa đủ sâu. Nhưng khi đặt hai tỉnh vào cùng một không gian, bức tranh lập tức đổi khác: Một dải bờ biển liên tục hơn 190km tạo thành một hành lang biển liền mạch, không bị chia cắt bởi ranh giới hành chính.

Biển bây giờ không còn là “phía đông” của từng tỉnh nhỏ, mà trở thành trục phát triển chính, đủ dài để bố trí cảng biển, khu công nghiệp, đô thị ven biển và đủ rộng để kết nối các trung tâm năng lượng, đủ sâu để gắn với không gian dầu khí ngoài khơi miền Trung-nơi có những cấu tạo như Báo Vàng và Kèn Bầu.

Những mỏ dầu ngoài khơi Quảng Trị đã thắp lên giấc mơ về những giàn khoan rực sáng như mỏ Bạch Hổ ở thềm lục địa phía Nam - Ảnh: P.V.N

Cần phải nhấn mạnh thêm rằng, dầu khí không vận hành theo logic của một địa phương nhỏ. Nó cần quy mô, cần thị trường, cần hậu phương công nghiệp và hạ tầng đủ lớn để chia sẻ rủi ro đầu tư. Không gian biển rộng dài hơn cho phép lựa chọn vị trí tối ưu để đưa khí vào bờ, hậu phương công nghiệp rộng hơn cho phép hình thành các tổ hợp điện-khí-hóa dầu và thị trường nội vùng đủ lớn để tạo sức hút cho các nhà đầu tư năng lượng. Và như thế, Báo Vàng, Kèn Bầu không chỉ được nhìn như những mỏ ngoài khơi xa, mà trở thành nguồn lực của một vùng ven biển đủ tầm.

Trong chuỗi giá trị dầu khí, cảng biển là nơi mọi dòng chảy hội tụ. Quảng Trị sở hữu lợi thế hiếm có khi kết nối được các cảng biển phía Bắc và phía Nam thành một hệ thống bổ trợ: Từ Hòn La đến Mỹ Thủy. Hệ thống cảng ấy không chỉ phục vụ bốc dỡ hàng hóa thông thường, mà đủ năng lực tiếp nhận thiết bị siêu trường, siêu trọng, phục vụ xây dựng giàn khoan, nhà máy xử lý khí, trung tâm điện khí. Cảng, công nghiệp và năng lượng từ đó không đứng riêng lẻ, mà đan cài vào nhau. Khí khai thác từ ngoài khơi, khi được đưa vào bờ, không chỉ để đốt lên thành điện. Nó còn là nguyên liệu cho công nghiệp hóa chất, vật liệu, phân bón; là nền tảng để hình thành những chuỗi giá trị mới. Chính sự liền mạch ấy giúp giảm chi phí logistics, tối ưu hóa sử dụng đất và quan trọng hơn, tạo ra niềm tin quy hoạch.

Có thể tự tin để nói rằng, tỉnh Quảng Trị với không gian biển rộng, hậu phương công nghiệp đủ sâu và kết nối xuyên biên giới, có đầy đủ cơ hội để vươn lên thành cửa ngõ năng lượng của khu vực, làm tăng khả năng biến tiềm năng thành hiện thực.

Hãy nhìn xa hơn về đường chân trời phía biển, sẽ thấy Quảng Trị đang ở vào vị trí một không gian phát triển biển-năng lượng, chứ không chỉ là những tỉnh ven biển nhỏ của miền Trung như những ngày xưa cũ.

Lê Đức Dục

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/kinh-te/202603/tu-quang-tri-nhin-ra-duong-chan-troi-bien-dong-37f670a/