Nhà vô địch châu Á Jujitsu Đào Hồng Sơn (giữa) cùng đô vật được mệnh danh là “thần sấm” Zakhar (Belarus - phải) và Rafael Raimond (Nga - trái) đang gây “sốt” tại các sới vật đầu xuân
Từ sới vật hội làng đến những gương mặt quốc gia
Tại giải võ, vật truyền thống xã Ô Diên, tổ chức tại sới vật Hồng Hà (Hà Nội), các cuộc tranh tài đã diễn ra hấp dẫn. Chính từ sới vật này, nhiều vận động viên đã trưởng thành và trở thành các gương mặt sáng giá của vật Việt Nam như đô vật Phạm Như Duy đoạt huy chương vàng SEA Games 33 ngay lần đầu tham dự.
Hay như tại hội vật làng Mai Động (Hà Nội), không khí lễ hội đã trở nên sôi động với sự xuất hiện của tuyển thủ quốc gia Đào Hồng Sơn cùng các đô vật ngoại quốc. Trong tiếng trống hội dồn dập, nhà vô địch Jujitsu châu Á gây ấn tượng mạnh bằng màn mở đầu đầy hứng khởi cho cuộc tranh tài năm Bính Ngọ.
Không chỉ tạo dấu ấn bằng kỹ thuật và phong thái tự tin, chuyên nghiệp, Đào Hồng Sơn còn cho thấy bản lĩnh thi đấu khi lần lượt vượt qua các đô vật làng dày dạn kinh nghiệm và cả võ sĩ MMA để giành 3 chiến thắng, khép lại giải với vị trí thứ ba chung cuộc. Sự hiện diện của anh cùng các võ sĩ nước ngoài tại các sới vật như đình làng Công Luận (Hưng Yên), Mai Động, Cấn Thượng (Hà Nội)… cho thấy sự kết nối tự nhiên giữa phong trào truyền thống và thể thao thành tích cao.
Nhiều vận động viên khác từng giành huy chương vàng SEA Games, thậm chí góp mặt tại Olympic, cũng từng trưởng thành từ các sới vật hội làng như Nguyễn Thị Lụa, Cấn Tất Dự, Nguyễn Xuân Định, Phùng Khắc Huy... Xuất phát từ sới vật sân đình, những tài năng trẻ được phát hiện, rèn giũa và từng bước vươn lên trong hệ thống đào tạo chuyên nghiệp.
Nguyễn Thị Lụa - huyền thoại của vật nữ Việt Nam, trưởng thành tại sới vật làng Yên Nội (Hà Nội). Chị là vận động viên vật đầu tiên của Đông Nam Á hai lần giành vé dự Olympic và từng đoạt huy chương bạc tại Asian Games 2010. Trước khi chuyển sang công tác huấn luyện, dù đã ở đỉnh cao quốc tế, Lụa vẫn duy trì thói quen trở về thi đấu hội làng mỗi dịp Tết, mỗi năm tham gia từ 5 đến 7 hội. Đó không chỉ là sự gắn bó với quê hương, mà còn là cách tiếp nối mạch nguồn truyền thống.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống, tại sới vật nức tiếng Phùng Xá (Hà Nội), Cấn Tất Dự trưởng thành tại sới vật làng bằng ngọn lửa đam mê từ người cha là ông Cấn Tất Vinh, một đô vật lừng lẫy và hiện là HLV đội vật dân tộc Hà Nội. Những bài học vỡ lòng về các “đòn”, “miếng” cơ bản ngay tại sân đình quê nhà đã đặt nền móng vững chắc cho bản lĩnh của anh sau này. Tại SEA Games 33 vừa qua, anh đã giành chiếc huy chương vàng thứ sáu qua các kỳ Đại hội, tạo nên kỷ lục khó vượt qua với bất kỳ đô vật nào.
Có thể nói, những cái tên tiêu biểu của đội tuyển quốc gia hiện nay đa số đều đi lên từ phong trào vật tại các sới làng ở các địa phương. Hành trình của họ cho thấy sợi dây liên kết chặt chẽ giữa phong trào cơ sở và thể thao đỉnh cao.
Đô vật Cấn Tất Dự lập kỷ lục sáu lần vô địch SEA Games trưởng thành từ sới vật làng
Bệ phóng cho thành tích
Xuất phát từ các sới vật truyền thống, nhiều địa phương đã hình thành những “làng vật” nức tiếng. Yên Nội (Hà Nội), được mệnh danh là “Thiên hạ đệ nhất làng vật”, có hàng nghìn người biết vật và đóng góp hàng trăm kiện tướng cho quốc gia. Các tên tuổi như Phí Hữu Tình, Nguyễn Đình Chi, Nguyễn Văn Công... đều trưởng thành từ đây.
Mai Động nổi tiếng với lò vật của danh tướng Tam Trinh, từ lâu được xem là sới đấu khắc nghiệt, nơi các đô vật từ nhiều tỉnh, thành tìm đến để thử sức và khẳng định tên tuổi. Làng Sình (Huế) là sới vật tiêu biểu của miền Trung, không chỉ là không gian hội xuân đặc sắc mà còn là nơi phát hiện nhiều tài năng cho thể thao đỉnh cao địa phương và quốc gia.
Những sới vật làng mùa xuân vì thế không đơn thuần là hoạt động vui chơi truyền thống. Đó là môi trường rèn luyện thể lực, ý chí và tinh thần thượng võ, là không gian cộng đồng nơi những giá trị văn hóa dân gian được bảo tồn và truyền tiếp qua nhiều thế hệ. Từ phong trào ấy, thể thao Việt Nam phát triển sâu rộng ở cơ sở, tạo nền móng vững chắc cho thành tích cao.
Tại SEA Games 33 vừa qua, vật là một trong những môn đóng góp quan trọng cho đoàn Thể thao Việt Nam. Với 12 huy chương, trong đó có 10 huy chương vàng, 1 huy chương bạc và 1 huy chương đồng, vật Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Thành tích ấy không chỉ phản ánh chất lượng chuyên môn, mà còn cho thấy hiệu quả của một hướng đi biết phát huy bản sắc truyền thống để tạo nên lợi thế cạnh tranh đặc thù.
Ở một góc độ rộng hơn, sự hiện diện của các đô vật tên tuổi tại hội làng không chỉ làm tăng sức hấp dẫn cho lễ hội, phục vụ nhân dân những trận đấu chất lượng cao, mà còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần cộng đồng. Từ không gian văn hóa làng quê, tinh thần thượng võ được nuôi dưỡng, lan tỏa và chuyển hóa thành động lực phát triển thể thao thành tích cao.
Từ những sới đấu vật đầu xuân, nhiều thế hệ vận động viên đã được hun đúc ý chí và bản lĩnh để vươn ra biển lớn. Hành trình ấy cho thấy thể thao Việt Nam không tách rời cội nguồn văn hóa dân tộc, mà chính từ nền tảng truyền thống ấy đã tạo dựng được những thành tích đáng tự hào trên đấu trường quốc tế.
THU SÂM; ảnh: KHẢ HÒA