Từ tăng giá vé đến nỗi lo máy bay 'nằm đất' trước cú sốc nhiên liệu

4 giờ trướcBài gốc

Máy bay của hãng hàng không Cathay Pacific trên đường băng tại sân bay quốc tế Hồng Kông (Trung Quốc). Ảnh: BLOOMBERG

Giá vé tăng, áp dụng phụ phí nhiên liệu

Theo hãng tin AFP, trong những ngày gần đây, nhiều hãng hàng không châu Á bắt đầu tăng giá vé hoặc áp dụng phụ phí nhiên liệu. Các tên tuổi lớn như Qantas, Air India hay Cathay Pacific đều thông báo điều chỉnh giá nhằm bù đắp chi phí vận hành đang gia tăng nhanh chóng.

Đây là phản ứng gần như tức thời của ngành trước cú sốc giá nhiên liệu, yếu tố có thể chiếm tới 30 - 40% tổng chi phí hoạt động của một hãng hàng không.

Theo chỉ số chuẩn Platts, giá nhiên liệu hàng không trung bình trên thế giới đã lên tới 173,91 USD/thùng vào đầu tuần này, gần gấp đôi so với mức đầu năm và thậm chí vượt giá dầu thô.

Sự chênh lệch này không chỉ đến từ chi phí tinh chế mà còn phản ánh thực tế trong chuỗi sản xuất nhiên liệu, kerosene - nguyên liệu chính cho nhiên liệu bay - thường không được ưu tiên bằng xăng hoặc dầu diesel. Khi nguồn cung dầu bị gián đoạn, nhiên liệu hàng không vì thế càng dễ bị đẩy lên mức giá cao hơn.

Nguồn gốc của cú sốc này nằm ở những căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz. Tuyến hàng hải chiến lược này vận chuyển gần 20% sản lượng dầu toàn cầu, trở thành “yết hầu” của thị trường năng lượng thế giới.

Đối với châu Á, tác động còn rõ rệt hơn. Theo Cơ quan Quản lý thông tin năng lượng Mỹ, hơn 80% lượng dầu và khí đốt đi qua eo biển này được vận chuyển tới các nền kinh tế trong khu vực.

Điều đó giải thích vì sao các hãng hàng không châu Á đang cảm nhận sức ép rõ rệt nhất.

Tại Ấn Độ, Air India cho biết giá nhiên liệu turbine hàng không (ATF), yếu tố chiếm gần 40% chi phí vận hành, tăng mạnh từ đầu tháng 3/2026 do nguồn cung bị gián đoạn. Hãng này đã công bố kế hoạch tăng phụ phí nhiên liệu theo từng giai đoạn.

Theo đó, hãng tăng thêm 4,3 USD đối với các chuyến bay nội địa từ ngày 12/3, đồng thời cộng thêm 20 USD đối với các chuyến bay đến Đông Nam Á. Từ ngày 18/3, phụ phí nhiên liệu đối với các chuyến bay tới châu Âu sẽ tăng 25% lên mức 125 USD, trong khi các chuyến bay tới Bắc Mỹ tăng 33% lên 200 USD.

Áp lực chi phí của Air India còn lớn hơn khi nhiên liệu hàng không tại các thành phố lớn như Delhi và Mumbai chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng cao, khiến giá nhiên liệu thực tế cao hơn nhiều so với mặt bằng quốc tế.

Tại Hồng Kông (Trung Quốc), Cathay Pacific cũng thông báo áp dụng phụ phí nhiên liệu sau khi giá nhiên liệu bay trong tháng 3/2026 tăng gấp đôi so với mức trung bình của 2 tháng trước đó.

Trong khi đó, tại Úc, Qantas cho biết chi phí nhiên liệu của hãng đã tăng tới 150% chỉ trong vòng hai tuần, buộc hãng phải điều chỉnh giá vé trên nhiều đường bay.

Một thực tế khác khiến các hãng bay châu Á dễ bị tổn thương hơn trước biến động giá dầu là họ ít triển khai các chương trình phòng hộ giá nhiên liệu so với các hãng tại châu Âu hoặc Mỹ. Khi giá dầu tăng đột biến, phần lớn chi phí phải được chuyển trực tiếp vào giá vé, khiến hành khách nhanh chóng cảm nhận tác động.

Tính đến khả năng thu hẹp đội bay

Không chỉ tăng giá vé, một số hãng hàng không còn tính tới các biện pháp mạnh hơn để giảm thiểu thua lỗ.

Theo AFP, ông Ajay Singh, nhà sáng lập hãng hàng không giá rẻ SpiceJet (Ấn Độ) cho rằng ngay cả khi giá dầu ở mức 90 USD/thùng cũng “không bền vững” đối với ngành hàng không. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng, các hãng có thể phải tạm dừng khai thác một phần đội bay để giảm chi phí.

Một số chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình hình này kéo dài hơn 3 tháng, nhiều hãng hàng không giá rẻ với biên độ lợi nhuận vốn rất thấp có thể đối mặt nguy cơ thua lỗ nặng, thậm chí phá sản.

Nhìn rộng hơn, cú sốc giá nhiên liệu hiện nay cho thấy mức độ phụ thuộc sâu sắc của ngành hàng không vào thị trường năng lượng toàn cầu. Khi địa chính trị tác động trực tiếp đến dòng chảy dầu mỏ, ngành vận tải hàng không gần như trở thành một trong những “tuyến đầu” hứng chịu hệ quả.

Giá dầu thô lại vượt 100 USD/thùng

Ngày 12/3, giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh dù nhiều nước tiêu thụ lớn quyết định xả kho dự trữ chiến lược ở quy mô kỷ lục.

Theo CNN, giá dầu tăng hơn 7% trong phiên giao dịch cùng ngày, khi giới giao dịch cho rằng lượng dầu từ kho dự trữ của các chính phủ khó có thể bù đắp cú sốc nguồn cung. Cụ thể, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng 7,5%, lên 93,8 USD/thùng, trong khi dầu Brent Crude tăng 7,74%, lên 99,1 USD/thùng.

Đáng chú ý, đà tăng này diễn ra ngay cả sau khi Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) công bố đợt xả kho dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất trong lịch sử.

THƯ LÊ

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/tu-tang-gia-ve-den-noi-lo-may-bay-nam-dat-truoc-cu-soc-nhien-lieu-3327715.html