'Tử thần dưới lòng biển' khi thuốc nổ vẫn len lỏi ra khơi

5 giờ trướcBài gốc

Những chuyến hàng "tử thần" ra biển

Rạng sáng 15/3, tại khu vực bãi biển Lý Sơn, lực lượng chức năng phát hiện một người đàn ông đang tập kết các bao tải nghi chứa vật liệu nguy hiểm. Kiểm tra tại chỗ, Công an thu giữ gần 100kg thuốc nổ, con số đủ để gây ra một thảm họa nếu được sử dụng ngoài biển. Đối tượng được xác định là Đinh Sửu, một chủ tàu cá lâu năm, thường xuyên hoạt động tại vùng biển Hoàng Sa. Theo điều tra ban đầu, vì nhận thấy việc sử dụng thuốc nổ giúp "thu hoạch" nhanh, sản lượng lớn, Sửu đã mua tổng cộng 95kg thuốc nổ, cất giấu tại nhà rồi vận chuyển ra bãi biển với mục đích đưa lên tàu đi đánh bắt cá. Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn thể hiện sự coi thường tính mạng con người và môi trường sinh thái. Với số lượng thuốc nổ lớn như vậy, chỉ cần một sơ suất nhỏ trong quá trình vận chuyển hoặc sử dụng cũng có thể gây ra hậu quả khôn lường.

Đáng chú ý, đây không phải là trường hợp cá biệt. Trước đó, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã triệt phá một đường dây buôn bán vật liệu nổ quy mô lớn, thu giữ hơn 1,3 tấn thuốc nổ cùng hàng ngàn kíp nổ. Các đối tượng vi phạm là Trương Thị Bé và Phạm Thành An khai nhận chuyên cung cấp "hàng" cho ngư dân đánh bắt hải sản trái phép. Hay một vụ khác, đối tượng Nguyễn Ngọc Dũng bị bắt khi vận chuyển hơn 500 kíp nổ, khám xét tại nhà Dũng còn phát hiện thêm 179kg thuốc nổ. Tất cả đều nhằm mục đích bán lại kiếm lời... Những con số này cho thấy một thực tế đáng lo ngại, hoạt động mua bán, vận chuyển vật liệu nổ phục vụ đánh cá không còn là hành vi nhỏ lẻ mà đã hình thành các đường dây "chợ đen" với lợi nhuận khổng lồ.

Tang vật thuốc nổ, kíp nổ được thu giữ

Theo lực lượng chức năng, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này xuất phát từ lợi nhuận. Một chuyến biển sử dụng thuốc nổ có thể thu được lượng cá lớn trong thời gian ngắn, tiết kiệm chi phí nhiên liệu và công sức so với phương pháp truyền thống. Chính vì vậy, nhiều ngư dân dù biết rõ vi phạm pháp luật vẫn bất chấp. Có người thừa nhận "lén lút kiếm thêm thu nhập để trang trải cuộc sống", một lý do tưởng chừng hợp lý nhưng lại kéo theo hệ lụy lâu dài cho cả cộng đồng.

Không chỉ người sử dụng, các đối tượng buôn bán cũng bị cuốn vào vòng xoáy lợi nhuận. Việc kinh doanh vật liệu nổ trái phép được đánh giá có lợi nhuận "không thua gì ma túy", khiến nhiều kẻ sẵn sàng tổ chức vận chuyển liên tỉnh, sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để qua mặt lực lượng chức năng. Chúng thường xuyên thay đổi địa điểm giao dịch, cất giấu hàng hóa tại những nơi hẻo lánh, hoặc lợi dụng dịch vụ vận chuyển để che giấu nguồn gốc. Khi bị phát hiện, các đối tượng tìm cách chối tội, gây khó khăn cho công tác điều tra.

"Cơn ác mộng" dưới lòng đại dương

Nếu lợi nhuận là trước mắt thì hậu quả mà thuốc nổ để lại là lâu dài, thậm chí không thể phục hồi.Theo các chuyên gia, một vụ nổ dưới nước tạo ra áp lực cực lớn, đủ sức phá hủy toàn bộ cấu trúc rạn san hô trong khu vực. San hô, vốn mất hàng trăm năm để hình thành, có thể bị nghiền nát chỉ trong tích tắc. Ông Nguyễn Văn Nhuận, Phó viện trưởng Viện nuôi trồng thủy sản (ĐH Nha Trang), cho biết việc sử dụng thuốc nổ khiến cá bố mẹ, cá con và cả trứng cá bị tiêu diệt hàng loạt, làm gián đoạn hoàn toàn chu kỳ tái tạo nguồn lợi. Hệ quả là nguồn cá suy giảm nghiêm trọng, đa dạng sinh học bị phá vỡ, hệ sinh thái biển mất cân bằng. Không dừng lại ở đó, việc đánh bắt bằng thuốc nổ còn tiềm ẩn nguy cơ chết người. Nhiều vụ tai nạn đã xảy ra trong quá trình chế tạo, vận chuyển hoặc kích nổ, khiến không ít ngư dân mất mạng hoặc bị thương tật... Nói cách khác, đây là hành vi "lợi bất cập hại", lấy lợi ích ngắn hạn nhưng đánh đổi bằng môi trường, sinh kế và cả tính mạng.

Đinh Sửu bị Cơ quan An ninh điều tra khởi tố, bắt giam

Pháp luật Việt Nam đã quy định rất rõ và nghiêm khắc đối với hành vi liên quan đến vật liệu nổ. Theo Nghị định 42/2019/NĐ-CP, mức phạt hành chính có thể lên đến 1 tỷ đồng đối với cá nhân vi phạm trong lĩnh vực thủy sản. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều trường hợp vẫn tái phạm, chứng tỏ xử phạt hành chính chưa đủ sức ngăn chặn. Quan trọng hơn, Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 305) quy định khung hình phạt đối với tội liên quan đến vật liệu nổ có thể lên tới 20 năm tù giam hoặc tù chung thân. Vụ khởi tố Đinh Sửu chính là minh chứng rõ ràng cho việc áp dụng chế tài hình sự thay vì chỉ xử phạt hành chính. Đây là bước đi cần thiết bởi số lượng vật liệu nổ lớn (gần 100kg), mục đích sử dụng rõ ràng để khai thác trái phép, nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Việc xử lý hình sự không chỉ trừng trị cá nhân vi phạm mà còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng mọi hành vi liên quan đến "thuốc nổ đánh cá” đều có thể phải trả giá đắt.

Cần sự chung tay giữ bình yên cho biển

Thực tế cho thấy, dù lực lượng Công an Quảng Ngãi đã nhiều lần ra quân triệt phá, nhưng tình trạng này vẫn tái diễn. Nguyên nhân là việc xử lý mới chỉ dừng ở "phần ngọn", bắt giữ người sử dụng hoặc vận chuyển, trong khi nguồn cung vẫn tồn tại. Các chuyên gia cho rằng muốn chấm dứt hoàn toàn, cần phải "truy vết tận gốc" đường dây cung cấp vật liệu nổ. Điều này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều lực lượng: Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, chính quyền địa phương... Chỉ khi cắt đứt được nguồn cung, thị trường "thuốc nổ đánh cá” mới hy vọng thực sự bị triệt tiêu.

Hai đối tượng Trương Thị Bé và Phạm Thành An bị bắt giữ về hành vi "vận chuyển, tàng trữ trái phép thuốc nổ, vật liệu nổ"

Để chấm dứt hoàn toàn tình trạng sử dụng vật liệu nổ trong khai thác thủy sản, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Không dừng ở xử phạt hành chính mà cần kiên quyết khởi tố các trường hợp vi phạm nghiêm trọng như vụ Đinh Sửu, đặc biệt với hành vi tàng trữ, vận chuyển số lượng lớn. Tập trung điều tra, mở rộng các chuyên án, bóc gỡ các đường dây buôn bán vật liệu nổ liên tỉnh. Tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển, phối hợp giữa Công an và Bộ đội Biên phòng để kiểm tra tàu cá, phát hiện kịp thời hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân về hậu quả của việc đánh bắt bằng thuốc nổ, đồng thời vận động chuyển đổi sang phương thức khai thác bền vững. Hỗ trợ sinh kế cho ngư dân, tạo điều kiện vay vốn, hỗ trợ ngư cụ, hướng dẫn kỹ thuật đánh bắt thân thiện môi trường để giảm áp lực "mưu sinh bằng mọi giá”. Phát huy mạnh mẽ vai trò của cộng đồng, khuyến khích người dân tố giác hành vi vi phạm, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ nguồn lợi thủy sản...

Biển không chỉ là nguồn sống mà còn là tài sản vô giá cho các thế hệ mai sau. Những "tiếng nổ dưới lòng đại dương" không chỉ giết chết đàn cá, phá hủy rạn san hô, mà còn đang "đánh sập" tương lai của chính ngư dân. Vụ khởi tố Đinh Sửu là một bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc nói không với "thuốc nổ đánh cá”. Nhưng để chấm dứt hoàn toàn tệ nạn này, cần hơn nữa những hành động quyết liệt, đồng bộ và lâu dài. Khi pháp luật được thực thi nghiêm minh, khi nguồn cung bị triệt phá, khi ý thức người dân được nâng cao, đó mới là lúc những con sóng trên vùng biển thực sự bình yên, không còn bị khuấy động bởi những "quả bom" dưới lòng biển.

KIM NGỌC - SỰ LUÂN

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/vu-an/tu-than-duoi-long-bien-khi-thuoc-no-van-len-loi-ra-khoi_190682.html