Tư tưởng Hồ Chí Minh về biên giới quốc gia - ngọn đuốc soi đường cho sự nghiệp bảo vệ biên cương Tổ quốc

3 giờ trướcBài gốc

Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Đặc sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về biên giới quốc gia

Tư tưởng Hồ Chí Minh về biên giới quốc gia là hệ thống quan điểm mang giá trị, ý nghĩa lý luận sâu sắc và tính chỉ dẫn thực tiễn lớn lao đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, là một nội dung quan trọng trong tư tưởng của Người về bảo vệ độc lập, chủ quyền của quốc gia - dân tộc. Xuất phát từ nhận thức sâu sắc về vai trò của độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, Người khẳng định: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một; sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi”. Đây là mệnh đề bất biến khẳng định sự toàn vẹn của chủ quyền quốc gia, trong đó, biên giới là yếu tố cốt lõi.

Chủ tịch Hồ Chí Minh coi biên giới quốc gia không chỉ là đường phân định chủ quyền, mà còn là không gian giao lưu, hợp tác và phát triển hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng. Người chủ trương giải quyết các vấn đề biên giới trên tinh thần tôn trọng chủ quyền, bình đẳng, hữu nghị, tuân thủ luật pháp quốc tế và dựa trên lợi ích lâu dài của quốc gia - dân tộc. Quan điểm “thêm bạn, bớt thù”, “láng giềng hữu nghị” của Người đã trở thành tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong đường lối đối ngoại quốc phòng và bảo vệ chủ quyền của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta.

Trong tư tưởng của Người, bảo vệ biên cương của Tổ quốc phải dựa vào sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt. Người nhiều lần nhấn mạnh vai trò của nhân dân ở khu vực biên giới - như là “tai mắt của Tổ quốc”, trực tiếp tham gia xây dựng nền biên phòng toàn dân. Đồng thời, Người đặt nền móng cho quan điểm “kết hợp chặt chẽ quốc phòng - an ninh với phát triển kinh tế - xã hội” ở khu vực biên giới, coi đó là giải pháp bền vững để giữ vững độc lập, chủ quyền và ổn định lâu dài.

Đặc biệt, Người đánh giá cao vai trò của lực lượng Bộ đội Biên phòng - những người “đứng gác nơi đầu sóng ngọn gió”, vừa bảo vệ biên giới, vừa tuyên truyền, vận động quần chúng, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Người căn dặn: “Phải dựa vào dân mà bảo vệ biên giới, giữ gìn an ninh”. Đây chính là định hướng chiến lược mang tính nền tảng cho Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia hiện nay.

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh về biên giới quốc gia nhấn mạnh ba giá trị lớn: Kiên định độc lập - chủ quyền - toàn vẹn lãnh thổ; lấy hòa bình, hữu nghị làm nền tảng xử lý các vấn đề biên giới; xây dựng nền biên phòng toàn dân dựa trên sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt.

Ngọn đuốc soi đường cho sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia

Tư tưởng Hồ Chí Minh về biên giới quốc gia được ví như ngọn đuốc soi đường, bởi Người đã chỉ ra một cách toàn diện, khoa học và nhân văn về con đường xây dựng, quản lý và bảo vệ biên cương trong mọi thời kỳ.

Thứ nhất, tư tưởng về giữ vững chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ là kim chỉ nam cho hành động, giúp Đảng, Nhà nước ta kiên định, vững vàng trong xử lý mọi thách thức chiến lược. Đó là cơ sở, nền tảng vững chắc để Việt Nam tiến hành phân giới, cắm mốc với Trung Quốc, Lào, Campuchia trong hòa bình, thiện chí, tôn trọng lẫn nhau - một thành tựu được quốc tế ghi nhận, đánh giá cao.

Thứ hai, tư tưởng hòa bình, hữu nghị, tôn trọng luật pháp quốc tế của Người là nền tảng cho đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ của Việt Nam. Nhờ đó, ta vừa bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, vừa tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước; vừa củng cố an ninh biên giới, thúc đẩy giao lưu kinh tế, thương mại, văn hóa với các nước láng giềng.

Thứ ba, tư tưởng của Người về “biên giới mạnh là nhờ dân” đã soi sáng cho việc xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã cụ thể hóa bằng hàng loạt nghị quyết, chiến lược, đặc biệt là Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Sau gần 40 năm đổi mới, tư tưởng của Người được hiện thực hóa bằng những kết quả nổi bật: Gần 90% đường biên giới đất liền đã hoàn thành phân giới, cắm mốc, xác lập đường biên hòa bình, ổn định, hợp tác lâu dài. Nhờ đó, thế trận biên phòng toàn dân từng bước hoàn thiện; khu vực biên giới có nhiều đổi thay mạnh mẽ: Hạ tầng, điện, đường, trường, trạm được nâng cấp; tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh; đời sống đồng bào các dân tộc được cải thiện rõ rệt.

Bộ đội Biên phòng phát huy tốt vai trò là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia. Đặc biệt, trong đại dịch Covid-19, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ để kiểm soát biên giới, cửa khẩu, giữ vững an ninh trật tự, ngăn dịch bệnh lây lan qua biên giới. Hợp tác biên phòng với các nước láng giềng ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Tất cả những việc làm hiệu quả đó khẳng định giá trị bất biến và sức sống mạnh mẽ của tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp bảo vệ biên cương Tổ quốc.

Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng thăm, động viên nhân dân đến khám bệnh trong Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2026 tại xã Hương Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: Xuân Khoa

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về quản lý và bảo vệ biên giới trong kỷ nguyên phát triển mới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cạnh tranh chiến lược gia tăng, các thách thức an ninh phi truyền thống diễn biến phức tạp, khó dự báo; yêu cầu bảo vệ biên cương Tổ quốc đặt ra nhiều yêu cầu, nhiệm vụ mới. Để hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về quản lý và bảo vệ biên giới trong kỷ nguyên phát triển mới, cần tập trung vào một số định hướng chủ yếu:

Một là, tiếp tục kiên định nguyên tắc giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; kiên trì giải quyết các vấn đề biên giới theo phương châm hòa bình, hữu nghị, phù hợp với luật pháp quốc tế và lợi ích quốc gia - dân tộc. Đây là tinh thần xuyên suốt trong Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, cần được vận dụng sáng tạo, linh hoạt trong từng tình huống; kiên quyết không để bị động, bất ngờ.

Hai là, đẩy mạnh xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển với các nước láng giềng. Cùng với đó, phát triển kinh tế - xã hội vùng biên phải gắn với củng cố quốc phòng - an ninh; xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong giữ gìn biên cương.

Ba là, xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ biên giới trong điều kiện công nghệ số, chuyển đổi số và ứng phó các thách thức mới như tội phạm xuyên biên giới, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống…

Bốn là, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh về biên giới quốc gia, làm cho mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân nhận thức sâu sắc trách nhiệm thiêng liêng trong bảo vệ biên cương Tổ quốc. Đây chính là cơ sở, nền tảng vững chắc để củng cố “thế trận lòng dân”.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và bảo vệ biên cương có giá trị trường tồn, soi sáng con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong mọi thời kỳ. Đó là tư tưởng kết hợp nhuần nhuyễn giữa độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ với hòa bình, hữu nghị và hợp tác phát triển; xây dựng biên giới mạnh từ “thế trận lòng dân”, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc.

Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Bá Dương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng

Nguồn Biên Phòng : https://bienphong.com.vn/tu-tuong-ho-chi-minh-ve-bien-gioi-quoc-gia-ngon-duoc-soi-duong-cho-su-nghiep-bao-ve-bien-cuong-to-quoc-post500653.html