Từ vụ BH Media: Khi nào xâm phạm bản quyền bị khởi tố hình sự?

2 giờ trướcBài gốc

Ngày 16/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan xảy ra tại BH Media, Lululola, 1900 Group, Mây Sài Gòn và Giọng ca để đời; đồng thời khởi tố 7 bị can để điều tra theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý trong số này có vụ án xảy ra tại CTCP Thương mại và Dịch vụ Truyền thông Bihaco (BH Media), với bị can Nguyễn Hải Bình (Tổng Giám đốc Công ty BH Media, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam).

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, trong nhiều năm qua, các đơn vị này bị cáo buộc tổ chức biểu diễn, ghi âm, ghi hình nhiều ca khúc, sau đó chỉnh sửa, sao chép thành nhiều bản ghi âm, ghi hình khác nhau để thương mại hóa trên nền tảng YouTube thông qua hợp tác với BH Media. Tuy nhiên, quá trình khai thác bị xác định chưa thực hiện đầy đủ việc xin phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả cũng như chưa thanh toán tiền bản quyền theo quy định.

Từ các vụ việc này, vấn đề được nhiều người quan tâm là khi nào hành vi xâm phạm bản quyền sẽ bị khởi tố hình sự?

Chia sẻ với VietTimes, luật sư Lê Văn Kiên, Trưởng Văn phòng Luật sư Ánh sáng Công Lý cho biết không phải mọi hành vi sử dụng trái phép tác phẩm đều bị xử lý hình sự. Trong nhiều trường hợp, hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt hành chính hoặc buộc bồi thường dân sự.

Theo luật sư Kiên, hành vi vi phạm trong lĩnh vực này chủ yếu được điều chỉnh theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành. Trong đó, các hành vi như sao chép, đăng tải lại tác phẩm, truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua internet hoặc khai thác bản ghi âm, ghi hình khi chưa được phép của chủ thể quyền, trừ trường hợp ngoại lệ theo luật định, đều có thể bị xem là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 28 và Điều 35 Luật Sở hữu trí tuệ.

Ca sĩ Quang Lập (trái) và ông Nguyễn Hải Bình. Ảnh: Báo Văn hóa.

Thực tế, nhiều tổ chức, cá nhân không chỉ đăng tải lại nội dung mà còn thiết lập quyền quản lý đối với các video chứa tác phẩm âm nhạc không thuộc sở hữu của mình, từ đó nhận tiền quảng cáo phát sinh. Một số trường hợp còn khai báo quyền sở hữu không đúng thực tế để hệ thống nền tảng phân chia doanh thu về cho mình, qua đó chiếm hưởng nguồn thu đáng lẽ thuộc về chủ thể quyền.

Luật sư Kiên cho rằng việc áp dụng chế tài nào sẽ phụ thuộc vào tính chất và mức độ của hành vi. Trường hợp hành vi xâm phạm gây thiệt hại cho chủ thể quyền thì có thể phát sinh trách nhiệm dân sự, với quyền yêu cầu chấm dứt hành vi, gỡ bỏ nội dung và bồi thường thiệt hại. Nếu hành vi vi phạm chưa đến mức nghiêm trọng, chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, theo phân tích của luật sư, việc khởi tố hình sự thường được đặt ra khi cơ quan điều tra xác định hành vi xâm phạm diễn ra có chủ đích, mang tính thương mại, kéo dài và tạo ra nguồn thu hoặc gây thiệt hại đáng kể cho chủ thể quyền.

Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý xâm phạm quyền đang được bảo hộ tại Việt Nam nhằm mục đích thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 100 triệu đồng trở lên thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

“Yếu tố quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự là tính chất thương mại của hành vi vi phạm và hậu quả thực tế gây ra. Nếu việc sao chép, đăng tải nội dung nhằm kiếm tiền từ quảng cáo, tăng lượt xem, khai thác doanh thu mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả thì có thể bị xử lý hình sự”, luật sư phân tích.

Trường hợp hành vi phạm tội có tổ chức, phạm tội 2 lần trở lên, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể đối mặt mức phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến 5 năm.

Pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị xử lý theo khoản 4 Điều 225 Bộ luật Hình sự.

Luật sư cũng cho rằng trong môi trường số hiện nay, nhiều cá nhân và đơn vị vẫn đang hiểu chưa đầy đủ về quy định bản quyền. Không ít trường hợp cho rằng chỉ cần ghi nguồn là có thể sử dụng lại toàn bộ nội dung, hình ảnh hoặc âm nhạc.

“Tuy nhiên, việc dẫn nguồn không đồng nghĩa với việc được phép khai thác thương mại tác phẩm. Khi hành vi sử dụng trái phép diễn ra có hệ thống, kéo dài, tạo doanh thu hoặc gây thiệt hại lớn cho chủ sở hữu thì hoàn toàn có thể bị xem xét xử lý hình sự”, luật sư nhấn mạnh.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 7 bị can trong 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Các bị can gồm: Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media; Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment; Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt trời; Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Zeo; Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, cùng là Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn; cùng Diệp Văn Lập, tức ca sĩ Quang Lập, chủ Trung tâm Giọng ca để đời.

Quỳnh An

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/tu-vu-bh-media-khi-nao-xam-pham-ban-quyen-bi-khoi-to-hinh-su-post197841.html