Từ trái qua phải: ca sĩ Miu Lê, ca sĩ Chi Dân và rapper Bình Gold đã đánh mất sự nghiệp, hình ảnh và niềm tin của công chúng sau khi vướng vào ma túy
Không chỉ là câu chuyện vi phạm pháp luật, việc người nổi tiếng dính tới ma túy còn để lại nhiều hệ lụy xã hội, đặc biệt khi họ có sức ảnh hưởng lớn tới giới trẻ và cộng đồng.
Trao đổi với phóng viên, Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - Chuyên gia tội phạm học - cho rằng, việc ngày càng nhiều người hoạt động trong lĩnh vực giải trí vướng vào ma túy cho thấy "cái chết trắng" đang len lỏi vào cả những môi trường tưởng như hào nhoáng và thành đạt nhất của xã hội.
Ma túy len lỏi vào môi trường giải trí
Theo ông Hiếu, ma túy không phân biệt giàu nghèo, học vấn hay vị thế xã hội. Một khi con người mất cảnh giác, chịu áp lực tâm lý lớn và sống trong môi trường có nhiều cám dỗ, nguy cơ sa ngã luôn hiện hữu.
Dưới góc độ tội phạm học, ông cho rằng hiện tượng nhiều nghệ sĩ trẻ vướng vào ma túy phản ánh hai vấn đề đáng lo ngại. Thứ nhất, ma túy tổng hợp ngày càng phổ biến, được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi và thường gắn với lối sống tiệc tùng, giải trí về đêm. Thứ hai, một bộ phận người trẻ, kể cả người nổi tiếng, đang thiếu kỹ năng quản trị cảm xúc và thiếu "sức đề kháng" trước áp lực thành công, sự cô đơn cũng như những cám dỗ từ môi trường xung quanh.
"Điều đáng lo ngại là ma túy ngày nay không chỉ hủy hoại sức khỏe mà còn tấn công trực tiếp vào nhân cách, sự nghiệp và uy tín xã hội. Nó có thể khiến một người mất hàng chục năm gây dựng danh tiếng chỉ trong một đêm", ông Hiếu nói.
Lý giải vì sao môi trường showbiz dễ trở thành nơi ma túy len lỏi, ông cho rằng đây là lĩnh vực có tính cạnh tranh rất cao, áp lực giữ hình ảnh lớn và nhịp sống thất thường. Nhiều nghệ sĩ thường xuyên phải thức khuya, di chuyển liên tục, đối diện với kỳ vọng của công chúng và sự soi xét của mạng xã hội.
"Trong bối cảnh đó, một số người tìm đến chất kích thích như một cách giải tỏa căng thẳng hoặc tìm cảm giác hưng phấn", ông nhận định.
Bên cạnh đó, môi trường giải trí có nhiều mối quan hệ xã hội phức tạp, các buổi tiệc tùng và không gian giải trí về đêm - nơi ma túy dễ xuất hiện dưới vỏ bọc của sự "sành điệu" hoặc "thử cho biết". Khi việc sử dụng chất kích thích bị bình thường hóa trong một nhóm người, ranh giới giữa tò mò và lệ thuộc trở nên rất mong manh.
Trước khi bị bắt quả tang sử dụng ma túy, Miu Lê (35 tuổi) là ca sĩ, diễn viên nổi tiếng với nhiều bản hit và phim điện ảnh ăn khách.
Người mẫu Andrea Aybar sau khi bị bắt đã bật khóc, nói rằng ma túy đã hủy hoại sự nghiệp, cuộc sống và tương lai của cô.
"Ma túy không tạo ra tài năng"
Liên quan quan điểm cho rằng nghệ sĩ muốn sáng tạo, "thăng hoa" phải tìm đến chất kích thích, Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu nhấn mạnh đây là một ngộ nhận nguy hiểm.
"Ma túy không tạo ra tài năng. Nó chỉ tạo ra ảo giác rằng người sử dụng đang hưng phấn hơn, khác biệt hơn hoặc sáng tạo hơn", ông nói.
Theo ông, sáng tạo nghệ thuật đích thực bắt nguồn từ trải nghiệm sống, năng lực cảm thụ, lao động nghiêm túc và chiều sâu nội tâm. Chất kích thích có thể làm thay đổi trạng thái ý thức trong thời gian ngắn, nhưng về lâu dài sẽ bào mòn khả năng tập trung, làm suy giảm tư duy, cảm xúc và ý chí.
"Nói cách khác, ma túy không mở rộng tài năng mà chỉ phá hủy nền tảng tâm trí vốn nuôi dưỡng tài năng ấy", ông phân tích.
Theo ông Hiếu, việc người nổi tiếng liên quan đến ma túy không dừng lại ở hậu quả đối với cá nhân mà còn kéo theo nhiều tác động tiêu cực cho xã hội. Nghệ sĩ không đơn thuần là người hoạt động trong lĩnh vực giải trí mà còn là hình mẫu có sức ảnh hưởng lớn tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
Khi một nghệ sĩ dính đến ma túy, tác động tiêu cực vượt xa phạm vi của một vụ vi phạm pháp luật thông thường. Điều này có thể vô tình tạo ra tâm lý tò mò hoặc bình thường hóa ma túy trong nhận thức của một bộ phận người trẻ; đồng thời làm suy giảm niềm tin của công chúng đối với những giá trị mà nghệ sĩ từng đại diện.
"Trong thực tế, mỗi thần tượng sa ngã không chỉ đánh mất sự nghiệp của chính mình mà còn có thể làm lung lay niềm tin của hàng nghìn người từng xem họ là nguồn cảm hứng", ông nói.
Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - Chuyên gia tội phạm học.
Để ngăn chặn tình trạng người nổi tiếng sa ngã vì ma túy, ông Hiếu cho rằng trước hết mỗi nghệ sĩ cần nhận thức rõ danh tiếng không phải "lá chắn" trước pháp luật và càng không phải "vaccine" chống lại ma túy.
Người càng nổi tiếng càng phải có ý thức giữ gìn hình ảnh và trách nhiệm xã hội. Bên cạnh đó, các công ty quản lý, nhà sản xuất và tổ chức nghề nghiệp cần chú trọng hơn tới hỗ trợ tâm lý, quản trị áp lực và xây dựng môi trường làm việc lành mạnh cho nghệ sĩ.
Ông cũng nhấn mạnh cần tăng cường tuyên truyền để giới trẻ và những người hoạt động nghệ thuật hiểu rằng ma túy không phải con đường dẫn đến sáng tạo mà là con đường ngắn nhất dẫn đến sự sụp đổ.
"Trong cuộc chiến với ma túy, không có ngoại lệ cho danh tiếng. Một nghệ sĩ có thể mất nhiều năm để xây dựng hình ảnh, nhưng chỉ cần một lần đánh đổi với ma túy, họ có thể đánh mất tất cả: sự nghiệp, niềm tin công chúng và tương lai của chính mình", ông Hiếu nhấn mạnh.
Nguyễn Hải