Từ vụ 'Xe cứu thương kêu cứu': Lời giải cho bài toán quản lý phương tiện ưu tiên

3 giờ trướcBài gốc

Từ thực trạng được phản ánh trong loạt phóng sự điều tra “Xe cứu thương kêu cứu” của báo Pháp Luật TP.HCM, nơi quyền ưu tiên bị lạm dụng cho những chuyến xe không cấp cứu. Phóng viên PLO đã ghi nhận ở chiều ngược lại là áp lực của những ê-kíp trực cứu thương, với quy trình tiếp nhận, xuất xe và vận chuyển bệnh nhân được vận hành chặt chẽ trong từng “giờ vàng” sinh tử.

Sự đối lập này cho thấy bất cập trong cách tổ chức và quản lý phương tiện cứu thương hiện nay, từ đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phân loại xe, chuẩn hóa quy trình và siết chặt việc sử dụng tín hiệu ưu tiên, nhằm bảo vệ đúng sứ mệnh cứu người của xe cứu thương.

Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM.

Tại Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, tiếng chuông báo động và tiếng điện thoại reo liên hồi là mệnh lệnh không lời kích hoạt những bước chân hối hả. Với các y, bác sĩ nơi đây, việc chuẩn bị sẵn sàng dụng cụ trên xe cứu thương để tiếp cận người bệnh đã trở thành công việc quen thuộc.

Bác sĩ Phan Thị Huyền Trang, Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết môi trường cấp cứu ngoại viện rất khác biệt so với tại bệnh viện. Các y, bác sĩ thường phải thực hiện thủ thuật trong không gian hẹp, thiếu sáng, đòi hỏi sự phối hợp ê-kíp cực kỳ nhịp nhàng. Do hạn chế về không gian và nhân lực, nguy cơ nhiễm khuẩn luôn là thách thức thường trực.

“Áp lực lớn nhất của cấp cứu ngoại viện là khi đối mặt với các tình huống có nhiều nạn nhân cùng lúc. Lúc đó, chúng tôi phải nhanh chóng phân loại, quyết định ca nào cần ưu tiên xử lý trước. Đó là sự lựa chọn bắt buộc và quyết liệt trong từng giây phút”- Bác sĩ Trang trải lòng.

Bác sĩ Phan Thị Huyền Trang, Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM.

Mạng lưới cấp cứu "vệ tinh": Cánh tay nối dài giành giật sự sống

Minh chứng cho tinh thần đó, một buổi sáng những ngày cuối năm, kíp trực của bác sĩ Nguyễn Quốc Hưng, điều dưỡng Huỳnh Thúy Loan và lái xe Phạm Minh Hùng nhận tin báo về ca nghi nhồi máu cơ tim trên đường Lý Thái Tổ. Để tận dụng "giờ vàng", kíp trực nhanh chóng tiếp cận hiện trường, chẩn đoán sơ bộ và chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Nguyễn Tri Phương nhằm đảm bảo lộ trình điều trị liên tục.

Kíp trực của bác sĩ Nguyễn Quốc Hưng chóng tiếp cận bệnh nhân.

Bác sĩ Nguyễn Quốc Hưng chia sẻ: “Bệnh nhân 70 tuổi, có bệnh nền tim mạch và từng đặt stent ba lần. Gần đây, bệnh nhân xuất hiện triệu chứng nhói ngực. Khi đi khám sức khỏe định kỳ tại một phòng khám, qua đo điện tim, các bác sĩ lo ngại bệnh nhân bị tắc lại mạch vành nên đã gọi 115 để chuyển tuyến kịp thời. Tại bệnh viện chuyên khoa, bệnh nhân sẽ được xét nghiệm và kiểm tra chuyên sâu để có hướng xử lý chính xác”.

Suốt hành trình, áp lực không chỉ đè nặng lên đội ngũ y tế đang theo dõi sát sao diễn biến bệnh nhân, mà còn dồn lên vai người cầm lái.

ThS Phạm Minh Hùng, Đội trưởng Đội xe Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, đang lái xe chở bệnh nhân đến cơ sở gần nhất.

“Nghề của chúng tôi là đi cấp cứu, mỗi phút giây tiết kiệm được đều góp phần giảm thiểu tổn thương cho nạn nhân. Là những lái xe cấp cứu chuyên nghiệp, chúng tôi không chỉ được đào tạo bài bản về luật giao thông, kỹ năng điều khiển xe ưu tiên mà còn phải hoàn thành các khóa huấn luyện về hồi sinh tim phổi, sơ cấp cứu cơ bản và vận chuyển bệnh nhân an toàn. Nhờ nắm vững nghiệp vụ y tế lẫn kỹ năng lái xe, chúng tôi luôn phối hợp nhịp nhàng với ê-kíp bác sĩ để đảm bảo công tác cấp cứu đạt hiệu quả cao nhất ngay cả khi gặp trở ngại trên đường” - ThS Phạm Minh Hùng, Đội trưởng Đội xe Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, chia sẻ.

ThS Phạm Minh Hùng, Đội trưởng Đội xe Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM.

Hiệu quả của công tác cấp cứu ngoại viện tại TP.HCM không chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ của Trung tâm Cấp cứu 115, mà còn nhờ sự tham gia tích cực của mạng lưới các "vệ tinh" phủ khắp thành phố.

Tại phòng điều phối Trung tâm 115, ngay khi nhận thông tin về một bệnh nhân bị rối loạn ý thức, các điều phối viên đã lập tức kích hoạt đơn vị gần nhất là Bệnh viện Quân y 175 để tiếp cận hiện trường nhanh nhất có thể.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa trung tâm điều phối và các bệnh viện vệ tinh chính là yếu tố then chốt để đảm bảo khung "giờ vàng". Theo bác sĩ Lê Hồ Minh Hào, Bệnh viện Quân y 175, trong mỗi kíp trực, sự thấu hiểu ý đồng đội và quyết định đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế phù hợp là yếu tố sống còn.

Một ca cấp cứu ngoại viện tại Bệnh viện Quân Y 175.

“Thông thường, chúng tôi sẽ ưu tiên hỗ trợ đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế mà họ thường xuyên thăm khám, bởi nơi đó đã nắm rõ hồ sơ bệnh lý, giúp quá trình điều trị liên tục và hiệu quả hơn. Đây chính là sự linh hoạt của cấp cứu ngoại viện. Với những ca bệnh nặng, các thao tác hỗ trợ thiết bị như thở oxy, hồi sinh tim phổi phải được thực hiện ngay trên xe để duy trì sự sống cho đến khi bệnh nhân tiếp cận được các kỹ thuật chuyên sâu tại bệnh viện” - Bác sĩ Lê Hồ Minh Hào, Bệnh viện Quân y 175.

Mô hình cấp cứu đa năng: Không để xảy ra "khoảng trống" sinh tử

Không chỉ dừng lại ở cấp cứu ngoại viện, Bệnh viện Quân y 175 hiện vận hành theo mô hình tích hợp đa năng, lấy người bệnh làm trung tâm. Quy trình được kết nối chặt chẽ từ cấp cứu trước viện, cấp cứu nội viện đến điều trị chuyên sâu. Hiện Trung tâm cấp cứu của bệnh viện đang áp dụng nhiều tiêu chuẩn quốc tế như AIOS (ngoại viện), AIEF (nội viện) và các hồi sức nâng cao IAA.

Nguyên tắc cốt lõi của đơn vị là: Ngoại viện chuẩn, tiếp nhận nhanh, can thiệp sớm và điều trị liên tục. Bất kể bệnh nhân đến bằng đường bộ, đường không hay tự đến, hệ thống đều thực hiện phân loại và ưu tiên theo mức độ nguy kịch để không xảy ra "khoảng trống" trong quá trình cấp cứu.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân tại Khoa cấp cứu Chấn thương, Bệnh viện Quân Y 175.

Bác sĩ Trịnh Như Lai, Phó Chủ nhiệm Khoa Cấp cứu Chấn thương, Bệnh viện Quân y 175, cho biết với lợi thế sở hữu hai sân bay trực thăng cùng đội ngũ vận chuyển chuyên nghiệp, bệnh viện là đơn vị tuyến cuối tiếp nhận các ca bệnh nặng từ khu vực phía Nam và biển đảo. Ngay khi tuyến trước có ca bệnh, bệnh viện sẽ tổ chức hội chẩn từ xa. Với những ca đặc biệt nặng tại biển đảo, bệnh viện điều động kíp mổ ra tận bệnh xá Trường Sa để phẫu thuật trước khi vận chuyển về đất liền.

Ca cấp cứu sử dụng trực thăng tại Bệnh viện Quân Y 175.

“Khi tiếp nhận, bệnh viện phối hợp chuẩn bị sẵn nguồn lực để hồi sức thành công ngay từ đầu. Tại sân bay của bệnh viện, luồng di chuyển riêng được thiết lập để đưa bệnh nhân thẳng xuống khoa cấp cứu hoặc phòng mổ. Quy trình này giúp người bệnh được can thiệp khẩn cấp trong thời gian ngắn nhất, đảm bảo vượt qua giai đoạn nguy kịch an toàn” - bác sĩ Trịnh Như Lai kể.

Bác sĩ Trịnh Như Lai, Phó Chủ nhiệm Khoa Cấp cứu Chấn thương, Bệnh viện Quân y 175.

Từ những thành công của mô hình hiện tại, Bệnh viện Quân y 175 đang đặt ra những mục tiêu lớn hơn nhằm nâng tầm năng lực y tế khu vực. Đại tá - BS.CKII Nguyễn Văn Tân, Chủ nhiệm Khoa Cấp cứu, thông tin thời gian tới đơn vị sẽ thành lập Trung tâm Cấp cứu hiện đại để đáp ứng tối đa nhu cầu của người dân.

Theo Đại tá Tân, Bệnh viện Quân y 175 là một trong những đơn vị đi đầu về cấp cứu trước bệnh viện, phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM và các đơn vị liên quan để tạo thành mạng lưới cứu hộ rộng khắp.

"Trong tương lai, bệnh viện sẽ thành lập đội phản ứng nhanh chuyên nghiệp. Nhiệm vụ trọng tâm này sẽ do Trung tâm Cấp cứu của Bệnh viện Quân y 175 đảm nhiệm, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa quy trình giành giật sự sống cho bệnh nhân" - Đại tá - BS.CKII Nguyễn Văn Tân nhấn mạnh.

Phân loại xe cứu thương: Lời giải cho bài toán quản lý phương tiện ưu tiên

Nỗ lực của đội ngũ y tế là rất lớn nhưng thực tế ngành y tế đang đối mặt với bài toán nan giải: Việt Nam hiện chỉ có một loại hình xe cứu thương, chưa phân loại rõ với xe vận chuyển bệnh thông thường, dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý và giám sát.

Ông Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết tại nhiều quốc gia, hệ thống xe y tế được phân loại rất rõ ràng. Ngoài xe cấp cứu chuyên dụng với đầy đủ thiết bị và quyền ưu tiên, còn có loại xe chuyên vận chuyển bệnh nhân. Những xe này chỉ trang bị thiết bị cơ bản như băng ca, dụng cụ hỗ trợ và không sử dụng tín hiệu ưu tiên.

Ông Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM.

"Tại Việt Nam, việc chỉ có một loại hình xe cứu thương dẫn đến thực tế là dù không phải trường hợp cấp cứu, người bệnh vẫn phải sử dụng phương tiện gắn liền với quyền ưu tiên. Điều này dễ gây hiểu lầm và tạo kẽ hở cho việc sử dụng sai mục đích" - ông Long nhận định.

Từ thực tế này, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM đề xuất Bộ Y tế sớm nghiên cứu phân loại xe cứu thương và xe vận chuyển y tế theo từng mức độ nhu cầu. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa ngành y tế và lực lượng công an. Khi đó, chỉ cần thông qua biển số, lực lượng chức năng có thể tra cứu nhanh phương tiện đã được cấp phép hành nghề và sử dụng còi, đèn ưu tiên hay chưa.

Bên cạnh đó, ông Long cũng kiến nghị trang bị thiết bị định vị GPS cho tất cả xe cứu thương, kết nối trực tiếp với Trung tâm 115. Giải pháp này không chỉ giúp quản lý chặt chẽ hoạt động của phương tiện mà còn giúp Trung tâm chủ động điều phối xe trong các tình huống thảm họa, tai nạn hàng loạt, từ đó khai thác tối ưu nguồn lực cấp cứu hiện có.

Trong cuộc đua giành giật sự sống, mỗi khoảnh khắc trôi qua đều vô giá. Vì vậy, chuẩn hóa quy trình và tăng cường giám sát không chỉ là bài toán quản lý, mà còn là tấm lá chắn vững chắc bảo vệ tính mạng người dân. Đó là cách duy nhất để trả lại ý nghĩa thiêng liêng và sự minh bạch vốn có cho tiếng còi hú ưu tiên trên mỗi cung đường.

TUỆ ANH

TRẦN LINH

Nguồn PLO : https://plo.vn/tu-vu-xe-cuu-thuong-keu-cuu-loi-giai-cho-bai-toan-quan-ly-phuong-tien-uu-tien-post895037.html