Ông Phan Văn Thanh (xã Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) thu hoạch cam. Ảnh: Hữu Quyết/TTXVN
Cam giòn Thượng Lộc rộn ràng vào vụ Tết
Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, cũng là thời điểm cam giòn Thượng Lộc - đặc sản nổi tiếng của tỉnh Hà Tĩnh bước vào vụ thu hoạch chính. Trên những triền đồi xã Đồng Lộc, không khí lao động rộn ràng từ sáng sớm. Vị ngọt đậm, giòn, thơm đặc trưng cùng hướng canh tác ngày càng an toàn đã giúp cam giòn Thượng Lộc tiếp tục khẳng định chỗ đứng trên thị trường Tết.
Những ngày cuối năm, tại các vườn cam ở xã Đồng Lộc, từng tốp lao động tất bật thu hái, phân loại, đóng gói để kịp giao cho các đầu mối tiêu thụ trong và ngoài tỉnh. Trên các sườn đồi, sắc vàng của cam chín hòa cùng không khí mùa xuân đang đến gần, tạo nên bức tranh sinh động của vùng cây ăn quả trọng điểm.
Gia đình bà Phan Thị Hiền ở xóm Anh Hùng là một trong những hộ trồng cam lâu năm tại Đồng Lộc. Với hơn 2 ha, khoảng 1.000 gốc cam được trồng và chăm sóc bài bản, vườn cam của gia đình năm nay cho năng suất cao. Bà Hiền cho biết, cây cam đã gắn bó với gia đình từ năm 1994, ban đầu chủ yếu là cam chanh, những năm gần đây mới chuyển dần sang giống cam giòn.
Theo bà Hiền, cam giòn vốn đã có ưu thế về vị ngọt, độ giòn và hương thơm. Khi chuyển sang chăm sóc theo hướng hữu cơ, chất lượng quả tiếp tục được nâng lên rõ rệt. Gia đình sử dụng phân ủ từ đậu nành, phân hữu cơ, hạn chế tối đa hóa chất, vừa bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, vừa giữ được sức bền cho vườn cây.
“Năm nay thời tiết thuận lợi, kỹ thuật chăm sóc ổn định nên cam cho quả đều, đẹp. Gia đình bán trực tiếp từ nhà vườn đến người tiêu dùng nên giá cả khá ổn định. Hiện cam loại một bán khoảng 70.000 đồng/kg, cao hơn các dòng cam khác và tăng khoảng 10% so với năm trước”, bà Hiền chia sẻ.
Cam Thượng Lộc có vị ngọt đậm, giòn, thơm đặc trưng. Ảnh: Hữu Quyết/TTXVN
Cam giòn Thượng Lộc thường được thu hoạch từ tháng 10 đến hết tháng 12 Âm lịch. So với nhiều giống cam truyền thống, cam giòn có quả không quá lớn, hình thức không thật bắt mắt nhưng đổi lại là vị ngọt đậm, ít hạt, khi ăn có độ giòn đặc trưng. Chính yếu tố chất lượng đã giúp sản phẩm này ngày càng được thị trường ưa chuộng, đặc biệt trong dịp Tết.
Gắn bó với cây cam gần 20 năm, vụ mùa này, gia đình chị Dương Thị Mai ở xóm Anh Hùng rất phấn khởi vì vừa được mùa, vừa được giá. Chị Mai cho biết, trang trại cam của gia đình có diện tích hơn 4 ha với khoảng 2.000 gốc cam chanh và cam giòn các loại. Dự kiến sản lượng cả vụ đạt trên 30 tấn, doanh thu hơn 1,5 tỷ đồng.
Không chỉ các hộ trồng cam đơn lẻ, nhiều hợp tác xã trên địa bàn xã Đồng Lộc cũng xác định cam giòn là cây trồng chủ lực. Ông Phan Văn Thanh, Giám đốc Hợp tác xã Thanh Hiền, cho biết cam giòn là giống cây “khó tính”, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc nghiêm ngặt ngay từ khâu trồng mới đến khi cho quả.
“Quả cam giòn không đẹp mã như một số giống khác, cây cũng không khỏe bằng, nhưng bù lại chất lượng vượt trội. Muốn có quả ngon thì phải chú trọng phân bón sinh học, phân vi sinh, phân chuồng, rong biển, đậu nành; bón đúng thời điểm, đúng liều lượng. Đặc biệt, vấn đề nước tưới và tiêu nước là yếu tố quyết định, thừa hay thiếu nước đều ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng”, ông Thanh nói.
Theo ông Thanh, trong bối cảnh thị trường ngày càng hướng tới sản phẩm sạch, an toàn, trách nhiệm của người sản xuất là đặt chất lượng và sức khỏe người tiêu dùng lên hàng đầu. Hợp tác xã đã duy trì sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP từ năm 2015, đang hướng tới đăng ký chứng nhận hữu cơ và xác định đây là hướng đi lâu dài.
Hiện nay, giá cam giòn trên thị trường dao động khoảng 70.000 đồng/kg, cao gần gấp đôi so với nhiều loại cam khác. Nhờ đó, hiệu quả kinh tế mang lại trên cùng một đơn vị diện tích vượt trội, giúp nhiều hộ trồng cam có thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm.
Theo thống kê, xã Đồng Lộc hiện có khoảng 350 ha cam giòn bước vào thu hoạch ổn định, sản lượng năm nay ước đạt khoảng 2.500 tấn. Nhiều nhà vườn cho doanh thu từ 1 - 3 tỷ đồng/năm, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương.
Ông Trần Quang Đạo, cán bộ phụ trách lĩnh vực kinh tế xã Đồng Lộc, cho biết cam Thượng Lộc đã có mặt trên vùng đất này gần 30 năm. Qua quá trình thâm canh, người dân đã giữ được chất lượng ổn định, tạo nên những đặc tính riêng biệt về hương vị, màu sắc và độ đồng đều của quả. Sản phẩm ngày càng được thị trường ghi nhận và tin dùng.
Ông Phan Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lộc, cho biết xã đã tập trung các cơ chế hỗ trợ phát triển vùng sản xuất cây ăn quả, gắn với đề án tái cơ cấu nông nghiệp. Sau sắp xếp, Đồng Lộc tiếp tục rà soát, quy hoạch vùng trồng cam, bưởi, trong đó cam giòn là sản phẩm đặc trưng của khu vực Trà Sơn. Cùng với việc xây dựng thương hiệu, địa phương chú trọng phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP, OCOP và chỉ dẫn địa lý, tạo nền tảng để cam giòn Thượng Lộc phát triển bền vững. Đến nay, hơn 80% sản lượng cam đã được tiêu thụ, số còn lại đang được chăm sóc kỹ lưỡng để phục vụ thị trường Tết.
Hiện để mở rộng đầu ra, bên cạnh kênh tiêu thụ truyền thống, người trồng cam và địa phương đã chủ động ứng dụng chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, tổ chức các phiên bán hàng trực tuyến, livestream giới thiệu sản phẩm. Hình thức này không chỉ giúp tiếp cận người tiêu dùng ở xa mà còn nâng cao giá trị thương hiệu cam giòn Thượng Lộc trên thị trường Tết.
Làng hoa Tết vào mùa cao điểm
Làng hoa Kim Dinh, phường Long Hương dù đã có nhiều thương lái đặt cọc và đến thu mua, vận chuyển hoa đi tiêu thụ, song do hoa nở sớm nên sức mua chậm hơn so với mọi năm. Ảnh: Hoàng Nhị/TTXVN
Chỉ còn chưa đầy 10 ngày nữa là Tết Nguyên đán, không khí sản xuất - tiêu thụ hoa Tết tại TP Hồ Chí Minh đang bước vào cao điểm. Từ giữa tháng Chạp, các làng hoa trên địa bàn thành phố đã rộn ràng thương lái từ khắp nơi đổ về, mang theo xe tải lớn, xe tải nhỏ, xe ba gác… nối đuôi nhau thu mua hoa đưa đi các chợ đầu mối, chợ hoa xuân và các tỉnh, thành phía Nam tiêu thụ. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp ấy là không ít nỗi lo của người trồng hoa, khi thời tiết bất lợi khiến tại một số nơi hoa nở sớm, giá cả không tăng trong khi chi phí đầu vào ngày càng cao.
Ghi nhận tại làng hoa Kim Dinh, phường Long Hương - một trong những làng trồng hoa Tết lâu năm của thành phố với diện tích khoảng hơn 20 ha, không khí mua bán diễn ra sôi động ngay từ ngày 15 tháng Chạp và càng những ngày giáp Tết càng sôi động hơn. Năm nay, do ảnh hưởng của mưa trái mùa, nền nhiệt giảm, cộng với những ngày cuối năm gió chướng, nhiều diện tích hoa phát triển nhanh hơn dự kiến, dẫn đến tình trạng nở sớm so với thời điểm Tết. Dù phần lớn số chậu hoa đã được thương lái đặt cọc từ trước, nhưng khi đến tận vườn kiểm tra, không ít thương lái đã kỳ kèo giảm giá hoặc lấy ít hơn so với thỏa thuận ban đầu.
Vườn hoa của ông Nguyễn Văn Nam, phường Long Hương, là một trong những trường hợp điển hình. Gia đình ông trồng khoảng 5.000 chậu cúc, chủ yếu là cúc đại đóa, dòng hoa chủ lực phục vụ thị trường Tết. Toàn bộ số chậu hoa đã được thương lái đặt cọc từ sớm và bắt đầu cho xe đến chở đi tiêu thụ ngay từ giữa tháng Chạp. Tuy nhiên, do hoa nở sớm, một số thương lái đề nghị giảm giá hoặc không lấy đủ số lượng đã ký kết, khiến nguy cơ tồn đọng hoa.
“Năm nay, giá hoa gần như không tăng so với mọi năm, trong khi chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công đều tăng hơn 10%. Hoa nở sớm, thương lái kỳ kèo, đầu ra vì thế gặp nhiều rủi ro, lợi nhuận của người trồng hoa có nguy cơ bị thu hẹp”, ông Nam chia sẻ. Những lo lắng ấy cũng là tâm trạng chung của nhiều hộ trồng hoa tại làng Kim Dinh trong những ngày cận Tết.
Theo ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp hoa Kim Dinh, năm nay hoa phát triển khá tốt nhưng giai đoạn gần Tết lại gặp gió chướng, khiến tỷ lệ hoa nở sớm chiếm tới 85 - 90% số diện tích của các hộ trồng hoa. Ban đầu, thương lái đặt cọc với số lượng lớn, song khi hoa nở sớm, một bộ phận thương lái đã điều chỉnh kế hoạch thu mua, làm ảnh hưởng đến đầu ra của người dân.
Giá hoa cúc đại đóa năm nay tại làng Kim Dinh không nhiều biến động so với năm trước. Cụ thể, chậu hoa kích cỡ 60 cm dao động từ 600.000 - 650.000 đồng; loại 80 cm từ 1,2 - 1,4 triệu đồng; chậu 1 m khoảng 1,6 - 1,8 triệu đồng. Mức giá này được cho là chưa tương xứng với công sức và chi phí mà người trồng hoa đã bỏ ra trong suốt nhiều tháng chăm sóc.
Một góc làng hoa Láng Lớn, xã Kim Long, TP Hồ Chí Minh, với những chậu cúc vàng rực rỡ. Ảnh: Hoàng Nhị/TTXVN
Dịp Tết Nguyên đán năm nay, để tạo điều kiện cho người trồng tiêu thụ hoa Tết, UBND phường Long Hương sẽ tổ chức chợ hoa Xuân ngay tại làng hoa Kim Dinh, trên trục đường Lê Đại Hành, đoạn từ Quốc Lộ 51 đến tuyến tránh Ql56, với chiều dài 1.200 m. Thời gian từ ngày 10/2/2026 đến ngày 16/2/2026, tức từ ngày 23 tháng Chạp đến 12 giờ ngày 29 tháng Chạp.
Còn tại làng hoa Láng Lớn, xã Kim Long lại ghi nhận tín hiệu tích cực hơn. Nhờ điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác phù hợp, phần lớn hoa tại đây nở đúng dịp Tết, chỉ có số ít chậu nở sớm. Chính vì vậy, hoa của làng Láng Lớn được thương lái ưa chuộng, sức mua khá tốt. Ngay từ giữa tháng Chạp, thương lái đã bắt đầu vận chuyển hoa đi tiêu thụ, cao điểm là những ngày 18 - 19 tháng Chạp, khi xe tải nối hàng dài trên các tuyến đường trong làng.
Chị Võ Như Bình, ngụ xã Kim Long, đang trồng khoảng 3.000 chậu cúc đại đóa với nhiều kích cỡ khác nhau, cho biết dù giá hoa năm nay không tăng so với năm ngoái, nhưng nhờ hoa nở đúng dịp, toàn bộ vườn hoa của gia đình chị đã được thương lái trả tiền mua hết, một phần đã được vận chuyển đi tiêu thụ. “Giá không tăng nhưng hoa bán chạy, người trồng chúng tôi rất phấn khởi. Tuy vậy, cuối năm mưa trái mùa, thời tiết lạnh và gió chướng, suốt thời gian qua chúng tôi luôn trong tâm trạng lo lắng”, chị Bình nói.
Theo Hội Nông dân xã Kim Long, toàn xã hiện có khoảng 50 hộ trồng hoa với diện tích 43 ha, cung ứng ra thị trường khoảng 130.000 chậu hoa các loại như cúc đại đóa, cúc pha lê, hoa hồng… Đến thời điểm này, thương lái đã đặt cọc trên 80% lượng hoa Tết, nhiều vườn gần như đã bán hết số lượng hoa chuẩn bị cho vụ Tết năm nay. Tuy nhiên, nhiều thương lái hiện nay đang rất khó tìm nhân công bốc vác các chậu hoa.
Thực tế cho thấy, trồng hoa bán Tết là nghề đòi hỏi nhiều công sức, vốn đầu tư và sự tỉ mỉ cao. Từ lúc xuống giống đến khi xuất bán, người trồng phải mất từ 3 đến hơn 5 tháng chăm sóc liên tục (tùy loại hoa). Để có được những chậu hoa đạt chất lượng, cây phải phát triển đồng đều, bông to, màu sắc đẹp và nở đúng thời điểm Tết. Người trồng phải thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, điều chỉnh chế độ bón phân, phun thuốc, đặc biệt là áp dụng kỹ thuật chong đèn ban đêm nhằm kích thích sinh trưởng và kiểm soát thời gian ra hoa.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, nghề trồng hoa Tết đang đứng trước nhiều thách thức. Tuy nhiên, người trồng hoa TP Hồ Chí Minh vẫn kỳ vọng vào một mùa Tết tương đối trọn vẹn. Những chuyến xe hoa nối nhau rời làng hoa không chỉ mang theo sắc xuân đến khắp phố phường, mà còn gửi gắm hy vọng về một năm mới thuận lợi, an lành cho người nông dân trồng hoa sau bao tháng ngày vất vả.
Hữu Quyết - Hoàng Nhị (TTXVN)