Sàn diễn catwalk của thương hiệu thời trang Ixora
Cựu chiến binh Colombia "may vá" hòa bình
Katerine Avella là một cựu chiến binh trong cuộc nội chiến kéo dài hàng thập kỷ ở Colombia - một người ký kết hiệp ước hòa bình và là một nhà lãnh đạo cộng đồng. Sau khi tiếng súng im lặng, bà đã tạo ra thương hiệu thời trang Ixora, một doanh nghiệp xã hội do các nữ cựu chiến binh điều hành tại vùng Catatumbo.
Với ý tưởng này, bà Katerine Avella bắt tay vào làm việc tại một xưởng may nhỏ ở giữa rừng rậm Catatumbo (Colombia), một trong những thành quả của thỏa thuận hòa bình năm 2016 giữa chính phủ và Lực lượng vũ trang cách mạng Colombia (FARC). Xưởng may được thiết kế để giúp các cựu chiến binh tái hòa nhập và hàn gắn những vết thương của cuộc xung đột. Xưởng may đóng vai trò là không gian đào tạo, chăm sóc và trao quyền cho phụ nữ, góp phần ngăn ngừa bạo lực giới. Đây là nơi họ có thể học nghề, hỗ trợ lẫn nhau và lấy lại tự tin giữa một vùng đất đầy bạo lực.
Bà Katerine Avella (bên phải) và Lina Garcés
Cùng với một số phụ nữ khác, bà Avella thành lập tổ chức Stitches for Peace, bắt đầu bằng việc sản xuất áo nỉ, áo phông và đồng phục. Năm 2021, dự án đã có một bước ngoặt bất ngờ hướng tới thời trang cao cấp. Trong một sáng kiến do Phái đoàn Kiểm chứng của Liên hợp quốc tại Colombia dẫn đầu, bà Avella đã gặp Lina Garcés, một nhà kinh tế học được đào tạo tại Đại học Externado và là người sáng lập cửa hàng quần áo cũ mang tên Lina's Closet ở Cúcuta. Lina Garcés cũng là một nhân vật nòng cốt trong các phong trào phụ nữ tại địa phương, tập trung vào việc hỗ trợ tâm lý và tự chăm sóc cho những người phụ nữ đã trải qua chiến tranh.
2 nhà hoạt động vì quyền trẻ em của nạn nhân xung đột (UNVMC) Katerine Avella và Lina Garcés mỉm cười và ôm nhau sau khi hoàn thành khóa học may mặc tại ETCR ở Canõ Indio, dẫn đến sự ra đời của những chiếc váy mang thương hiệu Ixora.
Những chiếc váy Ixora và sự hòa giải
Trong 15 ngày, Katerine Avella và Lina Garcés miệt mài làm việc về thiết kế, kích cỡ và hoàn thiện. Ý tưởng tạo ra những chiếc váy quấn với họa tiết lấy cảm hứng từ hoa Ixora, một loài cây nở quanh năm và tượng trưng cho sự kháng cự và kiên trì ở Catatumbo, đã ra đời. Các thiết kế thường lồng ghép họa tiết rừng rậm hoặc biểu tượng hòa bình, biến nỗi đau thành nghệ thuật có thể mặc được.
Ixora tập trung vào trang phục nữ giới với phong cách hiện đại nhưng lồng ghép các yếu tố truyền thống của vùng Catatumbo. Các sản phẩm nổi bật bao gồm váy, áo sơ mi và phụ kiện được may tỉ mỉ.
Một nhóm các nhà thiết kế thời trang và nhân viên Phái bộ Xác minh của Liên hợp quốc tại Colombia
Hòa bình bền vững nhất không nằm trên giấy ký kết, mà nằm trong việc tạo ra không gian để những người từng đối đầu có thể cùng nhau tạo ra cái đẹp. Dự án thời trang này không chỉ tạo ra sinh kế, mà còn là một diễn đàn hòa giải độc nhất vô nhị.
Sau kết quả của tất cả các buổi hội thảo, thương hiệu 'Ixora, bao dung và tự chủ' đã xuất hiện. Đến cuối năm 2021, họ đã có bộ sưu tập đầu tiên, được trình diễn tại thư viện Julio Pérez ở Cúcuta. Trên sàn catwalk, các nữ cựu chiến binh trình diễn cùng với những nạn nhân trực tiếp của cuộc nội chiến. Họ nắm tay nhau, cùng chia sẻ ánh đèn sân khấu.
Những chiếc váy bắt đầu được bán thông qua cửa hàng của bà Garcés và chẳng bao lâu sau, các nhà thiết kế khác cũng quan tâm đến sáng kiến này. Ixora bắt đầu xuất hiện trong các buổi trình diễn thời trang ở Tibú, Ocanã và Bogotá. Năm 2022, họ lần đầu tiên tham gia Colombiamoda - hội chợ dệt may quan trọng nhất cả nước. Họ tiếp tục tham gia vào năm 2023 và 2024 với tư cách khách mời đặc biệt, trên sàn catwalk.
Mặc dù gặp nhiều khó khăn do tình hình an ninh bất ổn trở lại tại Catatumbo khiến xưởng may đôi khi phải đóng cửa, song họ vẫn tiếp tục duy trì dự án thông qua các chương trình hỗ trợ của Liên hợp quốc. Thương hiệu này vừa giành được một dự án với Cơ quan Tái hòa nhập và Bình thường hóa (ARN) để đồng hành cùng những phụ nữ khác trong quá trình chăm sóc bản thân và hỗ trợ tâm lý. Đây là một giai đoạn mới đối với Ixora, giờ đây không chỉ hướng đến việc tạo ra thu nhập mà còn cung cấp một không gian an lành cho những người đã trải qua những ảnh hưởng của cuộc xung đột.
"Dự án này là một giấc mơ. Ngoài khía cạnh kinh tế, nó còn có ý nghĩa là giữ cho hiệp hội của chúng tôi tồn tại và chứng minh rằng chúng tôi có thể xây dựng một điều gì đó khác biệt", bà Avella nói.
Quá trình thực hiện Thỏa thuận Hòa bình 2016 đang ở giai đoạn quan trọng với cả những tiến bộ lịch sử và thách thức mới:
- Khoảng 85% cựu chiến binh (trong tổng số hơn 13.000 người) vẫn duy trì cam kết với quá trình tái hòa nhập.
- Hơn 10.900 người đang tham gia vào các dự án sản xuất (nông nghiệp, may mặc như Ixora, dịch vụ).
- Khoảng 5.397 cựu chiến binh đã đạt được bằng đại học.
- Vai trò của phụ nữ: Phụ nữ chiếm khoảng 25% số người tái hòa nhập. Những dự án như Ixora được xem là hình mẫu thành công trong việc trao quyền kinh tế và hỗ trợ tâm lý cho phụ nữ sau xung đột.
- Thách thức về an ninh: Gần 70% người tham gia báo cáo về các mối đe dọa an ninh đối với bản thân và gia đình. Tình trạng bạo lực tại các vùng sâu vùng xa (như Catatumbo nơi Ixora hoạt động) vẫn diễn biến phức tạp.
Nguồn: UN
Nhu Thụy