Tự ý đổi thuốc trị tăng huyết áp, nguy cơ biến chứng khó lường

3 giờ trướcBài gốc

1. Các biện pháp điều trị tăng huyết áp hiện nay

Nội dung

1. Các biện pháp điều trị tăng huyết áp hiện nay

2. Cảnh báo nguy hiểm khi tự ý thay đổi phác đồ điều trị

3. Quản lý huyết áp tại nhà và duy trì lối sống lành mạnh

Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch châu Âu (ESC) và Hội Tăng huyết áp châu Âu (ESH) từ năm 2018 và các bản cập nhật sau đó (2023) và cũng được ứng dụng tại Việt Nam trong những năm gần đây, mục tiêu cốt lõi của điều trị tăng huyết áp ngày nay không chỉ là đưa các con số về mức an toàn mà còn là bảo vệ tối đa các cơ quan đích như tim, não và thận.

- Về điều trị bằng thuốc, xu hướng hiện nay là phối hợp nhiều nhóm thuốc với liều thấp ngay từ giai đoạn đầu, thay vì sử dụng một loại thuốc liều cao. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát huyết áp ổn định hơn trong suốt 24 giờ, đồng thời hạn chế các tác dụng phụ không mong muốn.

Các nhóm thuốc thường được sử dụng gồm thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn thụ thể và thuốc chẹn kênh canxi. Việc lựa chọn loại thuốc và phác đồ điều trị sẽ dựa trên tình trạng sức khỏe cũng như các bệnh lý nền của từng người bệnh.

- Về chế độ dinh dưỡng, chế độ ăn DASH vẫn được xem là một trong những lựa chọn hiệu quả trong kiểm soát tăng huyết áp. Người bệnh cần hạn chế muối trong khẩu phần hằng ngày, với lượng muối khuyến nghị không quá 5 gram mỗi ngày.

Bên cạnh đó, nên tăng cường các thực phẩm giàu kali, magie và chất xơ như rau xanh, trái cây tươi, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt. Việc bổ sung đạm thực vật từ các loại đậu và ưu tiên chất béo chưa bão hòa từ cá cũng góp phần hỗ trợ bảo vệ sức khỏe mạch máu.

- Về vận động, các chuyên gia khuyến cáo người bệnh nên duy trì ít nhất 30 phút tập luyện mỗi ngày với cường độ vừa phải. Các môn thể thao như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đạp xe giúp cải thiện độ đàn hồi của mạch máu và hỗ trợ hạ huyết áp tự nhiên. Người bệnh cần tránh những môn thể thao đòi hỏi gắng sức quá mức hoặc thay đổi tư thế đột ngột.

Mục tiêu cốt lõi của điều trị tăng huyết áp ngày nay không chỉ là đưa các con số về mức an toàn mà còn là bảo vệ tối đa các cơ quan đích như tim, não và thận.

2. Cảnh báo nguy hiểm khi tự ý thay đổi phác đồ điều trị

Một thực tế đáng lo ngại là không ít người bệnh tự ý thay đổi cách dùng thuốc khi lo ngại tác dụng phụ hoặc cảm thấy cơ thể đã ổn định sau một thời gian điều trị. Tuy nhiên, những quyết định này có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe.

Sai lầm phổ biến nhất là tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp đã trở về mức bình thường. Nhiều người cho rằng huyết áp ổn định đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi, trong khi thực tế kết quả này phần lớn nhờ tác dụng của thuốc. Nếu ngừng thuốc đột ngột, huyết áp có thể tăng trở lại nhanh chóng, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

Một sai lầm khác là tự ý thay đổi liều dùng hoặc chuyển sang loại thuốc khác theo lời khuyên không chuyên môn. Mỗi nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp có cơ chế tác động và chỉ định riêng, phù hợp với từng tình trạng bệnh và bệnh lý nền. Việc sử dụng không đúng thuốc hoặc không đúng liều có thể khiến huyết áp khó kiểm soát và ảnh hưởng đến chức năng gan, thận hoặc nhịp tim.

Ngoài ra, một số người bệnh khi gặp các tác dụng phụ như ho khan, phù chân hoặc mệt mỏi đã tự ý ngưng thuốc mà không trao đổi với bác sĩ. Trong khi đó, hiện nay có nhiều nhóm thuốc khác có thể được điều chỉnh hoặc thay thế để phù hợp hơn với từng người bệnh. Vì vậy, mọi thay đổi trong điều trị cần được thực hiện dưới sự tư vấn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài.

Bệnh nhân cần tạo thói quen tự theo dõi huyết áp hằng ngày và ghi vào nhật ký sức khỏe.

3. Quản lý huyết áp tại nhà và duy trì lối sống lành mạnh

Để kiểm soát tốt tăng huyết áp, người bệnh nên hình thành thói quen tự đo huyết áp tại nhà và ghi lại kết quả vào nhật ký sức khỏe. Điều này giúp bác sĩ theo dõi sự biến động huyết áp trong sinh hoạt hằng ngày và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Kiểm soát cân nặng cũng là yếu tố quan trọng. Việc giảm cân hợp lý có thể góp phần cải thiện chỉ số huyết áp. Bên cạnh đó, người bệnh cần bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia, vì các chất này có thể làm co mạch và khiến nhịp tim tăng.

Quản lý căng thẳng cũng đóng vai trò không nhỏ. Những cảm xúc tiêu cực kéo dài như lo âu hay tức giận có thể khiến huyết áp tăng đột ngột. Các phương pháp thư giãn như tập thở sâu, thiền hoặc nghe nhạc nhẹ có thể giúp ổn định tâm lý và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.

Ngoài ra, người bệnh và gia đình cần nhận biết các dấu hiệu cảnh báo của cơn tăng huyết áp nguy hiểm như đau đầu dữ dội, nhìn mờ, buồn nôn, đau tức ngực, khó thở hoặc tê yếu một bên cơ thể. Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời để được xử trí phù hợp.

Điều trị tăng huyết áp là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Hiểu đúng về bệnh và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp người bệnh kiểm soát huyết áp tốt hơn, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

BS. Minh Vũ

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/tu-y-doi-thuoc-tri-tang-huyet-ap-nguy-co-bien-chung-kho-luong-169260314123054785.htm