Cơ thể chằng chịt vết thương của học viên tại Trung tâm Công tác Xã hội Hải Hà. Ảnh: SKĐS.
Tin vào những lời quảng cáo về chế độ rèn luyện thể thao, ăn ngủ điều độ và có thể "uốn nắn" con trẻ, một gia đình ở Quảng Ninh chấp nhận đóng 12 triệu đồng/tháng để gửi con vào Trung tâm Công tác Xã hội Hải Hà (tỉnh Quảng Ninh), hy vọng 3 tháng sau, con sẽ ngoan ngoãn, nên người hơn.
Nhưng chỉ mới 2 ngày sau khi con được gửi vào trung tâm, gia đình nhận tin dữ con đã tử vong. Ngày đón con trở về, gia đình em đau đớn khi phát hiện khắp cơ thể con chằng chịt những vết thương, vết bầm tím.
Đau lòng
Xem phóng sự, đọc những bài viết liên quan vụ việc, chị Hà Anh, phụ huynh có con học THCS tại Hà Nội, không kìm được nước mắt vì thương xót cho số phận xấu số của nam sinh 17 tuổi, đồng thời đau lòng cho cha mẹ em khi phải trải qua cảnh "người đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh".
Là mẹ của hai đứa trẻ, trong đó một em đang ở tuổi dậy thì, chị Hà Anh rất thấu hiểu nỗi lòng của người làm cha mẹ khi con bước vào tuổi ngang bước, dễ chống đối nếu không được đáp ứng yêu cầu.
Người mẹ cho biết ở giai đoạn này, cha mẹ và con cái dễ bất đồng quan điểm, không có tiếng nói chung. Nếu không thể tìm được cách giải quyết phù hợp, mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái rất dễ rạn nứt và khó chữa lành.
Theo chị Hà Anh, sự tuyệt vọng trong việc nuôi dạy con cũng là lý do khiến nhiều gia đình quyết định gửi con vào các cơ sở "uốn nắn" với hy vọng con sẽ thay đổi. Tuy nhiên, sự nhẹ dạ cả tin, thiếu tìm hiểu của cha mẹ lại đẩy con vào nơi nguy hiểm.
"Nhiều người mong con ngoan nên mới gửi con đi, nhưng họ không ngờ cái 'ngoan ngoãn' đó lại đổi bằng tính mạng của con", chị Hà Anh chia sẻ.
Bên cạnh những chia sẻ dành cho gia đình nạn nhân, chị Hà Anh cũng lên án trung tâm và những người liên quan. Người mẹ hy vọng những kẻ bạo lực đội lốt giáo dục này sẽ sớm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật cho những hành động tàn bạo của mình.
Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà bị khởi tố. Ảnh: Tiền Phong.
Vi phạm nghiêm trọng
Cũng trao đổi với Tri Thức - Znews về vụ việc và những sai phạm của các bên liên quan, TS Đặng Văn Cường, giảng viên khoa Luật và Lý luận chính trị tại Đại học Thủy Lợi, cho rằng đây là diễn biến cần thiết và có căn cứ pháp lý, bởi những thông tin ban đầu cho thấy vụ việc mang tính chất đặc biệt nghiêm trọng, có dấu hiệu tội phạm.
Các phản ánh từ phụ huynh và học viên cho thấy cơ sở này tồn tại hành vi bạo hành mang tính hệ thống, diễn ra công khai, theo “quy trình” và kéo dài. TS Cường cho rằng những hành vi này không chỉ xâm phạm nghiêm trọng đến thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của học viên mà còn thể hiện sự coi thường quyền con người, quyền công dân, thậm chí coi nhẹ tính mạng của người học.
Theo luật sư Cường, nếu kết quả điều tra xác định việc đánh đập, hành hạ học viên là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp dẫn đến cái chết của nạn nhân, các bị can có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, với khung hình phạt lên tới 14 năm tù.
Trường hợp có căn cứ cho thấy các đối tượng sử dụng hung khí nguy hiểm, tấn công vào vùng trọng yếu và bỏ mặc hậu quả chết người xảy ra, cơ quan tố tụng còn có thể xem xét xử lý về tội Giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự.
Nói thêm về việc tổ chức "uốn nắn" trẻ, LS Cường cho rằng dù là cơ sở giáo dục đặc thù, tiếp nhận trẻ tự kỷ hay học sinh cá biệt theo hình thức tự nguyện, mọi hoạt động giáo dục vẫn phải chịu sự quản lý của Nhà nước và tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là Luật Giáo dục 2019. Điều 22 của luật này nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể người học.
Theo quy định, mọi hành vi dùng bạo lực trong môi trường giáo dục, áp dụng các hình thức kỷ luật trái luật, xâm phạm danh dự, nhân phẩm hoặc thân thể của học sinh, học viên đều là hành vi bị cấm. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài ra, hiệu quả giáo dục cũng như mức độ tuân thủ pháp luật của cơ sở phụ thuộc lớn vào vai trò, trách nhiệm của ban giám hiệu và người đứng đầu đơn vị. Các hình thức kỷ luật học sinh, học viên phải được thực hiện đúng quy định, tuyệt đối không được sử dụng biện pháp xúc phạm danh dự, nhân phẩm hay bạo lực xâm phạm thân thể người học dưới bất kỳ hình thức nào.
Do đó, TS khẳng định các cơ sở không thể viện dẫn lý do là “cơ sở giáo dục đặc biệt” hay “học viên cá biệt” để biện minh cho những phương pháp kỷ luật phản khoa học, trái pháp luật, thậm chí mang tính bạo hành, đánh đập tàn nhẫn.
Cũng từ sự việc đau lòng này, luật sư Đặng Văn Cường cho rằng đây là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho xã hội. Ngoài việc làm rõ trách nhiệm của các bị can, ông cũng đề nghị cơ quan chức năng cần xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan và những lỗ hổng trong quản lý để ngăn chặn các vụ việc tương tự.
“Một xã hội văn minh, bình đẳng, tiến bộ thì không có chỗ cho những hành vi bạo lực học đường, hành vi đánh đập tàn nhẫn học sinh như thế này”, ông nhấn mạnh.
Thái An