Trong phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ ngày 14/5, đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ, đã bác bỏ nhận định cho rằng Iran vẫn duy trì phần lớn kho tên lửa và năng lực tác chiến.
Ông nhấn mạnh các đánh giá này “không chính xác”, đồng thời khẳng định chiến dịch quân sự do Mỹ và đồng minh tiến hành đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ thống quân sự của Iran.
Theo thông tin được công bố, chiến dịch không kích nhằm vào Iran bao gồm khoảng 450 đợt tập kích vào các kho chứa và bệ phóng tên lửa đạn đạo, cùng hơn 800 cuộc tấn công vào các đơn vị vận hành và cơ sở lưu trữ máy bay không người lái.
Mục tiêu tập trung vào hệ thống chỉ huy, kiểm soát và mạng lưới phòng không của Iran.
Trong các đòn tấn công này, Mỹ sử dụng nhiều loại khí tài hiện đại, trong đó có máy bay chiến đấu tàng hình đa nhiệm, tên lửa hành trình tấn công chính xác cao và máy bay không người lái tự sát.
Máy bay không người lái tự sát LUCAS được cho là một trong những vũ khí đáng chú ý, phát triển theo hướng tối ưu chi phí, có khả năng mang đầu đạn hàng chục kg và tấn công mục tiêu ở khoảng cách hàng nghìn km.
Đô đốc Cooper cho biết khoảng 82% hệ thống phòng không, radar và sở chỉ huy liên quan của Iran đã bị phá hủy hoặc mất khả năng chiến đấu.
Ông cũng nhấn mạnh lực lượng hải quân Iran chịu tổn thất nặng, với hơn 160 tàu chiến thuộc nhiều lớp khác nhau bị đánh chìm hoặc vô hiệu hóa.
Ngoài ra, hơn 90% kho thủy lôi của Iran, tương đương khoảng 8.000 quả, đã bị phá hủy, làm suy giảm đáng kể năng lực kiểm soát eo biển Hormuz.
Tại khu vực eo biển Hormuz, hoạt động quân sự của Iran cũng giảm rõ rệt. Trước chiến dịch, khu vực này thường xuyên ghi nhận từ 20 đến 40 xuồng cao tốc và tàu tuần tra hoạt động, nhưng hiện chỉ còn 2 đến 3 phương tiện xuất hiện trong mỗi lần quan sát.
Điều này phản ánh sự suy giảm đáng kể về khả năng duy trì hiện diện của lực lượng hải quân Iran.
Tuy nhiên, các đánh giá từ một số nguồn tình báo và truyền thông Mỹ lại đưa ra góc nhìn khác.
Một số báo cáo cho rằng Iran vẫn giữ khoảng 70% kho tên lửa và phần lớn bệ phóng cơ động, đồng thời đã khôi phục khả năng tiếp cận 30 trong tổng số 33 căn cứ tên lửa dọc eo biển Hormuz.
Những nhận định này cho thấy sự khác biệt trong đánh giá hiệu quả của chiến dịch quân sự.
Từ góc độ chiến lược, phát biểu của đô đốc Cooper phản ánh nỗ lực của Mỹ trong việc khẳng định hiệu quả của chiến dịch quân sự, đồng thời củng cố thông điệp răn đe đối với Iran.
Việc tập trung phá hủy hệ thống chỉ huy, phòng không và kho tên lửa nhằm làm suy yếu năng lực phản ứng nhanh của Tehran, qua đó giảm nguy cơ tấn công trả đũa.
Dù vậy, giới phân tích cho rằng Iran vẫn có khả năng tái thiết lực lượng trong trung hạn, đặc biệt trong lĩnh vực máy bay không người lái và tên lửa chi phí thấp.
Điều này đồng nghĩa với việc cán cân quân sự tại Trung Đông có thể tiếp tục biến động, ngay cả khi các đòn tấn công ban đầu đã gây ra thiệt hại đáng kể.
Việt Hùng