Tưởng nghỉ hưu là thảnh thơi, nhiều người lại cảm thấy mình 'vô dụng'

3 giờ trướcBài gốc

Giáo sư Nancy Schlossberg, công tác tại Đại học Maryland, Mỹ, là một trong những người trực tiếp trải nghiệm điều này. Sau khi nghỉ hưu, bà cùng chồng chuyển đến bang Florida để bắt đầu cuộc sống mới. Trong một buổi tối dùng bữa với bạn bè, bà chia sẻ dự định tham gia làm cố vấn cho các tổ chức phi lợi nhuận tại địa phương.

Tuy nhiên, câu chuyện nhanh chóng chuyển hướng khi một cựu trưởng khoa y trong nhóm kể lại việc ông đã nhiều lần tìm cơ hội hỗ trợ giảng dạy môn sinh học nhưng không thành công. Những người còn lại đều gật đầu đồng tình. Họ nhận ra rằng, việc tìm kiếm cơ hội đóng góp sau khi rời môi trường công sở không hề dễ dàng như tưởng tượng.

Trải nghiệm này khiến nhiều người nhận ra một vấn đề ít được chuẩn bị, đó là cảm giác “có giá trị” trong xã hội sau khi nghỉ hưu.

Theo tiến sĩ xã hội học Morris Rosenberg, nhu cầu được công nhận, hay còn gọi là “mattering”, được cấu thành từ bốn yếu tố, gồm được nhìn nhận, được trân trọng, được quan tâm và được người khác cần đến. Khi nghỉ hưu, nhiều người mất đi môi trường để duy trì những yếu tố này.

Nancy Schlossberg. Ảnh: WSJ

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, đây không phải là hiện tượng hiếm gặp. Một phân tích đăng trên tạp chí Healthcare của Mỹ khảo sát hơn 3.000 người nghỉ hưu cho thấy gần một phần ba trong số họ có dấu hiệu trầm cảm.

Các chuyên gia cho rằng, khi tuổi thọ ngày càng tăng, con người phải sống lâu hơn sau khi rời công việc. Điều này khiến việc duy trì cảm giác hữu ích trở thành một thách thức lớn. Thay vì chỉ quan tâm đến việc sống bao lâu, nhiều người bắt đầu đặt ra câu hỏi khác, đó là sẽ sống như thế nào trong quãng thời gian còn lại.

Không chỉ dừng ở cảm xúc, việc thiếu kế hoạch cho cuộc sống sau nghỉ hưu còn ảnh hưởng đến mức độ hài lòng chung. Một nghiên cứu đăng trên Canadian Journal on Aging năm 2024 cho thấy việc lập kế hoạch cuộc sống có tác động lớn hơn cả chuẩn bị tài chính trong việc dự báo sự hài lòng của người nghỉ hưu.

Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy chưa đến một nửa số người nghỉ hưu thực hiện điều này. Họ thường phải đối mặt với cảm giác nhàm chán, mất thói quen sinh hoạt và giảm dần các mối quan hệ xã hội.

Một số người đã tìm cách thích nghi bằng việc chủ động tạo ra giá trị mới cho bản thân. Giáo sư Nancy Schlossberg tiếp tục viết sách, tham gia diễn thuyết và hướng dẫn người khác chuẩn bị cho giai đoạn nghỉ hưu, như một cách duy trì sự kết nối với xã hội.

Tại New York, ông Dean Gallea, một kỹ sư đã nghỉ hưu, mở mô hình “Repair Café”, nơi ông giúp hàng xóm sửa chữa các thiết bị gia dụng hỏng. Hoạt động này không chỉ giúp ông cảm thấy mình vẫn hữu ích mà còn tạo ra sự kết nối giữa các thành viên trong cộng đồng.

Tương tự, bà Julie Plaut Mahoney tại bang Massachusetts thành lập tổ chức Welcome Home nhằm thu thập đồ gia dụng cũ và trao lại cho các gia đình vừa thoát khỏi tình trạng vô gia cư.

Chia sẻ về động lực của mình, bà Julie cho rằng, khi cảm thấy cuộc sống mất đi ý nghĩa, hãy tìm đến những nơi thực sự cần sự giúp đỡ.

Giáo sư Arthur Brooks của Đại học Harvard cũng nhận định rằng, giá trị của một người sau khi nghỉ hưu không còn nằm trong hồ sơ nghề nghiệp, mà thể hiện qua những đóng góp thực tế cho người khác mỗi ngày.

Những câu chuyện này cho thấy, nghỉ hưu không chỉ là dấu chấm hết của một công việc, mà còn là bước chuyển sang một giai đoạn mới, nơi mỗi người cần tự tìm lại ý nghĩa sống theo cách riêng của mình.

Phương Anh (Theo WSJ)

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/tuong-nghi-huu-la-thanh-thoi-nhieu-nguoi-lai-cam-thay-minh-vo-dung-38385.html