Tương quan 2 cường quốc Trung - Mỹ trong cuộc chiến xe điện toàn cầu

2 giờ trướcBài gốc

Khi Trung Quốc vươn mình trở thành thị trường ôtô lớn nhất thế giới từ năm 2009 và duy trì cho đến hiện tại, Mỹ vẫn luôn được nhắc đến như là đối trọng đủ lớn của quốc gia này, cả về quy mô ngành công nghiệp ôtô lẫn lượng tiêu thụ qua các năm.

Trung Quốc vẫn đi đầu

Năm 2025, thị trường xe điện toàn cầu báo cáo tổng doanh số kỷ lục xấp xỉ 20,7 triệu xe, bao gồm ôtô thuần điện dùng pin và các mẫu hybrid cắm sạc (PHEV).

Trung Quốc tiếp tục đi đầu về lượng tiêu thụ xe điện với khoảng 13,8 triệu xe được tiêu thụ tại quốc gia tỷ dân, tương đương hơn 60% tổng doanh số toàn cầu. Ngược lại, quy mô thị trường xe điện tại Mỹ khá khiêm tốn với doanh số năm ngoái chỉ tương đương khoảng 7% tổng lượng xe điện đã đến tay khách hàng toàn cầu.

Hẳn nhiên với quy mô của thị trường ôtô lớn nhất thế giới hiện tại, doanh số xe điện nói trên của Trung Quốc cũng chiếm tỷ trọng lớn trong lượng tiêu thụ chung toàn thị trường. Mỹ ngược lại, ghi nhận tỷ trọng xe điện trong cơ cấu doanh số ôtô mới chỉ xấp xỉ 9%.

Việc sở hữu một ngành công nghiệp xe điện phát triển rộng lớn với gần 100 thương hiệu đang hoạt động giúp khách hàng Trung Quốc có cơ hội tiếp cận nhiều mẫu xe điện ở đa dạng phân khúc, mức giá khác nhau. Tính cạnh tranh cao cũng dẫn đến cuộc chiến giá kéo dài tại thị trường xe điện Trung Quốc, từng buộc Chính phủ phải có động thái can thiệp.

Trong khi đó, Mỹ lại bắt đầu ghi nhận sự chững lại về doanh số khi ưu đãi thuế liên bang trị giá tối đa 7.500 USD dành cho xe điện bị loại bỏ cuối năm ngoái. Các hãng vẫn tích cực tung ưu đãi nhằm "bù đắp" cho khách hàng, nhưng khó có thể đưa thị trường xe điện Mỹ bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh trong tương lai gần.

Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng, Mỹ thu hẹp xe điện

Những cuộc chiến giá dai dẳng tại thị trường nội địa là lý do không ít hãng xe Trung Quốc đang cho thấy sự mất kiên nhẫn. Lần lượt BYD, Geely hay Great Wall Motors và Chery đang không giấu giếm mục tiêu bành trướng sức ảnh hưởng ra các thị trường nước ngoài, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.

Năm ngoái, Trung Quốc hoàn thành xuất khẩu hơn 7 triệu xe ra các thị trường quốc tế, tăng trưởng hơn 20% so với cùng kỳ của năm 2024. Theo dự báo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc, tổng lượng xe xuất khẩu (bao gồm xe du lịch và xe thương mại) có thể đạt 7,4 triệu xe trong năm nay, tương đương tăng trưởng 4%.

Ngược lại, những "đầu tàu" của ngành công nghiệp xe điện Mỹ như Tesla, Rivian hay Ford và General Motors lại đang cho thấy những dấu hiệu muốn thu hẹp phạm vi hoạt động ở mảng ôtô điện.

Cái tên đáng chú ý nhất là Tesla đang tập trung nguồn lực cho AI, robot và taxi tự hành. Các dòng xe cao cấp như Model S và Model X đã bị khai tử, khiến danh mục sản phẩm ôtô điện chỉ còn Model 3, Model Y và bán tải điện Cybertruck.

Thương hiệu xe điện Rivian đang tập trung nguồn lực cho dây chuyền sản xuất SUV điện cỡ nhỏ Rivian R2. Hãng cũng đồng thời thực hiện những cải tiến kiến trúc phần cứng cho R1T và R1S để cắt giảm chi phí sản xuất.

Ở nhóm Big Three, Ford đang hoãn kế hoạch SUV điện 3 hàng ghế để tập trung cho mảng xe hybrid và xe thương mại. General Motors cũng công bố kế hoạch hybrid hóa danh mục sản phẩm để tăng khả năng giữ chân khách hàng, thay vì dồn lực cho ôtô thuần điện.

Cơ hội của xe điện Trung Quốc tại Mỹ

Hiện, Mỹ về cơ bản vẫn là quốc gia hiếm hoi trên thế giới "cấm cửa" ôtô điện Trung Quốc. Bất chấp khách hàng Mỹ bày tỏ sự quan tâm lớn dành cho xe điện Trung Quốc, nhóm phương tiện giao thông này vẫn đang bị "chặn" lại do rào cản thuế quan và các chính sách hạn chế, chủ yếu do lo ngại an ninh quốc gia.

Hiện, Geely đang là nhà sản xuất ôtô Trung Quốc được đánh giá sở hữu cơ hội lớn nhất tại thị trường xứ cờ hoa. Nhờ nắm quyền sở hữu các thương hiệu Volvo, Polestar và Lotus, Geely có thể tận dụng hệ thống đại lý, nhà máy có sẵn của các hãng này, mở ra cơ hội trở thành hãng xe Trung Quốc đầu tiên đặt chân vào thị trường Mỹ.

Chuyên trang Carscoops từng nhận định thương hiệu Zeekr có thể sẽ được Geely lựa chọn làm quân bài chiến lược đầu tiên tại thị trường ôtô xứ cờ hoa. Người Mỹ không quá xa lạ với Zeekr, bởi dịch vụ taxi Waymo đang sử dụng dòng xe tự hành Ojai của chính thương hiệu này.

Nhìn chung, không quá lời khi nói Mỹ đang có phần lép vế trước Trung Quốc ở mảng ôtô thuần điện. Việc Trung Quốc nắm giữ phần lớn mắt xích quan trọng thuộc chuỗi cung ứng xe điện toàn cầu giúp ngành công nghiệp ôtô quốc gia này có lợi thế trước các đối thủ, đặc biệt là Mỹ.

Sự "nhiệt thành" mà thị trường quê nhà và các thị trường quốc tế khác dành cho xe điện Trung Quốc cũng là nền tảng quan trọng giúp ngành công nghiệp ôtô điện nước này liên tục tăng trưởng. Trong khi đó, Mỹ lại đang đối diện với những thách thức không nhỏ sau khi loạt ưu đãi dành cho xe điện chính thức kết thúc.

Phúc Hậu

Nguồn Znews : https://znews.vn/tuong-quan-2-cuong-quoc-trung-my-trong-cuoc-chien-xe-dien-toan-cau-post1651472.html