Ngày 30/1, TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 về tội hủy hoại rừng đối với 6 người bị xét xử đều là cựu chiến binh cùng trú xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng.
HĐXX tuyên phạt ông Đỗ Mạnh Hùng (64 tuổi) 7 tháng tù. Các ông: Ngân Xuân Dũng (66 tuổi), Vũ Tất Đắc (73 tuổi), Hoàng Văn Sằn (69 tuổi), Nguyễn Nam Thái (59 tuổi) và Cao Minh Điến (58 tuổi), cùng bị phạt 6 tháng tù.
Mức án lần này bằng với mức án năm 2017 mà những người này đã chấp hành xong. Dù chấp hành xong bản án, 6 cựu chiến binh vẫn kiên trì kêu oan.
Các bị cáo tại tòa.
Theo cáo trạng, đầu năm 2015, cho rằng rừng sản xuất đã bị lấn chiếm nên Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ), tổ chức cuộc họp, thống nhất phát dọn để lấy đất trồng cây keo gây quỹ.
Tháng 1 và tháng 4/2015, các cựu chiến binh trên tham gia chặt cây bụi, cây nhỏ, dây leo với diện tích 0,9ha tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710, thuộc địa giới hành chính phường Quảng Thành, TP Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông (cũ). Sau đó 6 người bị khởi tố tội hủy hoại rừng. Cơ quan điều tra cho rằng các cựu chiến binh đã hủy hoại 0,9ha rừng, gây thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Vụ án này xảy ra cách đây 11 năm, với nhiều phiên tòa, nhiều vòng xét xử. Cụ thể, tháng 4/2016, TAND thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông (cũ) xử sơ thẩm lần đầu, phạt các bị cáo từ 6 đến 7 tháng tù. TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) xét xử phúc thẩm, hủy án.
Tháng 9/2017, TAND thị xã Gia Nghĩa xử sơ thẩm lần 2 vẫn xác định các bị cáo hủy hoại rừng và tuyên phạt mức án như cũ. Cuối năm 2017, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) xử phúc thẩm lần 2, tuyên y án sơ thẩm.
Năm 2020, khi cả 6 cựu chiến binh chấp hành án xong thì Chánh án TAND Cấp cao tại TP.HCM có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng không đủ căn cứ phạt tù 6 cựu chiến binh về tội hủy hoại rừng. TAND Cấp cao tại TP.HCM xử giám đốc thẩm, hủy án để điều tra lại.
Theo bản án của TAND Cấp cao tại TP.HCM, nơi xảy ra vụ án được xác định là rừng nhưng trong hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh là rừng, chủng loại rừng theo quy định tại Nghị định 23/2006 của Chính phủ.
Cũng theo TAND Cấp cao tại TP.HCM, hai kết luận giám định đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký là trái quy định. Bởi lẽ, việc giám định thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn, phải giám định tập thể theo quy định của Luật giám định tư pháp năm 2013. Các cơ quan tiến hành tố tụng căn cứ vào kết luận nêu trên để điều tra, truy tố, xét xử các bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Tòa cấp cao cũng cho rằng, biên bản vi phạm hành chính ngày 27/3/2015 của Chi cục kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ), xác định diện tích rừng tại lô 3 và 6 khoảnh 1, tiểu khu 1710 mức độ thiệt hại 100%. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn xác định trong các ngày 19 và 20/4/2015, các cựu chiến binh tiếp tục phá rừng tại tiểu khu 1710 là không đủ cơ sở.
Hiện trường nơi các bị cáo bị buộc tội hủy hoại rừng.
Liên quan vụ án, quá trình điều tra lại, Công an TP Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông cũ) đã trưng cầu giám định thiệt hại về rừng đối với diện tích rừng bị hủy hoại theo biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 21/4/2015.
Tháng 8/2021, Chi Cục kiểm lâm tỉnh Đắk Nông (cũ) và giám định viên trả lời không có cơ sở để xác định về loại rừng, trạng thái rừng và mức độ thiệt hại về rừng.
Công an TP Gia Nghĩa tiếp tục trưng cầu giám định gửi Bộ NN&PTNT, nay là Bộ TN&MT. Tháng 6/2022, Hội đồng giám định của Bộ NN&PTNT kết luận, không thể giám định được ranh giới, diện tích, trạng thái, không xác định được giá trị rừng bị thiệt hại tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710.
Huỳnh Thủy