Quy định mới nhất về chính sách miễn học phí
Theo Nghị định số 97/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 81/2021/NĐ-CP về cơ chế thu, quản lý học phí và chính sách miễn, giảm học phí, nhiều chuyên ngành hiện được miễn 100% học phí.
Theo đó, các ngành được miễn học phí gồm: Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Lao, Phong, Tâm thần, Giám định pháp y, Pháp y tâm thần, Giải phẫu bệnh tại các cơ sở đào tạo nhân lực y tế công lập theo chỉ tiêu đặt hàng của Nhà nước.
Từ ngày 1/1/2024, Luật Khám bệnh, chữa bệnh có hiệu lực bổ sung thêm hai ngành được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ học phí và chi phí sinh hoạt trong toàn khóa học là Truyền nhiễm và Hồi sức cấp cứu. Tuy nhiên, sinh viên phải đáp ứng yêu cầu về kết quả học tập, rèn luyện theo quy định của cơ sở đào tạo.
Đối với khối ngành sư phạm, các ngành được miễn học phí gồm: Sư phạm Mầm non, Sư phạm Tiểu học, sư phạm các môn học ở THCS công lập, Giáo dục THPT, Giáo dục đặc biệt, Giáo dục thể chất và Giáo dục Quốc phòng - An ninh.
Ngoài được miễn học phí, sinh viên sư phạm còn được hỗ trợ sinh hoạt phí 3,63 triệu đồng/tháng trong thời gian học tập.
Bên cạnh đó, sinh viên theo học hệ quân sự tại các trường đại học, học viện, cao đẳng, trung cấp thuộc lực lượng công an, quân đội cũng được miễn 100% học phí.
Ở nhóm ngành nghệ thuật truyền thống, nhiều chuyên ngành được giảm 70% học phí như nhạc công kịch hát dân tộc, nghệ thuật ca trù, bài chòi, cải lương, chèo, tuồng, xiếc, múa hay biểu diễn nhạc cụ truyền thống. Một số nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục của cơ quan quản lý nhà nước cũng thuộc diện được giảm học phí.
Ngoài các nhóm ngành nêu trên, Bộ GD&ĐT đang trình Chính phủ dự thảo nghị định về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược (học bổng STEM), dự kiến áp dụng từ ngày 1/9/2026.
Theo đề xuất, sinh viên theo học 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược sẽ được nhận học bổng từ khoảng 3,7-5,5 triệu đồng/tháng ở bậc đại học.
Danh mục dự kiến gồm các ngành: Sinh học, Sinh học ứng dụng, Khoa học vật chất, Khoa học trái đất, Toán học, Thống kê, Máy tính, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện - điện tử và viễn thông, Kỹ thuật hóa học - vật liệu - luyện kim - môi trường, Vật lý kỹ thuật, Kỹ thuật địa chất - địa vật lý và trắc địa, Kỹ thuật mỏ và Xây dựng.
Ở bậc sau đại học, mức hỗ trợ được đề xuất cao hơn, có thể lên tới 8,4 triệu đồng/tháng đối với học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh thuộc các ngành STEM trọng điểm.
Theo Nghị định số 97/2023/NĐ-CP, nhiều ngành học được miễn học phí. Ảnh minh họa: TL
Những lợi ích từ việc miễn học phí cho sinh viên
Miễn học phí cho sinh viên đại học là một chính sách an sinh xã hội và giáo dục của Nhà nước. Chính sách này cho phép các đối tượng sinh viên thuộc diện ưu tiên hoặc học các ngành đặc thù không phải đóng học phí trong suốt quá trình học tập tại các cơ sở giáo dục đại học công lập.
Việc miễn học phí cho sinh viên không chỉ đơn thuần là một hình thức hỗ trợ tài chính, mà còn là một chiến lược quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững của quốc gia.
Dưới đây là những lợi ích mà chính sách miễn học phí mang lại:
Thúc đẩy công bằng xã hội
- Miễn học phí giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, ở vùng sâu vùng xa hoặc con em gia đình chính sách có cơ hội tiếp cận giáo dục đại học như nhau.
- Miễn học phí giúp thu hẹp khoảng cách về cơ hội nghề nghiệp và địa vị xã hội giữa các tầng lớp trong xã hội.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
- Khi không còn gánh nặng lo toan học phí, sinh viên có thể dành toàn bộ thời gian và tâm trí cho việc nghiên cứu, sáng tạo và thực hành.
- Sinh viên có thể tự do lựa chọn ngành học theo đam mê và sở trường thay vì chọn ngành dựa trên khả năng chi trả học phí của gia đình. Điều này giúp tối ưu hóa tiềm năng của mỗi cá nhân.
Giải quyết bài toán nhân lực cho các ngành đặc thù
- Miễn học phí cho các ngành như Sư phạm, Công an, Quân đội hay các ngành khoa học cơ bản giúp Nhà nước chủ động được nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực then chốt mà thị trường lao động tư nhân có thể không ưu tiên.
- Việc hỗ trợ học phí cho các nhóm ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) giúp quốc gia nhanh chóng bắt kịp cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0.
Lợi ích kinh tế và vĩ mô lâu dài
- Những cá nhân được đào tạo bài bản thường có thu nhập cao hơn, từ đó đóng góp nhiều thuế hơn cho ngân sách nhà nước trong tương lai.
- Miễn học phí giúp sinh viên khởi nghiệp hoặc gia nhập thị trường lao động với tâm thế tự tin, không bị ràng buộc bởi các khoản nợ giáo dục.
Phát triển văn hóa và tư duy cộng đồng
- Tỷ lệ người dân có trình độ đại học cao sẽ kéo theo sự phát triển về nhận thức pháp luật, văn hóa ứng xử và trách nhiệm với cộng đồng.
- Sinh viên được thụ hưởng chính sách miễn phí thường có xu hướng gắn bó và muốn đóng góp ngược lại cho xã hội, đặc biệt là trong các lĩnh vực phục vụ cộng đồng.