Tuyển sinh đại học năm 2026: Hiểu đúng giới hạn 15 nguyện vọng để bớt áp lực

3 giờ trướcBài gốc

Mỗi thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026. Ảnh: Lê Nguyễn.

Tuy nhiên, theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, con số này không làm giảm cơ hội trúng tuyển nếu thí sinh biết lựa chọn và sắp xếp hợp lý.

15 nguyện vọng có thực sự là “rào cản”?

Những ngày gần đây, nhiều học sinh lớp 12 chia sẻ tâm trạng lo lắng khi biết từ năm 2026, theo Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển. So với trước đây không giới hạn số lượng, thay đổi này khiến không ít em cảm thấy áp lực và cho rằng cơ hội vào đại học có thể bị thu hẹp.

Em Trần Tuấn Khải, học sinh Trường Trung học phổ thông Tây Hồ cho biết, trước đây em nghĩ đăng ký càng nhiều nguyện vọng thì càng yên tâm. Năm nay Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định giới hạn còn 15 nguyện vọng, em có phần lo lắng, nếu sắp xếp chưa hợp lý thì cơ hội trúng tuyển có thể giảm đi.

Làm rõ về quy định này, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, căn cứ tổng kết công tác tuyển sinh năm 2025 và thống kê những năm gần đây, phần lớn thí sinh chỉ đăng ký từ 1 đến 5 nguyện vọng, một số ít đăng ký đến 10.

Đáng chú ý, thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng dưới 10 chiếm tới 98,5%. Số thí sinh trúng tuyển từ nguyện vọng thứ 10 trở lên chỉ khoảng 1,5%. Trong đó, số đỗ ở nguyện vọng lớn hơn 10 chỉ chiếm khoảng 0,34% - một tỷ lệ rất nhỏ.

Thực tế này cho thấy đa số thí sinh trúng tuyển ở những lựa chọn đầu tiên. Việc đăng ký quá nhiều nguyện vọng chưa chắc làm tăng đáng kể cơ hội, thậm chí có thể khiến các em phân tán sự tập trung, thiếu cân nhắc kỹ lưỡng đối với những ngành, trường thực sự phù hợp.

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, điều quan trọng nhất lúc này không phải là số lượng nguyện vọng, mà là thực lực của thí sinh. Các em cần tập trung củng cố kết quả học tập ở bậc trung học phổ thông, chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và đáp ứng đầy đủ các điều kiện của phương thức xét tuyển mà mình dự định sử dụng.

Ông Nguyễn Tiến Thảo cũng gợi ý thí sinh nên chia nguyện vọng thành ba nhóm: Nhóm ước mơ, nhóm phù hợp với năng lực và nhóm an toàn. Khi có điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, các em căn cứ vào kết quả thực tế để sắp xếp thứ tự hợp lý. Hệ thống xét tuyển sẽ xét từ trên xuống và chỉ ghi nhận một nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện trúng tuyển, vì vậy thứ tự đăng ký có ý nghĩa rất quan trọng.

Số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2025 cho thấy, có khoảng 850.000 thí sinh trúng tuyển đại học, nhưng số xác nhận nhập học khoảng 670.000. Ba năm gần đây, con số này tương đối ổn định.

Em Nguyễn Quỳnh Trang, học sinh Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo - Hà Đông cho biết, sau khi được thầy cô tư vấn kỹ, em nhận ra điều quan trọng nhất vẫn là nỗ lực để đạt kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông tốt nhất có thể và xác định rõ ngành học mình thực sự yêu thích. Theo Quỳnh Trang, nếu cân nhắc cẩn thận và sắp xếp hợp lý, 15 nguyện vọng vẫn đủ để lựa chọn, không tạo áp lực lớn như suy nghĩ ban đầu.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khuyến nghị thí sinh theo dõi thông tin tuyển sinh trên các kênh chính thống, đọc kỹ đề án tuyển sinh của những trường mình quan tâm và tham khảo điểm chuẩn các năm trước để đưa ra quyết định phù hợp.

Những điểm mới cần đặc biệt lưu ý

Bên cạnh việc giới hạn tối đa 15 nguyện vọng, Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng áp dụng từ năm 2026 có nhiều điều chỉnh quan trọng. Thí sinh cần nắm rõ để tránh nhầm lẫn với quy định của các năm trước.

Học sinh lớp 12 Trường THPT Cầu Giấy chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Lê Nguyễn.

Trước hết, mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh, không tính các diện xét tuyển thẳng, cử tuyển và dự bị đại học.

So với trước đây, khi nhiều trường công bố khá nhiều phương thức khác nhau, quy định mới giúp hệ thống phương thức gọn lại, rõ ràng hơn. Tuy nhiên, điều đó cũng đòi hỏi thí sinh phải đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để biết mình có đủ điều kiện theo phương thức nào.

Mỗi phương thức tuyển sinh đều phải công bố rõ tiêu chí đánh giá, cách tính điểm và điều kiện trúng tuyển. Các tiêu chí này phải gắn với yêu cầu về kiến thức nền tảng và năng lực cần thiết của ngành đào tạo. Vì vậy, thí sinh không nên chỉ nhìn vào tên phương thức mà cần tìm hiểu kỹ tổ hợp xét tuyển, cách quy đổi điểm và các điều kiện kèm theo.

Trong trường hợp một phương thức chưa thể hiện rõ yêu cầu về kiến thức nền tảng, thí sinh bắt buộc phải có kết quả học tập tối thiểu 2 học kỳ lớp 12 hoặc có điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông của môn phù hợp với ngành đăng ký, trừ các ngành ngôn ngữ và sư phạm ngoại ngữ. Đây là điểm mới cần đặc biệt lưu ý để tránh hiểu nhầm rằng chỉ cần tham gia một kỳ đánh giá riêng là đã đủ điều kiện xét tuyển.

Về cách tính điểm, tổng điểm cộng gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích không được vượt quá 10% mức điểm tối đa của thang điểm xét tuyển. Với tổ hợp 3 môn theo thang điểm 30, mọi thí sinh đều có cơ hội đạt tối đa 30 điểm và không có trường hợp nào vượt quá mức này, kể cả khi cộng điểm ưu tiên. Quy định này nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các thí sinh.

Một thay đổi đáng chú ý khác là từ năm 2026, nguồn xét tuyển vào đại học là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15/30 điểm. Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách xét tốt nghiệp. Như vậy, mốc 15 điểm là điều kiện ban đầu để thí sinh được tham gia xét tuyển.

Đối với chứng chỉ ngoại ngữ, nếu thí sinh sử dụng để miễn thi hoặc xét tuyển, các cơ sở đào tạo phải công bố bảng quy đổi sang điểm xét môn ngoại ngữ với tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch. Bảng quy đổi này được rà soát, điều chỉnh ít nhất 2 năm một lần dựa trên kết quả học tập thực tế của sinh viên trúng tuyển. Thí sinh cũng cần lưu ý, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc tính điểm khuyến khích, không phải là lợi thế tuyệt đối.

Có thể thấy, các điều chỉnh từ năm 2026 hướng tới việc làm rõ tiêu chí, chuẩn hóa cách tính điểm và hạn chế tình trạng mỗi nơi thực hiện một cách khác nhau. Với thí sinh, điều quan trọng là cập nhật kỹ quy định mới, đọc kỹ đề án tuyển sinh của trường mình quan tâm và chuẩn bị kiến thức, kỹ năng vững vàng.

Thống Nhất

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tuyen-sinh-dai-hoc-nam-2026-hieu-dung-gioi-han-15-nguyen-vong-de-bot-ap-luc-735271.html