Ảnh minh họa
Chủ động giữ nhịp ôn tập trong giai đoạn tăng tốc
Kỳ thi vào lớp 10 vốn đã cạnh tranh, nay càng trở nên áp lực khi chỉ tiêu vào trường công lập có hạn. Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, học sinh cuối cấp đồng loạt tăng tốc ôn tập, trong khi phụ huynh và nhà trường cũng bước vào guồng chuẩn bị gấp rút.
Em Nguyễn Ngọc Anh, học sinh lớp 9 trường THCS Tây Tựu, Hà Nội cho biết, kỳ nghỉ Tết là quãng nghỉ cần thiết trước chặng nước rút của giai đoạn ôn luyện tăng tốc. "Em chủ động chia đều thời khóa biểu cho ba môn thi chính thức là Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh để nắm chắc kiến thức, thay vì học đều tất cả các môn".
Chia sẻ về giai đoạn tăng tốc ôn luyện, em Trần Đình Đạt, học sinh lớp 9 Trường THCS Yên Sở, Hà Nội nói: "Thời gian này em tập trung làm đề, rà soát lại những phần kiến thức còn yếu. Lịch học khá dày nhưng em cố gắng giữ nhịp, tránh để bị quá tải. Càng gần kỳ thi, áp lực càng lớn, nhất là với những môn em chưa thật sự vững, nên em chủ động chia thời gian hợp lý giữa học ở trường và tự ôn ở nhà".
Theo Đạt, bên cạnh việc ôn tập, mỗi học sinh cần có kế hoạch lựa chọn và sắp xếp các nguyện vọng đăng ký dự thi phù hợp. "Em tìm hiểu kỹ chỉ tiêu, điểm chuẩn các năm trước và cân nhắc năng lực của bản thân để tránh đăng ký quá sức. Việc chọn nguyện vọng hợp lý giúp em giảm áp lực và yên tâm hơn trong giai đoạn nước rút", Đạt chia sẻ.
Đừng biến kỳ vọng thành áp lực độc hại
Thầy Đặng Minh Trung, giáo viên Trường THCS Dĩ An, TPHCM, cho biết trên thực tế nhiều trường đã linh hoạt tăng tiết ngay từ đầu học kỳ II để đáp ứng nhu cầu ôn tập của học sinh. "Mỗi môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh tăng thêm 2 tiết/tuần, từ 4 lên 6 tiết. Trong đó, hai tiết tăng thêm được bố trí học buổi chiều, bốn tiết học buổi sáng," thầy Trung chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu ôn tập thực tế của học sinh hiện nay là rất lớn.
Theo thầy Trung, cần phân biệt rõ các giai đoạn học tập để tổ chức dạy học phù hợp. Với học sinh lớp 9 và lớp 12, học kỳ I và nửa đầu học kỳ II vẫn là thời điểm tiếp thu kiến thức mới, nên có thể duy trì mức 2 tiết/tuần nhằm tránh gây áp lực sớm.
Tuy nhiên, từ nửa sau học kỳ II đến trước kỳ thi khoảng 8-10 tuần mang tính quyết định, học sinh bước vào giai đoạn ôn tập tổng lực. Đây không chỉ là thời điểm củng cố kiến thức mà còn tập trung rèn kỹ năng làm bài, quản lý thời gian và tâm lý phòng thi.
Việc xây dựng thời gian biểu hợp lý giúp học sinh duy trì sức khỏe và thể lực ổn định trước kỳ thi sắp tới.
Theo TS Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Việt Nam áp lực lớn nhất mà nhiều học sinh đang phải đối mặt không đến từ việc học, mà từ sự kỳ vọng quá mức của gia đình. "Cha mẹ nào cũng thương con. Nhưng ở không ít gia đình mong muốn con phải thật xuất sắc để 'đổi đời' vô tình trở thành áp lực nặng nề cho trẻ. Kỳ vọng không sai, vấn đề là đừng biến tình thương thành áp lực độc hại," ông nhấn mạnh.
TS Nguyễn Tùng Lâm cho rằng, thay vì đặt nặng thành tích, phụ huynh cần "giảm bớt kỳ vọng, tăng kỳ công" và thực sự đồng hành cùng con. Kỳ công ở đây là sự quan sát, thấu hiểu và kiên nhẫn. "Đừng so sánh con mình với 'con nhà người ta' – mỗi đứa trẻ có một lộ trình phát triển riêng," ông nói.
Đồng thời, chuyên gia khuyên các bạn học sinh đừng bị ám ảnh bởi sự hoàn hảo. Nếu thất bại, hãy coi đó là chuyện bình thường và tìm con đường khác. Đừng để sự dằn vặt tiêu tốn năng lượng tích cực của bản thân.
Trong thời đại AI bùng nổ, kiến thức tra cứu đâu cũng có. Điều xã hội cần không phải là những "bộ nhớ di động" mà là khả năng tư duy, phản biện và sự liên ngành. Một người giỏi Toán, giỏi Tin học ngày nay cần phải biết thêm về Kinh tế, về Logistics... để giải quyết bài toán tổng thể, chuyên gia nói thêm.
Tính đến nay, tổng cộng 25/34 tỉnh, thành đã công bố phương án thi vào lớp 10, trong đó nêu rõ môn thi thứ ba.
Phần lớn các địa phương tiếp tục chọn môn ngoại ngữ hoặc tiếng Anh là môn thi thứ ba. Tuyên Quang chọn môn khoa học tự nhiên. Riêng Vĩnh Long và Lâm Đồng xét tuyển với lớp 10 đại trà, nhưng thí sinh muốn thi vào trường chuyên vẫn phải làm bài thi ba môn Toán, Văn và Tiếng Anh.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập gồm 2 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và một môn thi thứ 3 do địa phương lựa chọn. Môn thi thứ 3 phải được công bố trước 31/3 hằng năm nhằm bảo đảm sự công bằng và giúp học sinh chủ động trong ôn tập.
Hà Phương