Gia đình có trẻ nhỏ đi dạo ở công viên Trung Quốc. Ảnh: SCMP
So với năm 2024, số trẻ sơ sinh giảm tới 1,62 triệu, tương đương mức sụt giảm khoảng 17%. Trước đó, năm 2024 từng ghi nhận tín hiệu phục hồi nhẹ sau nhiều năm suy giảm liên tục, song số liệu mới cho thấy xu hướng này không bền vững. Năm 2023, Trung Quốc có 9,02 triệu ca sinh, với tỷ lệ 6,39 ca trên 1.000 dân.
Không chỉ tỷ lệ sinh giảm sâu, số ca tử vong tiếp tục gia tăng. Trong năm 2025, Trung Quốc ghi nhận 11,31 triệu người tử vong, với tỷ lệ tử vong 8,04 trên mỗi 1.000 dân. Điều này khiến dân số ròng giảm 3 triệu người, đưa tổng dân số Trung Quốc xuống còn khoảng 1,404 tỷ người. Đây là năm thứ tư liên tiếp dân số nước này suy giảm và là giai đoạn già hóa nhanh nhất trong lịch sử hiện đại.
Theo các chuyên gia, Trung Quốc đang chịu xu hướng suy giảm tỷ suất sinh tương tự nhiều quốc gia châu Á, song mức độ nghiêm trọng hơn. Tổng tỷ suất sinh (TFR) của Trung Quốc hiện chỉ vào khoảng 1 – thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế 2,1 cần thiết để duy trì quy mô dân số. Chi phí nuôi dạy con cái cao, áp lực cạnh tranh nghề nghiệp, thị trường lao động khó khăn và triển vọng kinh tế suy yếu khiến nhiều người trẻ trì hoãn hoặc từ bỏ hôn nhân và sinh con.
Tỷ lệ kết hôn cũng chạm đáy lịch sử, phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong quan niệm sống của giới trẻ. Một số yếu tố văn hóa cũng được cho là tác động đến số liệu sinh năm 2025, khi đây là năm con rắn theo lịch âm – vốn bị xem là năm không may mắn để sinh con.
Trước sức ép từ già hóa dân số, Bắc Kinh đã triển khai nhiều biện pháp nhằm khuyến khích kết hôn và sinh con, từ trợ cấp tiền mặt, hỗ trợ nhà ở, chăm sóc trẻ em, cho tới các biện pháp hành chính và tuyên truyền sinh con như một nghĩa vụ xã hội. Tuy nhiên, các nhà nhân khẩu học cho rằng hiệu quả của những chính sách này rất hạn chế.
Hiện Trung Quốc có khoảng 323 triệu người trên 60 tuổi, chiếm gần 23% dân số, và con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhanh trong thập kỷ tới, trong khi lực lượng lao động ngày càng thu hẹp. Thực trạng này đặt ra thách thức lớn đối với tăng trưởng kinh tế, hệ thống hưu trí và an sinh xã hội của quốc gia đông dân thứ hai thế giới.
B.N