UAE rời OPEC sẽ khiến giá dầu lao dốc, đảo lộn thị trường dầu mỏ

5 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa bằng AI

Động thái mang tính lịch sử này không chỉ làm suy yếu nghiêm trọng tầm ảnh hưởng của liên minh và quốc gia dẫn dắt Saudi Arabia, mà còn được giới phân tích đánh giá là một tín hiệu báo trước kịch bản giảm giá (bearish) đối với thị trường dầu mỏ trong dài hạn do mất đi năng lực kiểm soát nguồn cung.

Sự sụp đổ của một trụ cột cốt lõi ở thị trường dầu mỏ

Trong cơ cấu quyền lực của OPEC, UAE từ lâu đã khẳng định vị thế là thành viên có sức ảnh hưởng lớn thứ hai, chỉ đứng sau Saudi Arabia. Sức mạnh của hai quốc gia này nằm ở năng lực sản xuất dự phòng (spare capacity), tức là lượng sản xuất nhàn rỗi có thể nhanh chóng được kích hoạt và đưa vào hoạt động ngay lập tức để đối phó với các cuộc khủng hoảng lớn.

Theo giới chuyên gia, Saudi Arabia và UAE cùng nhau kiểm soát phần lớn tổng công suất dự phòng toàn cầu, ước tính lên tới hơn 4 triệu thùng mỗi ngày. Nguồn lực khổng lồ này khiến họ trở nên đặc biệt quyền lực và có khả năng chi phối mạnh mẽ giá cả mỗi khi thị trường rơi vào giai đoạn khó khăn hay đối mặt với các cú sốc về nguồn cung.

Chính vì vậy, sự ra đi của UAE được xem là một sự mất mát mang tính sống còn đối với cấu trúc của tổ chức. Jorge Léon, người đứng đầu bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy, nhận định động thái rời đi của UAE đã "loại bỏ một trong những trụ cột cốt lõi làm nền tảng cho khả năng quản lý thị trường của OPEC". Theo chuyên gia này, hệ quả tất yếu là liên minh dầu mỏ khổng lồ này sẽ trở nên "yếu hơn về mặt cấu trúc".

Quyết định này đồng thời là một cú sốc lớn đối với bản thân Saudi Arabia. David Goldwyn, người từng giữ chức đặc phái viên và điều phối viên đặc biệt về các vấn đề năng lượng quốc tế của Bộ Ngoại giao Mỹ giai đoạn 2009-2011, cho rằng sự kiện này làm suy yếu nghiêm trọng khả năng của Riyadh trong việc điều hành và quản lý OPEC như một tổ chức thống nhất.

Mặc dù Saudi Arabia vẫn sẽ duy trì khả năng đáng kể trong việc thiết lập kỷ luật thị trường bằng năng lực dự phòng của riêng mình, nhưng rõ ràng họ sẽ nắm trong tay những "quân bài" yếu thế hơn nhiều khi không còn sự đồng hành của một đối tác chiến lược như UAE.

Giọt nước tràn ly và viễn cảnh giá dầu lao dốc

Quyết định rời OPEC của UAE vào thứ Sáu tuần này diễn ra trong một bối cảnh địa chính trị vô cùng phức tạp, ngay sau nhiều tuần Iran – một thành viên khác của liên minh – liên tục thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Việc Tehran nhắm vào các tuyến vận tải hàng hải ở Eo biển Hormuz đã hạn chế nghiêm trọng hoạt động xuất khẩu dầu của UAE, đe dọa trực tiếp đến nền tảng kinh tế của quốc gia này.

Tuy nhiên, giới chức UAE không chính thức quy kết sự ra đi của mình là do cuộc chiến. Trả lời phỏng vấn truyền thông, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei chia sẻ rằng thời điểm rời đi đã được tính toán kỹ lưỡng nhằm hạn chế tối đa sự gián đoạn cho các nhà sản xuất khác trong nhóm. Trên thực tế, chuyên gia Goldwyn cũng đồng tình rằng việc UAE rời đi khó có thể tác động đến thị trường trong năm tới khi eo biển Hormuz vẫn đang bị đóng cửa. Điều này lý giải tại sao giá dầu tương lai gần như không có phản ứng chao đảo nào trước thông báo vào ngày thứ Ba.

Dù vậy, giới phân tích cảnh báo thị trường sẽ phải đối mặt với một bức tranh hoàn toàn khác trong dài hạn. John Kilduff, người sáng lập Again Capital, khẳng định sự ra đi của UAE có thể báo trước xu hướng giảm giá (bearish) về sau. Động thái này phá hoại sự gắn kết vốn rất cần thiết giữa các nhà sản xuất để giữ cho giá dầu không bị giảm quá sâu trong những giai đoạn nguồn cung dư thừa.

Bên cạnh yếu tố xung đột khu vực, tham vọng tự chủ của UAE là không thể phủ nhận. Bộ trưởng Al Mazrouei nhấn mạnh quốc gia này muốn có nhiều tự do hành động hơn để đưa ra các quyết định sản xuất mà không bị ràng buộc bởi các quy định của OPEC, hướng tới mục tiêu nâng công suất lên 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. Theo Andy Lipow, chủ tịch Lipow Oil Associates, UAE đã tỏ ra chán nản trong nhiều năm qua khi phải gồng mình tuân thủ các đợt cắt giảm sản lượng do Saudi Arabia dẫn dắt để hỗ trợ giá, trong khi phải ngậm ngùi chứng kiến Iraq và thành viên OPEC+ là Nga thường xuyên vi phạm vượt quá hạn ngạch.

"Khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran kết thúc và Eo biển Hormuz mở cửa trở lại, tôi kỳ vọng UAE sẽ sản xuất nhiều dầu nhất có thể, sử dụng mọi năng lực dự phòng mà họ đang nắm giữ", chuyên gia Lipow dự báo.

Khi kịch bản đó xảy ra, thị trường có thể sẽ tiếc nuối khả năng tạo "mức sàn" cho giá dầu của Saudi Arabia trong bối cảnh nhu cầu suy yếu và dư thừa nguồn cung lớn. Chuyên gia Goldwyn cảnh báo rằng quyết định rời đi của UAE đang mang đến rủi ro đáng kể về sự biến động giá dầu cao hơn trong tương lai. Dù vậy, ông cũng để ngỏ một tia hy vọng: "Đến cuối cùng, khi điều kiện thị trường thực sự đòi hỏi sự hợp tác, việc UAE rời khỏi OPEC cũng không ngăn cản họ phối hợp hành động cùng với liên minh này".

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/uae-roi-opec-se-khien-gia-dau-lao-doc-dao-lon-thi-truong-dau-mo-250874.html