Lực lượng Israel ở miền nam Lebanon và miền bắc Israel đang đối mặt một mối đe dọa mới từ nhóm vũ trang Hezbollah: máy bay không người lái (UAV) phát nổ được thiết kế để tránh bị gây nhiễu điện tử.
Trong những tuần gần đây, Hezbollah đã sử dụng các UAV này để tấn công và Israel vẫn đang tìm cách phòng thủ trước chúng, một số quan chức quân đội Israel và một quan chức phương Tây nói với tờ The New York Times.
Một binh sĩ Ukraine đang chuẩn bị một UAV cáp quang để phóng tại tỉnh Kharkiv (Ukraine). Ảnh: David Guttenfelder/The New York Times
Vũ khí nhỏ, sát thương cao
Những UAV này không được điều khiển bằng tín hiệu vô tuyến mà bằng các sợi cáp quang mỏng, gần như vô hình. Chúng đã được sử dụng từ lâu trong cuộc chiến tại Ukraine.
Theo các chuyên gia, UAV cáp quang gần như miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu thông tin liên lạc và hệ thống định vị toàn cầu mà Israel áp dụng đối với UAV thông thường. Chúng cũng có thể bay thấp và nhanh, khiến việc phát hiện và tiêu diệt trở nên khó khăn hơn.
Theo một quan chức Israel và một cựu quan chức an ninh Israel, dù không bất ngờ nhưng quân đội Israel chưa chuẩn bị đầy đủ để đối phó với chiến thuật mới này.
Theo ông Eyal Hulata, cựu cố vấn an ninh quốc gia của chính phủ Israel, hiện tại, Israel đang ứng biến trước thách thức này. Ông cho biết quân đội đang sử dụng nhiều biện pháp, trong đó có các loại lưới mà UAV không thể xuyên qua, để bảo vệ các tòa nhà và phương tiện của lực lượng Israel.
“Chúng ta có thể sẽ thấy việc đẩy mạnh các giải pháp công nghệ, cả để phát hiện lẫn tiêu diệt các UAV này”- ông Hulata nói với The New York Times hôm 30-4.
Ông cho rằng đây “không phải là nhiệm vụ bất khả thi” đối với một quốc gia có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo từ khoảng cách hàng trăm km. Tuy nhiên, nếu Israel không tìm ra giải pháp hiệu quả, ông cảnh báo nước này có thể sớm phải đối mặt các UAV cáp quang nhằm vào nhà dân bên kia biên giới.
Nhà tài trợ của Hezbollah là Iran đã phụ thuộc nhiều vào UAV để đáp trả cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động, tấn công các mục tiêu ở những quốc gia vùng Vịnh khác. Iran cũng đã xuất khẩu UAV sang nhiều quốc gia.
Hiện nay, Hezbollah đang sử dụng UAV với hiệu quả gây chết người. Cả quân đội Israel lẫn Hezbollah đều chưa công bố chi tiết những cuộc tấn công nào được thực hiện bằng UAV cáp quang.
Hôm 30-4, một binh sĩ Israel đã thiệt mạng ở miền nam Lebanon trong một vụ tấn công mà các hãng tin Israel mô tả là do UAV gây ra. Quân đội Israel xác nhận một UAV mang chất nổ đã rơi vào lãnh thổ Israel trước đó trong ngày, tại khu vực Shomera gần biên giới Lebanon, khiến nhiều binh sĩ bị thương.
Một đoạn video do các hãng tin Israel chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy lực lượng cứu hộ xử lý thiệt hại đối với các phương tiện quân sự và một giáo đường Do Thái.
Theo quân đội và truyền thông Israel, ít nhất một binh sĩ khác cùng một nhà thầu dân sự làm việc cho Bộ Quốc phòng Israel đã thiệt mạng do UAV mang chất nổ tại Lebanon trong tuần này. Một video được đăng hôm 30-4 trên tài khoản Telegram có liên hệ với Hezbollah cho thấy nhóm này tuyên bố đã tấn công một phương tiện quân sự Israel tại thị trấn Al Bayada, miền nam Lebanon một ngày trước đó.
Lễ tang Trung sĩ Israel Liem Ben Hamo hôm 1-5. Binh sĩ này thiệt mạng trong chiến dịch ở miền nam Lebanon. Ảnh: Tal Gal/Flash90
Sợi chỉ thay đổi cục diện
Trong ba tuần qua, Hezbollah gần như mỗi ngày đều đăng tải các video mà họ cho là ghi lại các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào mục tiêu của Israel. Đến hôm 30-4, một hình ảnh được chia sẻ trên các nền tảng truyền thông liên quan Hezbollah đã ca ngợi “sợi chỉ làm thay đổi cục diện” - ám chỉ các sợi cáp quang. “Chỉ một sợi mảnh cũng có thể đe dọa công nghệ tiên tiến nhất” - theo bài đăng.
Một quan chức cấp cao của Hezbollah nói với The New York Times hôm 30-4 rằng công nghệ này có chi phí thấp hơn nhiều so với vũ khí của Israel, nhưng lại khiến quân đội Israel trở thành mục tiêu dễ bị tấn công trên chiến trường. Người này yêu cầu giấu tên khi trao đổi về các vấn đề an ninh của nhóm.
Các UAV này bổ sung vào kho vũ khí vốn đã gồm rocket và tên lửa chống tăng của Hezbollah, những loại vũ khí từ lâu đã gây khó khăn cho quân đội Israel cũng như các cộng đồng dân cư ở miền bắc nước này.
Một quan chức quân đội Israel cho biết UAV cáp quang của Hezbollah có tầm hoạt động từ 15 đến 20 km. Điều đó đồng nghĩa Hezbollah có thể phóng chúng từ ngoài khu vực mà lực lượng Israel hiện đang kiểm soát ở miền nam Lebanon, nơi kéo dài khoảng 10 km về phía bắc biên giới Israel.
Đợt giao tranh mới nhất giữa Israel và Hezbollah bắt đầu vào đầu tháng 3, khi Hezbollah phóng rocket vào Israel sau khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran.
Israel đáp trả bằng một chiến dịch tấn công nhằm vào các tay súng và tiến quân vào miền nam Lebanon.
Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố lệnh ngừng bắn tại Lebanon vào đầu tháng này, Israel và Hezbollah vẫn tiếp tục gần như mỗi ngày đều tiến hành các cuộc tấn công qua lại.
THẢO VY