Yêu cầu từ thực tiễn
Theo báo cáo của Sở Nội vụ, toàn tỉnh Nghệ An có 3.797 khối, xóm. Trong đó, 473 khối có quy mô dưới 450 hộ và 2.930 xóm có quy mô dưới 350 hộ, chiếm tỷ lệ 77%. Quy mô khối, xóm nhỏ, phân tán đã ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của khối, xóm, gây khó khăn trong huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới và thiết chế văn hóa ở cơ sở, đồng thời tạo áp lực quản lý ở cơ sở đối với chính quyền địa phương ở cơ sở.
Toàn cảnh xã Quỳnh Phú nhìn từ trên cao. Ảnh: Tư liệu
Từ thực tiễn đó, việc sắp xếp khối, xóm trên địa bàn tỉnh Nghệ An là cần thiết, phù hợp với chỉ đạo, quy định của Trung ương và của tỉnh; nhằm tinh gọn đầu mối, cơ cấu lại đội ngũ, tăng phụ cấp cho người hoạt động không chuyên trách ở khối, xóm; gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Theo phương án tổng thể đề xuất, từ 3.797 khối, xóm hiện có sắp xếp thành 2.026 khối, xóm mới, giảm 1.771 khối, xóm so với hiện nay (tỷ lệ giảm 46,64%). Sau khi thực hiện sắp xếp, có 1.604 khối, xóm đạt tiêu chuẩn theo quy định (chiếm 79,17%); có 422 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định (chiếm 20,83%).
Trong 422 khối, xóm sau sắp xếp chưa đạt tiêu chuẩn có 225 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn nhưng đề nghị không thực hiện sắp xếp; 197 khối, xóm mới hình thành sau khi sắp xếp nhưng vẫn chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định.
Đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì cuộc họp. Ảnh Mai Hương
Trong 225 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn nhưng đề nghị không thực hiện sắp (tại 59 xã và 2 phường) do có yếu tố đặc thù như: Các xóm trên địa bàn đều là xóm đặc biệt khó khăn, địa bàn đồi núi rộng, chia cắt, giao thông đi lại khó khăn; thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống phân tán, thưa thớt; địa bàn biên giới, di dân, tái định cư; thôn, xóm, bản nằm biệt lập…
Còn 197 xóm đã thực hiện sắp xếp nhưng vẫn chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định. Lý do không tiếp tục sắp xếp là do trước sắp xếp hầu hết các xóm có quy mô nhỏ nên khi tiến hành sắp xếp quy mô vẫn chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định. Nếu tiếp tục thực hiện sắp xếp thêm thì không có xóm liền kề phù hợp. Địa hình tại các xóm biệt lập, giáp sông, giáp núi; xa trung tâm, khoảng cách xa với các xóm lân cận, một số xóm ở vùng lõi có phong tục, tập quán riêng biệt.
Hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trước ngày 30/6/2026.
Theo kế hoạch, các xã, phường sẽ hoàn thành xây dựng đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố trước ngày 15/6; tổ chức lấy ý kiến Nhân dân trước ngày 22/6; trình HĐND cấp xã xem xét, ban hành nghị quyết về việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trước ngày 30/6/2026.
Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung thảo luận các giải pháp bảo đảm tiến độ, chất lượng thực hiện; phương án lựa chọn địa điểm và sử dụng hiệu quả nhà văn hóa sau sắp xếp; công tác lấy ý kiến Nhân dân và tuyên truyền tạo sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư.
Đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh kết luận tại cuộc họp. Ảnh: P.V
Kết luận tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An cơ bản thống nhất phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, đồng thời, yêu cầu Sở Nội vụ - đơn vị xây dựng phương án tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý; tiếp tục rà soát, hoàn thiện số liệu, hồ sơ, làm rõ căn cứ đối với các trường hợp đề xuất không thực hiện sắp xếp do yếu tố đặc thù, đảm bảo tính chính xác, chặt chẽ và phù hợp với quy định hiện hành trước khi xin ý kiến của các thành viên UBND tỉnh.
Các sở, ban, ngành liên quan tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện tại các địa phương, kịp thời tổng hợp các vướng mắc phát sinh để tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo, giải quyết. Đồng thời, hoàn thiện phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, xóm, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh.
Dự kiến phương án kiện toàn đội ngũ cán bộ hoạt động không chuyên trách và chính sách hỗ trợ liên quan để báo cáo và xin ý kiến cấp có thẩm quyền hoàn thành trước ngày 10/6 để các xã phường triển khai các bước tiếp theo. Cùng đó, khẩn trương tổ chức lấy ý kiến cử tri, đại diện hộ gia đình và trình HĐND cấp xã xem xét thông qua đảm bảo quy định, công khai minh bạch trước ngày 30/6/2026. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền tạo đồng thuận trong nhân dân; phối hợp xây dựng phương án xử lý hiệu quả tài sản công, nhất là hệ thống nhà văn hóa sau sắp xếp và hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi các loại giấy tờ liên quan.
Mai Hương