Thông tin trên được báo Politico đăng tải ngày 14/5, dẫn lời hai quan chức EU. Nếu tiến trình diễn ra thuận lợi, EU sẽ sử dụng khoảng 5,9 tỷ Euro để mua máy bay không người lái (UAV) cho Kiev ngay trong tháng tới nhằm tăng cường năng lực phòng thủ.
Khoảng 3,2 tỷ Euro còn lại sẽ được chuyển trực tiếp cho chính phủ Ukraine để chi trả các chi phí ngân sách và hành chính, bao gồm lương cho binh sĩ.
Một người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết, EU đặt mục tiêu thực hiện đợt giải ngân đầu tiên “sớm nhất có thể” trong quý II/2026.
Ủy ban châu Âu sau đó sẽ tiếp tục phê duyệt toàn bộ khoản vay 90 tỷ Euro, sau khi UKraine và EU thống nhất các chi tiết liên quan cơ chế hoàn trả nợ bằng khoản bồi thường xung đột từ Nga.
Theo kế hoạch, Quốc hội Ukraine cũng cần phê chuẩn các thỏa thuận trước khi khoản giải ngân đầu tiên được thực hiện.
Khoản giải ngân nằm trong gói vay 90 tỷ Euro mà các lãnh đạo EU nhất trí thông qua hồi tháng 12 nhằm hỗ trợ Ukraine sau hơn 4 năm xung đột với Nga.
Trước khi tiền được giải ngân, EU cần hoàn tất một “bản ghi nhớ chung” quy định các điều kiện gắn với khoản hỗ trợ tài chính vĩ mô này. Khoản vay sẽ được bảo đảm bằng ngân sách chung của EU.
Trước đó, các nước EU đã nhất trí phát hành nợ chung để tài trợ cho gói vay sau khi các cuộc thảo luận về phương án sử dụng tài sản quốc gia bị đóng băng của Nga rơi vào bế tắc.
Phần lớn tài sản này hiện được giữ tại Bỉ. Trong trường hợp Moscow từ chối chi trả bồi thường sau khi xung đột kết thúc, EU tuyên bố có thể sử dụng tài sản quốc gia bị đóng băng của Nga để thanh toán khoản vay, qua đó xóa nghĩa vụ nợ của Ukraine.
Ủy ban châu Âu cũng sẽ tiếp tục vận động Canada, Nhật Bản, Mỹ và Anh tham gia hỗ trợ Ukraine khi các bộ trưởng tài chính Nhóm G7 họp tại Paris vào tuần tới.
Dù đạt được một số tiến triển, giới chức EU vẫn lo ngại Ukraine sẽ cần thêm hỗ trợ tài chính trong năm tới, đặc biệt khi giả định xung đột kết thúc trong năm nay ngày càng bị đánh giá là khó xảy ra.
Theo ước tính, Ukraine đang đối mặt mức thiếu hụt ngân sách ít nhất 135 tỷ Euro trong giai đoạn 2026-2027 và có nguy cơ cạn nguồn tài chính trong vài tháng tới nếu không nhận thêm hỗ trợ quốc tế.
Trong khi đó, nhiều nước EU đang chịu áp lực tài chính do liên tiếp đối mặt các cuộc khủng hoảng kinh tế và giá năng lượng tăng cao liên quan căng thẳng tại Trung Đông.
Điều này có thể khiến việc huy động thêm nguồn lực hỗ trợ Ukraine trở nên khó khăn hơn nếu các nước thành viên không muốn tiếp tục gia tăng nợ chung.
Hà Lan hiện cũng đang vận động nối lại tranh luận về khả năng sử dụng tài sản quốc gia bị đóng băng của Nga để hỗ trợ Kiev trước nguy cơ Ukraine tiếp tục rơi vào khủng hoảng tài chính.
Theo Ủy ban châu Âu, tính đến nay EU, các quốc gia thành viên và các định chế tài chính châu Âu đã cung cấp tổng cộng khoảng 200,6 tỷ Euro hỗ trợ cho Ukraine, qua đó trở thành đối tác tài chính lớn nhất và ổn định nhất của Kiev.
Bảo Minh