Ukraine đã chính thức công bố lộ trình nâng cấp năng lực không quân bằng việc tiếp nhận 250 máy bay chiến đấu hiện đại từ Thụy Điển và Pháp. Đây là một phần trong chương trình phát triển lực lượng chiến đấu quy mô lớn nhằm thay thế và bổ sung cho phi đội hiện có.
Phát biểu tại Học viện Hàng không Kiev vào ngày 8/2, Tổng thống Volodymyr Zelensky nhấn mạnh rằng việc tăng cường sức mạnh trên không là ưu tiên hàng đầu. Ông xác nhận Ukraine đã ký thỏa thuận để tiếp nhận 150 máy bay JAS 39 Gripen và 100 máy bay Rafale. Theo nhà lãnh đạo Ukraine, đây là những dòng tiêm kích hàng đầu thế giới hiện nay, vượt trội so với các phiên bản F-16 mà không quân nước này đang vận hành.
Tiến độ bàn giao và các thỏa thuận chiến lược
Thỏa thuận về dòng JAS 39 Gripen đã được ký kết vào tháng 10/2025 trong chuyến thăm của ông Zelensky tới Thụy Điển. Ban đầu, Ukraine dự kiến mua khoảng 100-150 chiếc, nhưng sau đó số lượng chính thức được ấn định là 150 chiếc. Lô máy bay đầu tiên dự kiến sẽ bắt đầu bàn giao cho Kiev từ năm 2026.
Đến tháng 11/2025, sau cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Ukraine tiếp tục nhận được cam kết cung cấp 100 máy bay chiến đấu Rafale phiên bản F-4. Đi kèm với đó là các hệ thống phòng không SAMP-T, hệ thống radar và nhiều loại vũ khí hiện đại khác để đồng bộ năng lực tác chiến.
Phân tích kỹ thuật JAS 39 Gripen và Rafale
JAS 39 Gripen, do tập đoàn Saab phát triển, là dòng tiêm kích hạng nhẹ thế hệ 4.5 có khả năng tác chiến linh hoạt. Phiên bản nâng cấp Gripen E được trang bị động cơ General Electric F414-GE-39E, mang lại lực đẩy mạnh hơn 25% so với các thế hệ trước. Máy bay sở hữu radar mảng quét điện tử chủ động (AESA) Raven ES-05 và 10 giá treo vũ khí, cho phép mang theo tên lửa tầm xa Meteor và IRIS-T.
Trong khi đó, Rafale của Dassault Aviation là máy bay chiến đấu đa năng thế hệ 4++. Dòng máy bay này có khả năng thực hiện đa dạng nhiệm vụ từ chiếm ưu thế trên không đến tấn công mục tiêu mặt đất, mặt nước và trinh sát điện tử. Dưới đây là thông số kỹ thuật chi tiết của tiêm kích Rafale:
Bên cạnh việc tăng cường sức mạnh quân sự, Tổng thống Zelensky cũng bày tỏ tầm nhìn về việc tái thiết ngành hàng không dân dụng. Tuy nhiên, ông khẳng định ưu tiên hiện nay là chấm dứt xung đột trước khi tập trung vào các dự án phát triển kinh tế và hạ tầng dân sự.
Tuệ Nhân