Sự việc xảy ra trong khuôn khổ cuộc tập trận REPMUS/Dynamic Messenger 2025 – một hoạt động quy mô lớn quy tụ nhiều lực lượng hải quân và công nghệ quân sự hiện đại từ các nước NATO và đối tác. Trong kịch bản diễn tập, các lực lượng được chia thành hai phe xanh và đỏ. Đáng chú ý, phe đỏ gồm các đơn vị đến từ Mỹ, Anh, Tây Ban Nha, Ukraine, cùng một số quốc gia, bộ chỉ huy của phe này chính là quân đội Ukraine.
Tàu khu trục lớp Horizon của Hải quân Pháp. (Nguồn: DE)
Trong quá trình huấn luyện, Ukraine đã triển khai các xuồng không người lái Magura V7, loại phương tiện có thể mang đầu đạn và trang bị súng máy. Tuy nhiên, vì đây là tập trận nên việc phá hủy mục tiêu không diễn ra bằng hỏa lực thật, mà được xác nhận thông qua hình ảnh hoặc video: chỉ cần ghi lại bằng chứng tấn công thành công thì mục tiêu sẽ được coi là bị phá hủy.
Ở một giai đoạn của cuộc diễn tập, các xuồng không người lái của Ukraine đã tiếp cận và tiến hành tấn công vào một tàu khu trục của phe đối phương. Theo kịch bản, mục tiêu đã bị "đánh trúng" nhiều lần, mức độ đủ để trong thực chiến có thể khiến con tàu bị đánh chìm. Thế nhưng điều đáng chú ý là toàn bộ quá trình này đã diễn ra mà phía thủy thủ đoàn trên tàu không hề phát hiện ra bất kỳ dấu hiệu nào của cuộc tấn công.
Thậm chí, chỉ vài phút sau thời điểm con tàu được coi là đã "chìm" theo quy ước, phía đối phương vẫn bất ngờ hỏi qua kênh liên lạc chung rằng liệu cuộc tấn công đã bắt đầu hay chưa. Tình huống này nhanh chóng trở thành một ví dụ điển hình cho thấy điểm yếu không nằm ở hỏa lực, mà nằm ở khả năng phát hiện mục tiêu.
Xuồng không người lái Magura V7 và Magura V5 của Ukraine. (Nguồn: DE)
Trên thực tế, các tàu khu trục của NATO được trang bị đầy đủ vũ khí mạnh như pháo tự động và súng máy, đủ sức loại bỏ các mục tiêu nhỏ nếu phát hiện kịp thời. Tuy nhiên, vấn đề là các xuồng không người lái của Ukraine lại được thiết kế để rất khó bị phát hiện. Chúng sử dụng vật liệu ít phản xạ sóng radar, có kích thước nhỏ, mớn nước thấp và có thể ẩn mình giữa sóng biển, khiến radar, sonar hay camera truyền thống đều gặp khó khăn trong việc nhận diện.
Điều này cho thấy trong chiến sự hiện đại, việc phát hiện mục tiêu quan trọng không kém, thậm chí còn quan trọng hơn khả năng tấn công. Một hệ thống vũ khí dù mạnh đến đâu cũng trở nên vô dụng nếu không thể xác định được mục tiêu ở đâu.
Sau cuộc tập trận kéo dài bốn tuần, các chuyên gia quân sự nhấn mạnh rằng để đối phó với mối đe dọa từ xuồng không người lái, các lực lượng hải quân cần đầu tư mạnh vào hệ thống phát hiện mới, như camera tích hợp trí tuệ nhân tạo, radar chuyên dụng cho mục tiêu nhỏ, cũng như các phương tiện giám sát không người lái. Kết thúc cuộc diễn tập, phe đỏ do Ukraine dẫn đầu đã giành chiến thắng.
Xuân Minh