Ukraine đang đẩy nhanh quá trình xây dựng và phát triển thị trường công nghệ quốc phòng tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI). Theo báo cáo từ Bộ Quốc phòng Ukraine, hiện có hơn 200 công ty tham gia vào chuỗi cung ứng và sản xuất các thiết bị bay không người lái (UAV) tích hợp công nghệ hiện đại, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong học thuyết tác chiến điện tử.
Hình minh họa cho thấy trí tuệ nhân tạo đã và đang thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu trên chiến trường. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ukraine
Tính đến giữa tháng 4, hơn 300 dự án liên quan đến AI đã được đăng ký trên nền tảng Brave1. Trong số đó, hơn 70 hệ thống ứng dụng AI và thị giác máy tính đã vượt qua các giai đoạn thử nghiệm và được triển khai thực tế trên chiến trường. Đây là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm xây dựng mạng lưới các trung tâm công nghệ quân sự chuyên sâu của quốc gia này.
Xây dựng mạng lưới trung tâm công nghệ quân sự A1
Chiến lược mới của Ukraine tập trung vào các lĩnh vực then chốt của chiến tranh hiện đại bao gồm: tấn công tầm trung, tấn công tầm xa, hệ thống robot mặt đất và pháo binh. Trọng tâm của mạng lưới này là Trung tâm Trí tuệ Nhân tạo Quốc phòng, được định danh là “A1”.
Trung tâm A1 có nhiệm vụ phát triển các giải pháp phần mềm và thuật toán phục vụ trực tiếp cho tác chiến. Bên cạnh đó, đơn vị này còn đóng vai trò tối ưu hóa các quy trình nội bộ trong quân đội và thúc đẩy hiệu suất của ngành công nghiệp quốc phòng. Việc thành lập A1 cho thấy nỗ lực chuyển đổi từ các giải pháp mang tính tình huống sang một hệ sinh thái công nghệ có tính hệ thống cao.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov nhấn mạnh rằng lợi thế về công nghệ là yếu tố quyết định trong các cuộc xung đột hiện đại. Theo ông Fedorov, Ukraine cần duy trì tốc độ phát triển vượt trội ở mọi giai đoạn, từ khâu nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đến khi triển khai thiết bị tại tiền tuyến.
Ứng dụng AI trong nhận diện mục tiêu và vận hành hỏa lực
Trên thực tế, các hệ thống trí tuệ nhân tạo đã bắt đầu đảm nhận nhiều vai trò phức tạp tại tiền tuyến. Một trong những ứng dụng phổ biến nhất là xác định mục tiêu tự động thông qua camera của UAV. Hệ thống thị giác máy tính cho phép thiết bị phân biệt được binh lực và các loại khí tài của đối phương, ngay cả khi chúng được ngụy trang kỹ lưỡng trong các địa hình phức tạp.
Ngoài ra, AI còn được tích hợp vào các hệ thống quản lý chiến trường như Delta để phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ trong thời gian thực. Các dữ liệu này bao gồm hình ảnh vệ tinh, báo cáo trinh sát và tín hiệu điện tử, giúp chỉ huy đưa ra quyết định chính xác hơn. Mục tiêu dài hạn của Bộ Quốc phòng Ukraine là trang bị khả năng thị giác máy tính cho toàn bộ số lượng UAV được triển khai trên chiến trường, giảm thiểu sự phụ thuộc vào đường truyền tín hiệu và sự điều khiển trực tiếp của con người.
Huấn luyện mô hình AI bằng dữ liệu thực chiến
Để tăng cường độ chính xác cho các thuật toán, Ukraine đang tận dụng nguồn dữ liệu thực chiến quý giá thông qua nền tảng Brave1 Dataroom. Đây là nơi cung cấp cho các nhà phát triển các bộ dữ liệu được thu thập trực tiếp từ chiến trường trong nhiều điều kiện khác nhau như thời tiết khắc nghiệt, các khung giờ trong ngày và từ nhiều loại cảm biến khác nhau.
Bên cạnh nội lực, sự hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện hệ sinh thái này. Các doanh nghiệp công nghệ Ukraine đang phối hợp chặt chẽ với đối tác nước ngoài thông qua các nền tảng như Avengers Labs và Test in Ukraine. Các mô hình hợp tác này cho phép thử nghiệm công nghệ mới trong điều kiện thực tế, từ đó rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến sản phẩm hoàn thiện.
Mới đây, vào ngày 14/4, Bộ Quốc phòng Ukraine đã ký kết thỏa thuận đầu tiên với Đức về việc trao đổi dữ liệu quốc phòng. Thỏa thuận này mở đường cho các dự án chung trong phát triển công nghệ quân sự, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và hệ thống tự hành, nhằm đối phó với các thách thức an ninh ngày càng phức tạp.
Tuệ Nhân