Phát biểu bên lề cuộc họp các Ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) tại Brussel, Bỉ, ngày 11/5, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho rằng, châu Âu cần đảm nhận “một vai trò mới” trong tiến trình ngoại giao hiện đang đình trệ do Mỹ dẫn dắt.
Ông nói với báo Politico: “Có thể chúng ta nên cố gắng đạt được một dạng ‘ngừng bắn sân bay’”.
Theo đề xuất của Kiev, Nga và Ukraine sẽ cam kết không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng hàng không dân sự và các sân bay trọng yếu.
Ông Sybiha cho rằng, Moscow có thể quan tâm đến ý tưởng này trong bối cảnh các sân bay lớn của Nga như Sheremetyevo ở Moscow hay Pulkovo ở St. Petersburg ngày càng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.
Nhà ngoại giao Ukraine cho biết, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã trao đổi ý tưởng này với một số nhà lãnh đạo châu Âu. Kiev đề xuất các đồng minh châu Âu thành lập một nền tảng hoặc nhóm đặc trách để thúc đẩy các cuộc thảo luận về sáng kiến trên.
Tuy nhiên, ông Sybiha nhấn mạnh, Ukraine không muốn châu Âu thay thế vai trò của Mỹ trong tiến trình hòa bình, nói rõ: “Đây phải là một kênh bổ sung, không phải thay thế hay đối đầu với tiến trình do Washington dẫn dắt”, đồng thời kêu gọi châu Âu cần thể hiện “một tiếng nói thống nhất”.
Đề xuất của Ukraine được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều lãnh đạo châu Âu cho rằng EU cần tham gia trực tiếp hơn vào các cuộc tiếp xúc với Nga về tương lai an ninh châu Âu và cuộc xung đột Ukraine.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa mới đây cho rằng, châu Âu cuối cùng sẽ phải đối thoại với Nga về cấu trúc an ninh của lục địa. Ông nhấn mạnh EU không thể bị gạt ra ngoài một thỏa thuận hòa bình tiềm năng do Mỹ dẫn dắt.
Theo ông, hiện EU đang tham vấn giữa 27 quốc gia thành viên để xác định cách thức tiếp cận Nga, song thừa nhận chưa có dấu hiệu cho thấy Moscow sẵn sàng bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc với châu Âu.
Trong khi đó, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh EU Kaja Kallas tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng Nga cần có những nhượng bộ cụ thể trước khi châu Âu xem xét tăng cường vai trò ngoại giao trực tiếp.
Bà Kallas cũng bác bỏ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder đại diện châu Âu tham gia hòa đàm vì cho rằng, cựu chính trị gia từng là “nhà vận động hành lang cấp cao” cho các công ty năng lượng quốc doanh Nga.
Bảo Minh