Ukraine tuyên bố phá hủy radar 'mắt thần' 1L119 Nebo-SVU trị giá 100 triệu USD của Nga

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 29/01/2026, Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine thông báo rằng họ đã phá hủy một trạm radar giám sát vô tuyến tầm cực xa 1L119 Nebo-SVU trong khu vực do lực lượng Nga chiếm đóng tại tỉnh Luhansk thuộc miền đông Ukraine.

Radar này là loại thiết bị cảnh báo sớm quan trọng, dùng để phát hiện và theo dõi mục tiêu trên không ở tầm xa, kể cả các loại máy bay tàng hình, giúp lực lượng phòng không nhận biết tình hình trên bầu trời sâu trong khu vực chiến sự

Theo tuyên bố của Ukraine, trạm radar bị đánh trúng gần khu vực Lymarivka và bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Radar 1L119 Nebo-SVU hoạt động trên dải tần vô tuyến cực rất cao (VHF), cho phép phát hiện mục tiêu bay ở nhiều độ cao, đặc biệt hữu ích trong việc theo dõi máy bay có khả năng giảm tín hiệu radar.

Ukraine ước tính chi phí xây dựng và triển khai một trạm radar như vậy vào khoảng 100 triệu USD, phản ánh giá trị chiến lược cao của hệ thống này trong mạng lưới phòng không Nga

Hiện quân đội Nga chưa phản hồi về thông tin về radar chiến lược của mình bị phá hủy được phía Ukraine đưa ra.

Được xem là một trong những trạm radar cảnh báo sớm hiện đại nhất của Nga, 1L119 Nebo-SVU có khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly hàng trăm km, theo dõi cả máy bay tàng hình và tên lửa tốc độ cao, đóng vai trò then chốt trong mạng lưới phòng thủ bầu trời.

Trong chiến tranh hiện đại, ưu thế trên không không chỉ phụ thuộc vào tiêm kích hay tên lửa phòng không, mà còn bắt đầu từ khả năng “nhìn thấy” đối phương trước. Với Nga, nhiệm vụ đó được giao cho trạm radar giám sát vô tuyến tầm cực xa 1L119 Nebo-SVU, thường được giới quân sự ví như “con mắt thần” của mạng lưới phòng không.

Nebo-SVU được phát triển nhằm thay thế các radar thế hệ cũ từ thời Liên Xô, đáp ứng yêu cầu phát hiện mục tiêu bay thấp, mục tiêu tàng hình và tên lửa hành trình trong bối cảnh công nghệ giảm tín hiệu phản xạ radar ngày càng phổ biến.

Điểm đặc biệt của hệ thống này nằm ở việc sử dụng dải tần vô tuyến cực rất cao VHF, bước sóng dài hơn nhiều so với radar băng tần cao. Chính đặc tính vật lý đó khiến các máy bay tàng hình vốn tối ưu để né tránh radar băng tần cao vẫn có thể bị “lộ diện” trước Nebo-SVU.

Về cấu hình kỹ thuật, 1L119 Nebo-SVU là radar mảng pha quét điện tử chủ động đặt trên khung gầm xe tải hạng nặng cơ động. Ăng ten có kích thước lớn, dựng thẳng khi triển khai, cho phép quét không gian rộng mà không cần quay cơ khí liên tục.

Hệ thống có thể phát hiện mục tiêu trên không ở cự ly tới vài trăm km, theo dõi đồng thời hàng chục đến hàng trăm mục tiêu, từ máy bay chiến đấu, máy bay ném bom, máy bay không người lái cho tới tên lửa hành trình bay thấp.

Tổ hợp đầy đủ thường bao gồm xe mang radar, xe điều khiển chỉ huy, xe cấp nguồn điện và xe hậu cần kỹ thuật, giúp triển khai độc lập tại thực địa.

Thời gian dựng và thu hồi trận địa được rút ngắn, cho phép kíp chiến đấu nhanh chóng cơ động sau khi phát sóng để tránh bị đối phương phản kích bằng tên lửa chống bức xạ.

Trong cấu trúc phòng không nhiều lớp của Nga, Nebo-SVU không trực tiếp khai hỏa mà đóng vai trò cảnh báo sớm và cung cấp dữ liệu mục tiêu. Khi radar phát hiện vật thể lạ, thông tin tọa độ, độ cao và tốc độ sẽ được truyền về sở chỉ huy.

Từ đó, các hệ thống tên lửa phòng không như tổ hợp tên lửa đất đối không tầm xa S-300 hoặc S-400 mới nhận lệnh khai hỏa. Nhờ vậy, radar này giúp kéo dài “tầm nhìn” của phòng không thêm hàng trăm km, tạo lợi thế phát hiện sớm trước khi mục tiêu tiếp cận khu vực bảo vệ.

Giới chuyên gia quân sự nhận định, giá trị 100 triệu USD không chỉ nằm ở phần cứng, mà còn ở khả năng tích hợp dữ liệu và bảo đảm sống còn của hệ thống.

Một trạm radar tầm xa bị vô hiệu hóa có thể tạo ra khoảng trống lớn trong bức tranh nhận thức tình huống trên không. Khi đó, lực lượng phòng không sẽ phản ứng chậm hơn, nguy cơ để lọt máy bay tấn công hoặc tên lửa hành trình tăng cao.

Tuy nhiên, Nebo-SVU cũng không phải “bất khả xâm phạm”. Kích thước lớn của ăng ten khiến nó dễ bị phát hiện bởi vệ tinh trinh sát và máy bay không người lái.

Sóng phát xạ mạnh cũng có thể bị tên lửa chống bức xạ lần theo. Vì vậy, chiến thuật vận hành thường yêu cầu bật tắt linh hoạt, thay đổi vị trí liên tục và kết hợp nhiều lớp bảo vệ, bao gồm pháo phòng không tầm gần và hệ thống tác chiến điện tử gây nhiễu.

Trong bối cảnh chiến sự hiện đại, nơi UAV cảm tử và tên lửa dẫn đường giá rẻ xuất hiện ngày càng nhiều, các mục tiêu giá trị cao như Nebo-SVU trở thành “miếng mồi” hấp dẫn.

Chỉ một đòn tấn công chính xác cũng có thể gây thiệt hại hàng trăm triệu USD và làm suy giảm đáng kể khả năng kiểm soát bầu trời của một khu vực rộng hàng nghìn km.

Dẫu vậy, xét tổng thể, 1L119 Nebo-SVU vẫn là một trong những trụ cột quan trọng nhất của phòng không Nga. Khi hoạt động, nó giúp các đơn vị phòng thủ có thêm thời gian quý giá để chuẩn bị, triển khai hỏa lực và bảo vệ các mục tiêu trọng yếu như căn cứ không quân, thành phố lớn hay cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trong cuộc đua công nghệ quân sự ngày nay, radar không còn là thiết bị phụ trợ mà đã trở thành yếu tố quyết định. Ai nhìn thấy trước, người đó có cơ hội sống sót cao hơn. Và với Nebo-SVU, Nga đang đặt cược vào khả năng kiểm soát bầu trời từ rất xa, trước khi tiếng động cơ máy bay chiến đấu kịp vang lên.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/ukraine-tuyen-bo-pha-huy-radar-mat-than-1l119-nebo-svu-tri-gia-100-trieu-usd-cua-nga-post637087.antd