Ứng dụng AI trong y tế cần phải song hành cùng với y đức

2 giờ trướcBài gốc

Nội dung trên được các chuyên gia đưa ra thảo luận tại Hội nghị khoa học “Ứng dụng công nghệ AI trong chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần”, do Bệnh viện Gia An 115 (Khu Y tế kỹ thuật cao TP Hồ Chí Minh) tổ chức ngày 14/1, với sự tham dự của hơn 300 đại biểu là các chuyên gia, bác sĩ, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước.

PGS.TS.BS. Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế chia sẻ tại hội nghị.

Tại hội nghị, PGS.TS.BS. Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, hiện nay Bộ Y tế đang tập trung mạnh mẽ cho công tác chuyển đổi số, trong đó trọng tâm là xây dựng hệ thống dữ liệu y tế. Theo kế hoạch, Bộ đang triển khai 26 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu riêng cho từng hội chuyên môn như: Hội Tim mạch, Hội Miễn dịch, Hội Ung thư …

Những cơ sở dữ liệu này không chỉ phục vụ trực tiếp cho từng lĩnh vực chuyên môn mà còn đóng vai trò là nền tảng quan trọng để hình thành cơ sở dữ liệu y tế quốc gia, dự kiến có thể hoàn thiện vào năm 2026.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, trong bối cảnh khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, AI giữ vai trò ngày càng quan trọng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó y tế là lĩnh vực có tác động trực tiếp đến người bệnh và chất lượng cuộc sống của người dân. Việc ứng dụng AI góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị và quản lý y tế, đồng thời hỗ trợ đội ngũ thầy thuốc trong thực hành lâm sàng.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cho rằng, sự khác biệt căn bản giữa AI và con người nằm ở “trái tim”. Đối với người thầy thuốc, bên cạnh kiến thức và kỹ năng chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm và sự cảm thông với người bệnh là những giá trị cốt lõi mà công nghệ không thể thay thế. Thứ trưởng khẳng định, công nghệ được tạo ra để phục vụ con người, không phải để con người phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ.

Cùng quan điểm này, bà Trần Thị Lâm, nhà sáng lập Tập đoàn Hoa Lâm, Trưởng Ban Chiến lược Khu Y tế kỹ thuật cao TP Hồ Chí Minh cho rằng, AI đang hiện diện ngày càng sâu trong các quyết định và phương thức chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, vấn đề then chốt là bảo đảm công nghệ phục vụ con người, không làm lu mờ yếu tố nhân văn. Theo bà Trần Thị Lâm, định hướng của Khu Y tế kỹ thuật cao TP Hồ Chí Minh của Tập đoàn Hoa Lâm xây dựng một hệ sinh thái y tế hiện đại nhưng nhân văn, nơi công nghệ cao song hành cùng y đức, niềm tin và sự thấu cảm.

Tiếp cận từ góc nhìn xã hội học, Giáo sư E. Glen Weyl, nhà kinh tế học và sáng tạo chính trị - xã hội cho rằng, hiệu quả của AI trong y tế không chỉ phụ thuộc vào thuật toán mà còn ở mức độ tin tưởng và sẵn sàng tham gia của người bệnh. Theo đó, ông đề xuất coi các hệ thống AI như một phần của “hạ tầng xã hội”, trong đó tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của cộng đồng giữ vai trò then chốt trong việc bảo vệ phẩm giá con người và củng cố mối quan hệ giữa bệnh nhân với hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Trong lĩnh vực điều trị ung thư, TS.BS. Phạm Tuấn Anh, Trưởng khoa Điều trị A, Bệnh viện K cho biết, AI đang đóng vai trò ngày càng rõ nét trong toàn bộ chuỗi chăm sóc, từ đánh giá nguy cơ, sàng lọc sớm, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh đến xây dựng phác đồ và theo dõi đáp ứng điều trị. AI giúp bác sĩ xử lý khối lượng dữ liệu lớn, giảm sai sót chuyên môn và nâng cao chất lượng quyết định lâm sàng. Tuy nhiên, việc triển khai cần thận trọng, bảo đảm an toàn dữ liệu và tính công bằng trong tiếp cận công nghệ.

Ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học và Công nghệ (Bộ Y tế) cũng khẳng định, trong tương lai, AI sẽ trở thành trợ lý thông minh, hỗ trợ bác sĩ làm việc hiệu quả hơn, giảm tải áp lực và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh, qua đó giúp người thầy thuốc phát huy và tôn vinh những giá trị cao quý của nghề y.

Theo ông Nguyễn Ngô Quang, các ứng dụng nổi bật của AI trong y tế hiện nay gồm chẩn đoán và dự báo bệnh tật; hỗ trợ điều trị và quản lý bệnh mạn tính; đào tạo y khoa; nghiên cứu khoa học và phát triển thuốc; cũng như quản lý bệnh viện và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tại Việt Nam, AI đang được triển khai ngày càng rộng rãi và đa dạng trong lĩnh vực y tế. Nhiều hệ thống AI đã được ứng dụng trong phân tích dữ liệu người bệnh, đưa ra khuyến nghị điều trị, đặc biệt trong lĩnh vực ung thư. Các công nghệ AI tự động phân tích hình ảnh MRI, CT giúp phát hiện sớm các bất thường, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn. Bên cạnh đó, phẫu thuật có hỗ trợ robot đang góp phần nâng cao độ chính xác và an toàn trong các can thiệp ngoại khoa.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Ngô Quang, ứng dụng AI trong y tế tại Việt Nam hiện vẫn chủ yếu ở giai đoạn phát triển ban đầu, dưới hình thức các dự án thử nghiệm và mô hình tiềm năng. Một số bệnh viện lớn và trung tâm nghiên cứu đã tiên phong triển khai AI nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và cải thiện quy trình quản lý bệnh nhân.

Một trong những khó khăn lớn hiện nay là nguồn dữ liệu phục vụ AI còn hạn chế. Phần lớn dữ liệu y tế đang tồn tại ở dạng phi cấu trúc như hình ảnh, video, âm thanh và văn bản tự do, chưa được chuẩn hóa và sắp xếp một cách hệ thống, gây khó khăn cho việc sử dụng trực tiếp trong huấn luyện các mô hình AI.

Trước thực tế đó, Bộ Y tế xác định ưu tiên đẩy mạnh công tác truyền thông và thúc đẩy ứng dụng AI trong thực tiễn. Trong thời gian tới, AI sẽ được tích hợp sâu hơn vào công tác quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Bộ Y tế kêu gọi các đơn vị thực hiện nguyên tắc “Trí tuệ nhân tạo đi trước” nhằm tinh giản thủ tục hành chính, nâng cao hiệu suất làm việc và cải thiện chất lượng phục vụ người dân.

Bài và ảnh: Đan Phương/Báo Tin tức

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/ai-va-cuoc-song/ung-dung-ai-trong-y-te-can-phai-song-hanh-cung-voi-y-duc-20260114170144012.htm