Ứng phó 'cú sốc' năng lượng: Ngành hàng không tìm cách giữ nhịp bay

5 giờ trướcBài gốc

Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam.

Cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông bùng phát từ cuối tháng 2/2026 đã và đang đặt ngành hàng không thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng trước những thách thức chưa từng có. Để hiểu rõ hơn về tác động và các kịch bản ứng phó, phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc trao đổi với ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam.

Phóng viên: Thưa Cục trưởng, ông đánh giá thế nào về tác động trực tiếp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông đối với hoạt động hàng không Việt Nam trong những ngày qua?

Cục trưởng Uông Việt Dũng: Cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28/2/2026 đã gây ra sự gián đoạn quy mô lớn đối với mạng bay toàn cầu. Nhiều quốc gia trong khu vực đã đóng cửa hoặc hạn chế không phận, khiến các tuyến bay nối Á - Âu bị ảnh hưởng nghiêm trọng

Tại Việt Nam, dù chúng ta vừa ghi nhận kết quả tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025 và hai tháng đầu năm 2026, nhưng xung đột đã lập tức tác động đến hoạt động khai thác. Chỉ tính từ ngày 28/2 đến 10/3/2026, đã có 98 chuyến bay của các hãng hàng không khu vực Trung Đông đến và đi từ Việt Nam bị hủy hoặc điều chỉnh, ảnh hưởng tới khoảng 20 nghìn hành khách. Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là việc điều chỉnh mạng bay mà còn là áp lực kinh khủng từ giá nhiên liệu và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nếu giá Jet A-1 duy trì quanh mức 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm 50-60%; nếu vượt ngưỡng này, chi phí có thể tăng hơn 70%.

Trong khi đó, nguồn cung nhiên liệu bay khu vực châu Á cũng đang bị thu hẹp khi nhiều quốc gia hạn chế hoặc dừng xuất khẩu sản phẩm lọc hóa dầu để bảo đảm nhu cầu trong nước.

Phóng viên: Ông có nhắc tới "áp lực kinh khủng" từ giá nhiên liệu. Cụ thể, biến động này đang diễn biến ra sao, thưa ông?

Cục trưởng Uông Việt Dũng: Việc đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển hơn 20% sản lượng dầu toàn cầu, đã đẩy giá dầu thô Brent tăng vọt lên 92,6 USD/thùng. Đặc biệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 tại Singapore đã lập đỉnh 231,42 USD/thùng vào ngày 4/3, tức là tăng tới 160% chỉ sau 4 ngày giao dịch của tháng 3.

Điều đáng lo ngại là nguồn cung đang bị siết chặt khi các đối tác lớn như Thái Lan và Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế xuất khẩu để bảo vệ an ninh năng lượng nội địa. Trong khi đó, Việt Nam phụ thuộc nhập khẩu tới 70% nhu cầu nhiên liệu hàng không, với hơn 60% từ hai thị trường này. Nếu tình hình không cải thiện, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu cho các hãng hàng không nội địa ngay từ đầu tháng 4/2026 là hiện hữu.

Phóng viên: Với chi phí đầu vào tăng phi mã như vậy, "sức khỏe" tài chính của các hãng hàng không Việt Nam đang bị đe dọa thế nào?

Cục trưởng Uông Việt Dũng: Nhiên liệu chiếm tới 35-40% chi phí vận hành. Với mức giá hiện nay, chi phí khai thác của các hãng có thể đội thêm từ 50% đến hơn 70%.

Theo báo cáo chúng tôi nhận được, Vietnam Airlines dự tính chi phí tăng thêm 50-60% mỗi tháng, còn VietJet Air có thể phải gánh thêm khoản chi phí lên tới 2.000 tỷ đồng/tháng. Đó là chưa kể các chi phí gián tiếp như phí bảo hiểm rủi ro bay qua vùng chiến sự và chi phí phát sinh do phải bay vòng tránh không phận đóng. Nhiều đường bay nội địa và quốc tế đang đứng trước nguy cơ "càng bay càng lỗ".

Nhiều đường bay quốc tế và nội địa đứng trước nguy cơ "càng bay càng lỗ" trước giá nhiên liệu tăng phi mã.

Phóng viên: Trước tình hình cấp bách này, Cục Hàng không Việt Nam đã có những đề xuất gì để hỗ trợ doanh nghiệp, thưa ông?

Cục trưởng Uông Việt Dũng: Chúng tôi xác định đây là tình huống khẩn cấp cần sự chung tay của nhiều bộ, ngành. Cục đã báo cáo và kiến nghị Chính phủ, Quốc hội xem xét các giải pháp tài chính mạnh mẽ: miễn 100% Thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026; giảm thuế VAT và áp dụng lại chính sách giảm 50% phí cất hạ cánh, điều hành bay như giai đoạn dịch Covid-19.

Về cơ chế thị trường, chúng tôi kiến nghị cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu linh hoạt cho vé máy bay nội địa và điều chỉnh giá trần khi cần thiết để bảo đảm duy trì hoạt động khai thác.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đề nghị Bộ Công thương chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất, Nghi Sơn tăng tối đa công suất sản xuất Jet A-1 để ưu tiên cung ứng cho thị trường nội địa.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam chia sẻ: "Ngành hàng không rất mong nhân dân và khách hàng thấu hiểu, chia sẻ với ngành hàng không trong giai đoạn này. Tinh thần chủ đạo mà chúng tôi hướng tới là "hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro" giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân".

Phóng viên: Bên cạnh các chính sách hỗ trợ, ông có thông điệp gì gửi tới hành khách và cộng đồng trong bối cảnh giá vé có thể bị ảnh hưởng?

Cục trưởng Uông Việt Dũng: Ngành hàng không đang nỗ lực tối ưu hóa mọi nguồn lực, từ việc tìm kiếm nguồn cung nhiên liệu mới đến điều hành không lưu hiệu quả để rút ngắn thời gian bay. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là khách quan và rất lớn.

Chúng tôi rất mong nhân dân và khách hàng thấu hiểu, chia sẻ với ngành hàng không trong giai đoạn này. Tinh thần chủ đạo mà chúng tôi hướng tới là "hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro" giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân để cùng nhau vượt qua biến động, bảo đảm mạch máu giao thông hàng không không bị đứt gãy.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi!

Kim Cương

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/ung-pho-cu-soc-nang-luong-nganh-hang-khong-tim-cach-giu-nhip-bay-post947470.html