Tạo đồng thuận trong nhân dân
Quan điểm xuyên suốt của xã Ứng Thiên là mọi dự án khi triển khai đều có sự tham gia ngay từ đầu của địa phương và người dân nơi có đất thu hồi. Kế hoạch, phương án giải phóng mặt bằng được đưa ra lấy ý kiến, giải thích rõ lợi ích lâu dài của dự án đối với phát triển hạ tầng, sinh kế và diện mạo nông thôn. Xã thống nhất chủ trương “địa phương nào đồng thuận tốt, làm trước”, qua đó tạo động lực lan tỏa giữa các thôn.
Xã Ứng Thiên thường xuyên đối thoại, lấy ý kiến nhân dân, cán bộ địa phương về công tác giải phóng mặt bằng. Ảnh: Sơn Tùng
Thực tế cho thấy, những thôn chủ động vào cuộc, trưởng thôn phát huy tốt vai trò “cầu nối” chính quyền và người dân như khu vực thôn Xà Kiều trong dự án mở rộng quốc lộ 21B, thì tiến độ giải phóng mặt bằng hạn chế phát sinh khiếu nại, vướng mắc.
Tại thôn Vũ Ngoại, nơi có hơn 400 hộ dân sinh sống, công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án mở rộng quốc lộ 21B được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong chỉ đạo, điều hành của chi bộ và chính quyền thôn. Trưởng thôn Vũ Ngoại Nguyễn Như Lương cho biết, ngay từ khi dự án được triển khai, chi bộ, chính quyền thôn cùng Ban Công tác Mặt trận đã vào cuộc quyết liệt, tổ chức tuyên truyền thường xuyên, trực tiếp xuống từng hộ dân để phổ biến chủ trương, chính sách, làm rõ ý nghĩa của dự án đối với việc nâng cấp hạ tầng giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương. Nhờ cách làm kiên trì, gần dân, đa số người dân trong thôn đồng thuận, ủng hộ; nhiều hộ sẵn sàng hiến đất, phối hợp với Ban quản lý dự án trong quá trình kiểm đếm, đo đạc.
Theo thống kê, riêng thôn Vũ Ngoại, dự án liên quan đến hơn 200 hộ có đất nông nghiệp phải thu hồi, hơn 10 hộ có đất ở và 11 hộ liên quan đến di dời mồ mả, bao gồm cả mộ gia đình, mộ công và mộ vô danh. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành, việc di dời mồ mả được các hộ gia đình khẩn trương thực hiện theo phương án đã thống nhất. Nhiều trường hợp tiêu biểu thể hiện tinh thần gương mẫu, chấp hành tốt chủ trương chung, trong đó có gia đình ông Nguyễn Văn Thiệu, là thương binh, vừa có đất bị thu hồi, vừa có phần mộ phải di dời nhưng nghiêm túc phối hợp, tạo thuận lợi cho dự án.
Diện mạo xã Ứng Thiên xanh, sạch, đẹp, hạ tầng ngày một hoàn thiện khang trang. Ảnh: Sơn Tùng
Bên cạnh sự đồng thuận, từ thực tiễn triển khai, thôn Vũ Ngoại cũng kiến nghị các cấp quan tâm hơn tới việc chỉnh trang không gian văn hóa và hạ tầng dân sinh sau giải phóng mặt bằng. Theo ông Nguyễn Như Lương, khu vực chùa của thôn nằm dọc tuyến quốc lộ 21B có diện tích hơn 1.000m², chịu tác động trực tiếp từ dự án, vì vậy cần sớm làm rõ phương án hỗ trợ, kiểm đếm tài sản trên đất và có văn bản trả lời cụ thể để địa phương chủ động chỉnh trang, giữ gìn không gian tâm linh. Thôn mong muốn được hỗ trợ kinh phí cải tạo nghĩa trang, nâng cốt nền tránh úng trũng; chỉnh trang hai cổng làng, các tuyến giao thông nông thôn dọc hành lang quốc lộ 21B để bảo đảm mỹ quan, an toàn cho người dân.
Trước khi mở rộng quốc lộ 21B, xã chủ động đề xuất cải tạo hệ thống cống, kênh thoát nước qua tuyến nhằm tránh tình trạng thi công xong nhưng nước lại dồn về khu dân cư - cách làm cho thấy sự chủ động, trách nhiệm từ cơ sở trong công tác giải phóng mặt bằng gắn với ổn định đời sống nhân dân.
Phát huy vai trò hệ thống chính trị
Hiện tại, xã Ứng Thiên triển khai giải phóng mặt bằng đồng thời nhiều dự án giao thông, hạ tầng kỹ thuật với khối lượng thu hồi đất lớn, liên quan đến nhiều thôn và hàng nghìn thửa đất. Dự án quy mô lớn nhất là mở rộng quốc lộ 21B đoạn từ cầu Xà Kiều đến đường Cụm công nghiệp Bắc Vân Đình, diện tích thu hồi hơn 206.690m². Đến nay, xã hoàn thành giải phóng mặt bằng 346 thửa đất nông nghiệp, tiếp tục xử lý vướng mắc về đo đạc, quy chủ tại một số khu vực.
Đối với dự án tỉnh lộ 429B kéo dài, xã đã hoàn thành giải phóng mặt bằng hơn 65.800m², đạt hơn 79%; di dời xong 32 ngôi mộ tại thôn Thanh Sam. Các dự án giao thông khác đang được triển khai theo tiến độ, nhiều dự án đạt hơn 90% khối lượng giải phóng mặt bằng, song còn vướng mắc do diện tích đất ở, đất công lớn, nguồn gốc đất phức tạp...
Dự án mở rộng quốc lộ 21B đoạn qua xã Ứng Thiên đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: Sơn Tùng
Với cách làm bài bản, kiên trì và thấu tình đạt lý, đến nay, xã Ứng Thiên đã tổ chức di dời hơn 100 ngôi mộ rải rác tại các xứ đồng, thuộc nhiều thôn như Vũ Ngoại, Thanh Sam và một số khu vực lân cận. Công tác kiểm đếm, lập phương án, chi trả bồi thường, hỗ trợ được thực hiện công khai, minh bạch; việc tuyên truyền, vận động được tiến hành trực tiếp tới từng hộ, từng dòng họ, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.
Bên cạnh thuận lợi, theo Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Nguyễn Anh Tuấn, nhiều dự án chưa có giá đất cụ thể làm căn cứ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, nên chưa thể ban hành quyết định phê duyệt phương án, dẫn tới chậm giải ngân vốn và bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Bên cạnh đó, bản đồ địa chính qua các thời kỳ có nhiều sai lệch so với hiện trạng, việc trích đo, kiểm tra, ký duyệt hồ sơ địa chính phục vụ bồi thường còn gặp nhiều khó khăn, nhất là đối với các khu vực không còn sơ đồ giao ruộng của hợp tác xã, người dân tự ý sử dụng đất không đúng mục đích, phát sinh yêu cầu hỗ trợ tài sản, công trình trên đất; nhiều hộ đi làm ăn xa, không thường xuyên có mặt tại địa phương, thậm chí có trường hợp chủ sử dụng đất đã qua đời, nhưng thành viên trong gia đình chưa thống nhất người đại diện hợp pháp, khiến việc kê khai, kiểm đếm, chi trả bồi thường bị kéo dài...
Nhân dân thôn Vũ Ngoại, xã Ứng Thiên đồng thuận cao trong công tác giải phóng mặt bằng mở rộng quốc lộ 21B. Ảnh: Sơn Tùng
Theo Bí thư Đảng ủy xã Ứng Thiên Nguyễn Chí Viễn, giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến tiến độ các dự án đầu tư, liên quan mật thiết đến đời sống nhân dân. Thời điểm cuối năm là giai đoạn rất nhạy cảm, khối lượng công việc lớn, trong khi yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tiến độ đồng thời giữ vững ổn định xã hội, chăm lo tốt đời sống nhân dân để bà con yên tâm đón Tết...
Trong quá trình triển khai, cấp ủy, chính quyền xã luôn quán triệt quan điểm lấy người dân làm trung tâm, đặt lợi ích chính đáng, hợp pháp của người dân lên hàng đầu, kiên trì vận động, đối thoại, giải thích thấu đáo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là quy định mới của Luật Đất đai 2024. Những vấn đề khó, phức tạp như di dời mồ mả, bố trí tái định cư, xác định nguồn gốc đất đều được bàn bạc dân chủ, công khai, tránh nóng vội, áp đặt, qua đó tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Bạch Thanh