Những ngày gần đây, hình ảnh cá voi xuất hiện săn mồi gần vùng biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk thu hút sự quan tâm lớn của người dân và du khách. Nhiều người xem đây là tín hiệu tích cực cho môi trường biển khi các loài sinh vật lớn quay trở lại gần bờ. Với ngư dân miền Trung, cá voi hay “cá Ông” từ lâu còn mang ý nghĩa tâm linh đặc biệt, được xem là vị thần chở che, cứu giúp người đi biển giữa lúc giông bão.
Thế nhưng, bên cạnh sự thích thú ấy lại xuất hiện không ít hình ảnh chưa đẹp. Nhiều ca nô chở du khách, các nhóm săn ảnh liên tục bám theo đàn cá voi ở cự ly rất gần để quay video, chụp ảnh đăng mạng xã hội. Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, mọi khoảnh khắc đặc biệt đều rất dễ trở thành “xu hướng”. Nhưng cũng vì chạy theo những hình ảnh gây chú ý, không ít người quên rằng thiên nhiên không phải sân khấu phục vụ nhu cầu giải trí của con người.
Theo các chuyên gia, cá voi là động vật hoang dã có tập tính sinh sống riêng và rất nhạy cảm với tiếng ồn dưới nước. Việc nhiều tàu thuyền cùng lúc áp sát, bao vây dễ khiến chúng hoảng loạn, thay đổi hướng di chuyển hoặc rời khỏi khu vực kiếm ăn. Điều đáng nói là mỗi người đều nghĩ mình chỉ tiến lại gần thêm một chút, nhưng khi nhiều người trên hàng chục chiếc tàu cùng có suy nghĩ đó thì khoảng cách an toàn với động vật hoang dã gần như không còn.
Không riêng cá voi, thời gian qua đã có nhiều câu chuyện cho thấy cách ứng xử thiếu văn minh với thiên nhiên: Từ việc chen nhau săn mây, giẫm đạp đồng cỏ, tụ tập đông người giữa mùa hoa nở, xả rác ở các điểm du lịch đến cho động vật hoang dã ăn bừa bãi để chụp hình… Tất cả đều xuất phát từ tâm lý muốn có trải nghiệm độc lạ, nhưng lại vô tình tạo thêm áp lực lên môi trường tự nhiên. Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa “yêu thiên nhiên” và “chiếm hữu thiên nhiên”. Không phải cứ tiến thật gần, chạm thật sát hay quay được hình ảnh rõ nhất mới là yêu quý thiên nhiên. Đôi khi, sự văn minh bắt đầu từ việc biết giữ khoảng cách.
Cá voi xuất hiện gần bờ là món quà hiếm mà biển cả dành cho con người. Nhưng món quà ấy sẽ khó còn nguyên vẹn nếu con người tiếp cận thiên nhiên bằng sự hiếu kỳ quá mức và thiếu kiểm soát. Văn minh với thiên nhiên đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: không xả rác, không làm ảnh hưởng môi trường sống của động vật hoang dã, không lạm dụng thiên nhiên thành nơi phục vụ nhu cầu giải trí của riêng mình. Chỉ khi biết tôn trọng tự nhiên, con người mới có thể gìn giữ những khoảnh khắc đẹp và hoang sơ vốn có của biển trời.
MAI CƯỜNG