Hôm nay (4.2), Ngày Thế giới phòng chống Ung thư năm 2026 mang thông điệp “United By Unique” (Đừng để ai đơn độc). Để thực hiện trọn vẹn tinh thần “Đừng để ai đơn độc”, sự hỗ trợ dành cho người bệnh cần được kéo dài suốt hành trình điều trị. Đó là sự chăm sóc bền bỉ, từ giai đoạn hồi phục cho đến những ngày cuối đời, nhằm đảm bảo chất lượng sống tốt nhất có thể cho bệnh nhân.
“United By Unique” – Khi sự khác biệt tạo nên sức mạnh đoàn kết
Theo Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM - bức tranh ung thư tại Việt Nam vẫn phủ những gam màu trầm buồn, khi gánh nặng bệnh tật chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca mắc mới; đáng lo ngại hơn, số ca tử vong lên tới 120.000 người. Những con số ấy phản ánh thực trạng khốc liệt mà không chỉ ngành y tế, mà toàn xã hội đang phải đối mặt.
Thông điệp “United By Unique” của Ngày Ung thư Thế giới 2026 mở ra bước ngoặt y học cá thể hóa, thay đổi chiến lược phòng chống ung thư tại Việt Nam - Ảnh: minh họa
Đã đến lúc chúng ta không còn nhìn bệnh nhân ung thư như những hồ sơ bệnh án khô khan, mà phải bước sang một kỷ nguyên chăm sóc mới – nơi sự khác biệt được tôn trọng và không một ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến sinh tử này.
Nguyên nhân của tỷ lệ tử vong cao không chỉ nằm ở mức độ nguy hiểm của bệnh lý, mà còn xuất phát từ thói quen chăm sóc sức khỏe của người dân. Thống kê cho thấy có tới 70% bệnh nhân chỉ được phát hiện khi ung thư đã ở giai đoạn muộn. Điều này khiến cơ hội điều trị thành công bị thu hẹp đáng kể, biến hành trình chống ung thư trở nên gian nan, tốn kém và đầy rủi ro. Trong bối cảnh đó, tầm soát sớm và mô hình chăm sóc lấy con người làm trung tâm được xác định là “chìa khóa” để giảm nhẹ gánh nặng y tế.
Bước sang năm 2026, Ngày Thế giới phòng chống Ung thư mang đến một thông điệp mạnh mẽ và giàu tính nhân văn: “United By Unique”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu mang tính biểu trưng, mà còn là kim chỉ nam cho giai đoạn 2025–2027, đòi hỏi những chuyển đổi sâu sắc trong tư duy và hành động, từ hệ thống y tế đến từng cá nhân trong cộng đồng.
Thay vì áp dụng một mô hình điều trị rập khuôn cho mọi bệnh nhân, “United By Unique” nhấn mạnh việc thấu hiểu hoàn cảnh, tâm lý và nhu cầu riêng biệt của từng người. Mỗi bệnh nhân là một cuộc đời, một câu chuyện và một nền tảng kinh tế – xã hội khác nhau. Vì vậy, mô hình chăm sóc mới đặt con người ở vị trí trung tâm, nơi tiếng nói, cảm xúc và quyền quyết định của người bệnh được tôn trọng.
Sự thay đổi này từng bước xóa bỏ ranh giới giữa “người ra lệnh” và “người phục tùng” trong y tế. Người bệnh và thân nhân được khuyến khích tham gia trực tiếp vào quá trình điều trị, cùng thảo luận các phương án chăm sóc thay vì chỉ thụ động tiếp nhận chỉ định một chiều từ bệnh viện. Đây là bước tiến quan trọng giúp người bệnh cảm thấy mình được làm chủ, từ đó có thêm nghị lực để đối diện và chiến đấu với bệnh tật.
Xóa bỏ rào cản, nối dài sự sống
Một cuộc chiến toàn diện với ung thư không thể chỉ diễn ra trong phòng mổ hay phòng hóa trị. Để thực sự hiện thực hóa tinh thần “Đừng để ai đơn độc”, sự hỗ trợ cần được duy trì xuyên suốt hành trình của người bệnh. Đó là sự chăm sóc liên tục từ điều trị, hồi phục cho đến chăm sóc giảm nhẹ ở giai đoạn cuối đời, nhằm đảm bảo chất lượng sống tốt nhất cho bệnh nhân.
Tuy nhiên, để sự chăm sóc ấy đến được với tất cả mọi người, xã hội cần quyết liệt xóa bỏ những rào cản đang tồn tại. Khoảng cách địa lý giữa thành thị và nông thôn, sự chênh lệch thu nhập, rào cản ngôn ngữ, hay sự kỳ thị đối với người mắc ung thư vẫn là những thách thức lớn. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo mọi bệnh nhân, dù ở đâu hay thuộc hoàn cảnh nào, đều được tiếp cận dịch vụ y tế công bằng và nhân văn.
Trong tiến trình này, vai trò của các cấp lãnh đạo mang tính then chốt. Sự quan tâm và các quyết sách từ cấp cao sẽ quyết định việc phân bổ nguồn lực hợp lý, cũng như xây dựng những chính sách y tế bền vững để bảo vệ quyền lợi lâu dài cho người bệnh.
Dù ung thư vẫn là nỗi ám ảnh, nhưng chúng ta không hề vô vọng. Các nghiên cứu khoa học cho thấy khoảng 50% các loại ung thư hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Chìa khóa nằm ở việc mỗi cá nhân chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì vận động đều đặn và kiên quyết nói không với thuốc lá.
Song song đó, y học hiện đại mang đến những “lá chắn” hiệu quả. Việc tiêm vắc xin phòng viêm gan B (HBV) để ngăn ngừa ung thư gan, tiêm vắc xin HPV để phòng ung thư cổ tử cung, cùng với tầm soát định kỳ các loại ung thư phổ biến là những biện pháp thiết yếu giúp bảo vệ mạng sống.
Chiến dịch Ngày Thế giới phòng chống Ung thư 2026 là một lời kêu gọi hành động khẩn thiết. Hành động ngay hôm nay – không chỉ để bảo vệ chính mình, mà còn để xây dựng một cộng đồng thấu cảm, nơi không một ai phải đơn độc trong cuộc chiến chống lại ung thư.
Hồ Quang