Matcha là thức uống được giới trẻ ưa chuộng. (Ảnh: iStock)
Được mệnh danh là “nước ép xanh của thế hệ Z,” matcha đã trở thành thức uống được nhiều người trẻ yêu thích. Không chỉ có hương vị thanh nhẹ, dễ uống, matcha còn được cho là mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ tăng tỉnh táo đến hỗ trợ chống oxy hóa.
Tuy nhiên, có thông tin cho rằng uống matcha thường xuyên có thể làm giảm hấp thụ sắt, thậm chí tăng nguy cơ thiếu máu. Điều này khiến không ít người lo lắng, đặc biệt là những người có thói quen uống matcha mỗi ngày. Vậy thực tế matcha có ảnh hưởng đến lượng sắt trong cơ thể hay không?
Matcha là gì?
Matcha được làm từ lá trà xanh nguyên chất, được nghiền mịn thành bột và sử dụng toàn bộ phần lá khi pha uống. Nhờ đó, matcha giữ lại gần như toàn bộ dưỡng chất có trong trà xanh.
Trong thành phần của matcha có nhiều hoạt chất nổi bật như catechin, EGCG (epigallocatechin gallate), caffeine và một lượng tanin nhất định. Đây đều là những hợp chất có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là khả năng chống oxy hóa mạnh.
Tuy nhiên, chính một số hợp chất này cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ sắt của cơ thể, nhất là sắt không heme có nhiều trong thực phẩm nguồn gốc thực vật.
Lợi ích của matcha đối với sức khỏe
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, matcha chứa nhiều polyphenol - nhóm hợp chất thực vật có đặc tính chống viêm và hỗ trợ tăng cường hệ vi sinh đường ruột, trong đó có lợi khuẩn như Bifidobacterium.
Một trong những polyphenol được nghiên cứu nhiều nhất là epigallocatechin gallate (EGCG). Hoạt chất này có tác dụng làm dịu hệ thần kinh, giúp người uống cảm thấy tỉnh táo nhưng không bị bồn chồn như khi dùng càphê, dù cả hai đều chứa caffeine.
(Ảnh: iStock)
Ngoài ra, matcha còn được cho là có thể hỗ trợ cải thiện tâm trạng, tăng khả năng tập trung, giảm cholesterol xấu và góp phần bảo vệ gan nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao.
Matcha có ảnh hưởng đến sự hấp thụ sắt không?
Câu trả lời là có, nhưng mức độ phụ thuộc vào cách sử dụng.
Trong matcha có chứa tanin - hợp chất có khả năng liên kết với sắt trong thức ăn, tạo thành dạng khó hấp thụ tại ruột non. Khi uống matcha gần thời điểm ăn, đặc biệt là bữa ăn giàu sắt, cơ thể có thể hấp thụ ít sắt hơn bình thường.
Ngoài tanin, matcha còn chứa catechin - một chất chống oxy hóa mạnh - cũng có thể cản trở quá trình hấp thụ sắt, đặc biệt là sắt không heme từ rau, đậu và ngũ cốc.
Nếu thói quen này kéo dài trong thời gian dài, nguy cơ thiếu sắt có thể tăng lên, nhất là ở những người vốn đã có lượng sắt thấp.
Nên uống matcha bao nhiêu là hợp lý?
Theo các chuyên gia, 1 tách matcha có thể tương đương khoảng 3 tách trà xanh thông thường về hàm lượng hoạt chất. Vì vậy, dù tốt cho sức khỏe, matcha vẫn nên được sử dụng với lượng vừa phải.
(Ảnh: iStock)
Đối với người khỏe mạnh, giới hạn chỉ 1-3g matcha mỗi ngày (tương đương 1 ly/tách) và không nên uống matcha ngay trong bữa ăn hoặc sát bữa ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên uống matcha trước hoặc sau bữa ăn khoảng một giờ, đặc biệt khi bữa ăn đó giàu sắt.
Ngoài ra, có thể tăng cường vitamin C trong khẩu phần ăn để hỗ trợ hấp thụ sắt. Vitamin C giúp trung hòa tác dụng ức chế của tanin, nhờ đó cơ thể hấp thụ sắt tốt hơn. Việc bổ sung các thực phẩm như cam, chanh, ổi, cà chua hoặc ớt chuông trong bữa ăn sẽ giúp hạn chế ảnh hưởng của matcha.
Những ai nên đặc biệt lưu ý khi dùng matcha?
Mặc dù matcha mang lại nhiều lợi ích, một số nhóm người cần thận trọng khi sử dụng thường xuyên, đặc biệt là những người có nguy cơ thiếu sắt.
Người bị thiếu máu do thiếu sắt hoặc có tiền sử thiếu sắt nên hạn chế uống matcha gần bữa ăn, vì cơ thể họ vốn đã khó hấp thụ đủ lượng sắt cần thiết.
Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú cũng cần chú ý, do nhu cầu sắt ở những giai đoạn này cao hơn bình thường. Việc uống matcha không đúng thời điểm có thể làm giảm khả năng hấp thụ sắt từ thực phẩm.
Trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn phát triển nhanh cũng cần đảm bảo chế độ ăn giàu sắt, vì vậy không nên lạm dụng các loại đồ uống chứa nhiều tanin như matcha hoặc trà xanh.
Ngoài ra, những người có chế độ ăn chủ yếu là thực vật càng cần thận trọng, vì sắt từ thực vật vốn đã khó hấp thụ hơn so với sắt từ thịt cá.
Các chuyên gia cho rằng không cần phải loại bỏ matcha khỏi chế độ ăn, nhưng nên sử dụng hợp lý, uống đúng thời điểm và duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng để vừa tận dụng được lợi ích của matcha, vừa tránh nguy cơ thiếu sắt hoặc thiếu máu./.
(Vietnam+)