Không ít người cho rằng chỉ cần ngủ một giấc hoặc chờ đủ 24 giờ sau khi uống rượu bia thì nồng độ cồn trong cơ thể sẽ tự động về 0 và có thể yên tâm tham gia giao thông. Tuy nhiên, quan điểm này không hoàn toàn chính xác theo cả góc độ khoa học lẫn pháp luật.
Về mặt sinh lý, rượu bia sau khi được đưa vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa dần theo thời gian. Trung bình, mỗi giờ cơ thể loại bỏ 15 miligam cồn trong máu. Quá trình này diễn ra chậm và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như lượng rượu bia đã uống, thể trạng, giới tính, chức năng gan, thời điểm uống và cả việc uống khi đói hay no.
Do đó, nếu uống nhiều rượu bia, sau 24 giờ vẫn hoàn toàn có khả năng trong máu hoặc hơi thở còn tồn dư nồng độ cồn, dù người uống đã tỉnh táo, không còn cảm giác say.
Theo quy định, chỉ cần trong máu hoặc hơi thở còn cồn, người điều khiển phương tiện vẫn bị xử phạt, không phụ thuộc đã uống rượu bia bao lâu.
Từ góc độ pháp luật, quy định hiện hành của Việt Nam áp dụng nguyên tắc “đã điều khiển phương tiện là không được có nồng độ cồn”, không phân biệt thời gian đã uống rượu bia bao lâu.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025), hành vi điều khiển phương tiện giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn là hành vi bị nghiêm cấm.
Quy định này được cụ thể hóa tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trong đó nêu rõ các mức xử phạt đối với người điều khiển ô tô, xe máy khi bị phát hiện có nồng độ cồn, kể cả ở mức rất thấp.
Điều này đồng nghĩa với việc, dù đã qua 24 giờ, chỉ cần thiết bị đo của lực lượng CSGT ghi nhận còn nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở, người điều khiển phương tiện vẫn bị xử phạt theo quy định.
Pháp luật không có quy định miễn trừ trong trường hợp người vi phạm cho rằng mình đã uống rượu bia từ hôm trước, đã ngủ đủ giấc hay cảm thấy hoàn toàn tỉnh táo.
Thực tế cũng cho thấy, đã có nhiều trường hợp người dân bất ngờ bị xử phạt nồng độ cồn vào sáng hôm sau hoặc thậm chí sau hơn 24 giờ kể từ lần uống rượu bia cuối cùng. Nguyên nhân là do lượng rượu bia tiêu thụ trước đó lớn, khiến quá trình chuyển hóa chưa hoàn tất, dẫn tới việc nồng độ cồn vẫn còn tồn dư trong cơ thể.
Từ các căn cứ khoa học và pháp lý nêu trên, có thể khẳng định rằng 24 giờ không phải là mốc thời gian bảo đảm chắc chắn nồng độ cồn về 0. Cách an toàn nhất để tránh vi phạm pháp luật và bảo đảm an toàn giao thông là không điều khiển phương tiện sau khi uống rượu bia, kể cả đã qua một ngày.
Trong trường hợp bắt buộc phải di chuyển, người dân nên sử dụng phương tiện công cộng, taxi hoặc nhờ người khác chở thay vì chủ quan dựa vào cảm giác tỉnh táo của bản thân.
Trần Minh Quang