Từ niềm tin tiêu dùng đến động lực phát triển làng nghề
Làng nghề truyền thống là một bộ phận quan trọng của kinh tế nông thôn Việt Nam, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, tri thức dân gian và bàn tay khéo léo của người thợ. Qua nhiều thế hệ, các làng nghề đã tạo ra những sản phẩm mang đậm bản sắc Việt, từ đồ thủ công mỹ nghệ, gốm sứ, mây tre đan, dệt may, đến chế biến nông sản, thực phẩm đặc trưng vùng miền.
Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, không ít làng nghề đang đứng trước nguy cơ thu hẹp quy mô, thậm chí mai một. Nguyên nhân đến từ sự cạnh tranh gay gắt của hàng hóa nhập khẩu, sự thay đổi nhanh chóng của thị hiếu tiêu dùng, trong khi sản xuất làng nghề vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, phân tán, công nghệ còn hạn chế.
Sản phẩm làng nghề miến dong làng So, xã Hưng Đạo.
Chính trong bối cảnh đó, Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã trở thành “điểm tựa” quan trọng, góp phần khơi dậy niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm trong nước. Khi người dân chủ động lựa chọn hàng Việt, đặc biệt là sản phẩm làng nghề, không chỉ là hành vi tiêu dùng đơn thuần mà còn là sự đồng hành, chia sẻ trách nhiệm với người sản xuất trong nước.
Thực tiễn cho thấy, ở những địa phương triển khai tốt cuộc vận động, gắn tuyên truyền với tổ chức hội chợ hàng Việt, không gian trưng bày sản phẩm làng nghề, phiên chợ nông thôn, sức tiêu thụ hàng nội địa đã có chuyển biến tích cực. Nhiều làng nghề từng gặp khó khăn về đầu ra nay đã từng bước khôi phục sản xuất, giữ được nghề và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.
Ưu tiên dùng hàng Việt chính là động lực để các cơ sở sản xuất, làng nghề không ngừng đổi mới, nâng cao giá trị sản phẩm. Thị trường trong nước ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, mẫu mã, tính an toàn và thân thiện với môi trường, buộc các làng nghề phải thích ứng nếu muốn tồn tại và phát triển.
Nhiều làng nghề đã chủ động ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất, cải tiến quy trình, chuẩn hóa sản phẩm theo các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm. Song song với đó là sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và thiết kế hiện đại, giúp sản phẩm làng nghề vừa giữ được “hồn cốt” văn hóa, vừa phù hợp với thị hiếu tiêu dùng mới.
Đáng chú ý, Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” còn góp phần thúc đẩy hình thành các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Thông qua hợp tác xã, tổ hợp tác, các sản phẩm làng nghề từng bước tham gia vào hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện ích, sàn thương mại điện tử. Điều này không chỉ mở rộng thị trường mà còn giúp nâng cao tính chuyên nghiệp trong sản xuất, kinh doanh của các làng nghề.
Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm làng nghề ngày càng được quan tâm. Khi người tiêu dùng nhận diện rõ nguồn gốc, chất lượng và giá trị văn hóa của sản phẩm, niềm tin đối với hàng Việt sẽ được củng cố bền vững hơn.
Sản phẩm làng nghề gốm sứ Bát Tràng.
Lan tỏa cuộc vận động để phát triển làng nghề
Để Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” thực sự đi vào chiều sâu và gắn kết chặt chẽ với phát triển làng nghề, vai trò của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội là hết sức quan trọng. Công tác tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, đa dạng hình thức, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc ưu tiên dùng hàng Việt gắn với trách nhiệm giữ gìn nghề truyền thống.
Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ làng nghề cần được triển khai đồng bộ, từ tiếp cận vốn, đào tạo nghề, chuyển giao công nghệ, đến xúc tiến thương mại và phát triển thị trường. Việc tổ chức các hội chợ hàng Việt, tuần lễ giới thiệu sản phẩm làng nghề, không gian trải nghiệm thủ công truyền thống không chỉ kích cầu tiêu dùng mà còn góp phần giáo dục thế hệ trẻ về giá trị văn hóa của nghề cha ông.
Đặc biệt, trong xu hướng tiêu dùng xanh và bền vững, sản phẩm làng nghề với nguyên liệu tự nhiên, quy trình sản xuất thân thiện với môi trường có nhiều lợi thế để chinh phục thị trường. Nếu được định hướng và đầu tư đúng mức, làng nghề hoàn toàn có thể trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo tồn văn hóa.
Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” vì thế không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm kích cầu tiêu dùng nội địa, mà còn là chiến lược lâu dài để xây dựng nền kinh tế tự chủ, bền vững. Mỗi sự lựa chọn hàng Việt của người tiêu dùng hôm nay chính là một hành động thiết thực tiếp sức cho làng nghề, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của đất nước trong tương lai.
Phương Nga