Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ 12/2023 - 9/2024 với sự tham gia của 25 sinh viên Đại học Tokyo. Nhóm sinh viên sẽ đọc nửa đầu của một bộ truyện tranh mà họ chưa từng đọc, bằng bản in hoặc trên máy tính bảng. Sau đó, họ đọc nửa còn lại bằng kính thực hành bên trong máy chụp cộng hưởng từ (MRI) và trả lời các câu hỏi về nội dung.
Sử dụng ảnh chụp MRI, các nhà nghiên cứu đã đo lường và so sánh thời gian người tham gia trả lời, tỷ lệ chính xác và hoạt động não bộ của họ trong quá trình đọc và khi đưa ra câu trả lời. Kết quả cho thấy, trung bình họ mất hơn 10% thời gian để trả lời các câu hỏi phức tạp nếu họ đọc truyện tranh trên máy tính bảng.
Bộ truyện tranh sử dụng trong nghiên cứu miêu tả cùng một sự kiện từ góc nhìn của một người đàn ông và một người phụ nữ - cấu trúc được gọi là “câu chuyện song hành”. Các câu hỏi bao gồm mức độ đơn giản - có thể trả lời từ góc nhìn của một nhân vật duy nhất và những câu hỏi phức tạp hơn - đòi hỏi phải hiểu cả hai góc nhìn, với 4 lựa chọn trả lời cho mỗi câu hỏi.
Kết quả cho thấy không có sự khác biệt về thời gian trả lời các câu hỏi đơn giản. Trong khi đó, đối với các câu hỏi phức tạp, những người tham gia đọc trên máy tính bảng mất trung bình hơn 10% thời gian để trả lời. Không có sự khác biệt về độ chính xác giữa nhóm đọc sách in và nhóm đọc trên máy tính bảng.
Khi nhóm sinh viên đọc nửa đầu câu chuyện trên giấy, họ có xu hướng hiểu phần sau mà không cần huy động nhiều bán cầu não trái, vốn điều khiển quá trình xử lý ngôn ngữ. Đối với những câu hỏi đơn giản, những người đọc trên máy tính bảng kích hoạt cả bán cầu não trái và phải để hỗ trợ quá trình xử lý, trong khi những người đọc trên giấy có thể trả lời câu hỏi chỉ bằng cách kích hoạt bán cầu não trái. Dựa trên điều này, nhóm nghiên cứu kết luận rằng việc đọc các tác phẩm in cho phép hiểu bài cặn kẽ hơn và giảm hoạt động não bộ dư thừa.
Giáo sư Kuniyoshi Sakai - chuyên về thần kinh học ngôn ngữ nhận xét: “Với sách giấy, phải mất khoảng một giây để lật trang, và điều này dường như cung cấp thời gian để xử lý nội dung. Ngoài ra, còn có những tín hiệu xúc giác, chẳng hạn như biết mình đang ở đâu trong câu chuyện dựa trên độ dày của cuốn sách, điều này có thể giúp ghi nhớ dễ dàng hơn so với máy tính bảng, nơi màn hình thay đổi ngay lập tức khi bạn chạm vào.”
Theo ông, vì truyện tranh có rất nhiều thông tin hình ảnh và dễ hiểu cảm xúc của các nhân vật, nên sự khác biệt trong hoạt động não bộ có xu hướng được nhấn mạnh và xu hướng tương tự cũng có thể xảy ra với các tài liệu chỉ có văn bản. Việc sử dụng máy tính bảng trong các bài học đã trở nên phổ biến trong giáo dục ở Nhật Bản và Quốc hội nước này đang thảo luận về việc sửa đổi luật để đưa sách giáo khoa điện tử vào sử dụng.
Tuy nhiên, Giáo sư Sakai cho rằng: “Ngay cả trong các thí nghiệm chỉ kéo dài vài giờ, chúng tôi cũng đã quan sát thấy sự khác biệt giữa việc đọc trên giấy và đọc trên thiết bị số. Về lâu dài, tác động đối với não bộ có thể rất đáng kể. Điều quan trọng là phải tiếp nhận và hiểu nội dung một cách tự nhiên thông qua sách in, đồng thời bảo đảm học sinh có đủ thời gian để tự suy nghĩ và nghiền ngẫm”.
Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học PLOS One của Mỹ vào ngày 3/6 vừa qua.
Xuân Giao (TTXVN)