'Vá' lỗ hổng phòng cháy, chữa cháy tại các công trình cũ: Việc không thể chậm trễ

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều căn hộ tại khu tập thể Trung Tự (phường Kim Liên) cơi nới, bịt kín ban công bằng những khung sắt kiên cố, bất chấp nguy cơ mất an toàn khi xảy ra cháy nổ. Ảnh: Dung Nhi

Nguy cơ cháy nổ luôn rình rập

Nhà tập thể T262 trên đường Cầu Diễn (phường Phú Diễn) được xây dựng từ năm 1998. Tại đây, dây điện, cáp viễn thông các loại đan xen như mạng nhện chằng chịt bao quanh khu nhà, vắt qua từng ô cửa, bám dọc theo tường, hành lang nhỏ hẹp chỉ vừa đủ hai người tránh nhau, trong khi xe máy dựng san sát dưới chân cầu thang. Ẩn chứa sau đó là một mối nguy hiểm - nguy cơ cháy nổ luôn rình rập.

Tại nhiều khu tập thể khác như: Mai Dịch, Trung Tự, Ô Chợ Dừa, Nghĩa Tân..., tình trạng cơi nới, bịt kín ban công vẫn phổ biến. Ban đầu, những khung sắt ấy được dựng lên để chống trộm và mở rộng không gian sinh hoạt. Nhưng chúng lại vô tình biến thành những “chiếc lồng” khóa lối thoát khi hỏa hoạn xảy ra.

“Tại khu vực này, các thiết bị phòng cháy, chữa cháy cơ bản đều thiếu vắng: Không hệ thống báo cháy tự động, không họng nước chữa cháy, đèn chỉ dẫn thoát nạn, chiếu sáng sự cố. Bình chữa cháy xách tay hoặc đã hết hạn, hoặc không được kiểm tra định kỳ. Các dụng cụ phá dỡ khẩn cấp gần như vắng bóng”, chị Đinh Thị Hạnh, người dân ở nhà D6 Trung Tự chia sẻ.

Đáng lo ngại hơn, nhiều trường học cũng đang đối mặt với hàng loạt bất cập về phòng cháy, chữa cháy. Tại Học viện Múa Việt Nam, nhiều hạng mục được xây dựng từ những năm 1960, nay đã xuống cấp. Hệ thống báo cháy, đèn thoát nạn, chiếu sáng sự cố chưa được lắp đặt đầy đủ, nhiều thiết bị hư hỏng. Trong khi đó, các phòng học, phòng tập, hội trường hay sân khấu học viện lại sử dụng vật liệu dễ bắt lửa như rèm vải, mút cách âm, sàn gỗ cùng hệ thống âm thanh, ánh sáng công suất lớn.

Không chỉ vậy, các cơ sở sản xuất, nhà xưởng, kho... xen kẽ trong khu dân cư trên địa bàn thành phố Hà Nội cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn. Nhiều kho, xưởng có vật liệu dễ cháy nổ, khoảng cách an toàn chưa được bảo đảm, thiết bị phòng cháy, chữa cháy cũ kỹ, lạc hậu và thiếu cả những phương tiện chữa cháy tối thiểu.

Cần xử lý mạnh hơn, quyết liệt hơn

Khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở việc nhận diện nguy cơ mà ở quá trình khắc phục. Các tiêu chuẩn phòng cháy, chữa cháy hiện đại yêu cầu sự đồng bộ giữa nhiều hạng mục, trong khi đó, việc cải tạo công trình cũ lại vướng nhiều trở ngại như: Mặt bằng chật hẹp, kết cấu xuống cấp, kinh phí hạn chế... Việc thi công cải tạo còn khó khăn hơn khi không thể dừng toàn bộ hoạt động của công trình trong thời gian dài. Trong khi đó, bài toán đặt ra không chỉ là sửa chữa một vài thiết bị mà là nâng cấp cả một hệ thống an toàn đã lạc hậu suốt nhiều năm.

Trước thực trạng đó, Hà Nội đã tiến hành siết chặt xử lý các công trình tồn tại vi phạm phòng cháy, chữa cháy trước năm 2001 theo Nghị quyết số 79/2025/NQ-HĐND ngày 27-11-2025 của HĐND thành phố Hà Nội về việc xử lý các cơ sở không bảo đảm yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn thành phố Hà Nội được đưa vào sử dụng trước khi Luật Phòng cháy và chữa cháy số 27/2001/QH10 có hiệu lực. Từ đầu năm 2026, nhiều địa phương đã triển khai kế hoạch rà soát và khắc phục theo lộ trình cụ thể.

Điển hình, tại phường Phú Diễn, hiện còn 33 trường học, khu tập thể cũ, nhà xưởng thuộc diện không bảo đảm yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Theo Trung tá Bùi Quốc Khánh, Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 11 (Công an thành phố Hà Nội), đa số công trình đều không có bậc chịu lửa, giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan, chống tụ khói, thoát nạn. Ngoài ra, 33 cơ sở thiếu cơ bản hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, họng nước chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn, dụng cụ phá dỡ thô sơ... Phó Chủ tịch UBND phường Phú Diễn Cấn Đức Dũng cho biết, phường đã xây dựng lộ trình khắc phục về phòng cháy, chữa cháy theo 5 giai đoạn. Trong đó, đến giai đoạn 5 vào năm 2030, bắt buộc 100% cơ sở phải hoàn thành lắp đặt thiết bị phòng cháy, chữa cháy theo tiêu chuẩn.

Không chỉ phường Phú Diễn, hàng trăm cơ sở khác đã ký cam kết xây dựng lộ trình khắc phục tồn tại về phòng cháy, chữa cháy. Một số địa phương như phường Ô Chợ Dừa đặt mục tiêu di dời kho hóa chất, xăng, dầu nguy hiểm ra khỏi khu dân cư. Tại phường Giảng Võ, 179 cơ sở đã được yêu cầu ký cam kết khắc phục tồn tại về phòng cháy, chữa cháy.

Hà Nội hiện có hơn 3.000 công trình được đưa vào sử dụng trước năm 2001 thuộc diện phải rà soát, khắc phục tồn tại về phòng cháy, chữa cháy. Lộ trình đã rõ ràng, giải pháp đã cụ thể, song để “vá” được những lỗ hổng phòng cháy, chữa cháy, nỗ lực của cơ quan chức năng thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn cả là từng người dân, từng đơn vị sử dụng công trình cần thay đổi nhận thức, vì an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Kim Vũ

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/va-lo-hong-phong-chay-chua-chay-tai-cac-cong-trinh-cu-viec-khong-the-cham-tre-750018.html