Các tàu neo ở cảng của Oman ngày 23/3. (Ảnh: Getty)
Bloomberg dẫn các nguồn tin giấu tên cho biết, Thống chế Asim Munir có cuộc trao đổi với ông Trump trong ngày 23/3. Một nguồn tin cho biết Pakistan đang đề xuất chọn thủ đô Islamabad làm địa điểm tổ chức đàm phán. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff được nói là đang đóng vai trò quan trọng trong tiến trình này.
Một nguồn tin ngoại giao nói với NBC News rằng Pakistan cũng đã trao đổi với Iran, và một cuộc gặp trực tiếp có thể diễn ra trong những ngày tới tại Islamabad. Theo một quan chức vùng Vịnh, Pakistan đã chuyển thông điệp giữa hai nước trong 2 ngày qua.
Ngày 23/3, Tổng thống Trump cho biết Mỹ và Iran đã có các cuộc trao đổi “rất tốt và hiệu quả” và các cuộc thảo luận sẽ “tiếp tục trong suốt tuần”. Đây là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra thông tin về việc trao đổi với Iran kể từ khi mở chiến dịch không kích ngày 28/2. Tuyên bố này đánh dấu sự thay đổi hoàn toàn so với tối hậu thư cứng rắn mà ông đưa ra cuối tuần qua, yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không Mỹ sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của nước này.
“Chúng tôi đang dành ra khoảng thời gian 5 ngày. Chúng tôi sẽ xem diễn biến ra sao, và nếu mọi thứ tốt đẹp, chúng tôi sẽ đi đến giải quyết vấn đề. Nếu không, chúng tôi sẽ tiếp tục ném bom không ngừng”, ông Trump nói với các phóng viên về quyết định hoãn tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Mohammad-Bagher Ghalibaf và các quan chức cấp cao khác của Iran phủ nhận nước này đang đàm phán với Mỹ, cáo buộc ông Trump cố “thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ, muốn thoát khỏi vũng lầy mà Mỹ và Israel đang mắc kẹt”.
Tuy nhiên, ông Esmail Baghaei - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, nói với hãng thông tấn IRNA rằng Iran đã nhận được thông điệp trong những ngày gần đây từ “một số quốc gia thân thiện, chuyển tải đề nghị đàm phán của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh”, và rằng Iran đã đưa ra phản hồi phù hợp.
Nhiều bên tham gia
Theo một nguồn tin am hiểu tình hình, Pakistan cùng với Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đang đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran.
Việc Iran gần như đóng cửa eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới được vận chuyển qua, đã gây tác động nghiêm trọng với châu Á, đặc biệt là Pakistan. Quốc gia Nam Á với khoảng 260 triệu dân này phụ thuộc phần lớn vào dầu thô và gần như toàn bộ khí tự nhiên hóa lỏng nhập từ vùng Vịnh.
Một nhà ngoại giao Trung Đông - được thông báo về các cuộc đàm phán gián tiếp có thể diễn ra giữa Mỹ và Iran, cho biết “có những cuộc thảo luận về khả năng đàm phán” và có thể sẽ có một cuộc gặp tại Islamabad.
Khi được hỏi về khả năng Mỹ và Iran gặp nhau tại Pakistan, nguồn tin ngoại giao cho biết hoạt động ngoại giao đang “diễn ra sôi động” nhưng có nhiều đề xuất khác nhau và chưa có gì được xác nhận.
Nhà Trắng không xác nhận Pakistan đang đóng vai trò trung gian với Iran hay không.
“Đây là những cuộc thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Tình hình đang thay đổi nhanh chóng, và những suy đoán về các cuộc gặp không nên được coi là chắc chắn cho đến khi được Nhà Trắng chính thức công bố”, Thư ký báo chí Karoline Leavitt nói.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong ngày 23/3 và “bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng thù địch nguy hiểm đang tiếp diễn tại khu vực vùng Vịnh”.
“Trước tình hình nghiêm trọng này, Thủ tướng nhấn mạnh nhu cầu cấp bách phải cùng nhau nỗ lực giảm leo thang và quay trở lại đối thoại, ngoại giao giữa tất cả các quốc gia láng giềng để giải quyết bất đồng”, thông cáo của Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết.
Thông cáo cho biết: “Chia sẻ với Tổng thống Iran về các nỗ lực ngoại giao của lãnh đạo Pakistan, Thủ tướng khẳng định Pakistan sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng trong việc thúc đẩy hòa bình trong khu vực”.
Ngoại trưởng Ai Cập cũng đã có các cuộc điện đàm riêng với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong ngày 22/3, cùng với người đồng cấp Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar.
Ngày 23/3, ông Trump cho biết các cuộc trao đổi giữa Mỹ và Iran mới là “bước đầu”, nhưng bày tỏ lạc quan rằng hai bên có thể đạt được thỏa thuận.
“Tôi nghĩ có cơ hội rất lớn để chúng tôi đạt được một thỏa thuận. Vì vậy, chúng tôi dành ra 5 ngày và sau đó sẽ xem mọi việc tiến triển ra sao”, ông cho biết.
Bình Giang