Ngày 24/2, một máy bay vận tải đặc nhiệm C-146A Wolfhound thuộc Không quân Mỹ gặp tai nạn trong lúc tham gia hoạt động huấn luyện chung với quân đội Philippines. Sự cố xảy ra tại thị trấn Laoac, tỉnh Pangasinan, khi máy bay thực hiện khoa mục cất hạ cánh trên đường bộ được sử dụng làm đường băng tạm thời.
Theo thông tin từ giới chức Philippines, chiếc C-146A đã hạ cánh an toàn ở lượt đầu. Tuy nhiên, trong quá trình tăng tốc cất cánh rời khỏi đoạn đường bê tông, máy bay bị chệch hướng và va chạm với dải phân cách cố định.
Va chạm khiến 5 quân nhân Mỹ có mặt trên máy bay bị thương ở các mức độ khác nhau. 3 người được đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra và điều trị, trong đó có phi công. 2 người còn lại được sơ cứu tại chỗ. Không có dân thường nào bị thương.
Chiếc C-146A Wolfhound là biến thể quân sự của máy bay vận tải phản lực cánh quạt Dornier 328 do Đức phát triển, được Mỹ cải biên cho nhiệm vụ đặc nhiệm. Máy bay có chiều dài khoảng 21 m, sải cánh gần 21 m, chiều cao hơn 7 m.
Trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 14 tấn. C-146A sử dụng 2 động cơ phản lực cánh quạt, cho tốc độ hành trình khoảng 620 km/h và tầm hoạt động gần 2.800 km khi mang tải trọng khoảng 900 kg.
Thiết kế của C-146A tập trung vào khả năng vận chuyển nhanh lực lượng đặc nhiệm, trang thiết bị và hàng hóa đến các sân bay nhỏ hoặc đường băng dã chiến.
Máy bay có thể hoạt động trên đường băng ngắn, phù hợp với kịch bản ứng phó thiên tai, sơ tán khẩn cấp hoặc triển khai lực lượng tại khu vực hạ tầng hạn chế. Giá mỗi máy bay ước tính khoảng 17,6 triệu USD.
Hoạt động huấn luyện tại Pangasinan nằm trong khuôn khổ hợp tác quốc phòng giữa Mỹ và Philippines. Một nội dung quan trọng của đợt huấn luyện là kiểm tra khả năng sử dụng hạ tầng thay thế khi sân bay chính bị vô hiệu hóa do thiên tai hoặc xung đột.
Philippines là quốc gia thường xuyên hứng chịu bão lớn và động đất, vì vậy năng lực duy trì cầu hàng không trong điều kiện khẩn cấp có ý nghĩa chiến lược.
Về mặt quân sự, các bài tập cất hạ cánh trên đường bộ cho thấy xu hướng phân tán lực lượng, giảm phụ thuộc vào căn cứ cố định.
Trong môi trường tác chiến hiện đại, sân bay lớn có thể trở thành mục tiêu ưu tiên của tên lửa tầm xa. Khả năng sử dụng đường cao tốc hoặc hạ tầng dân sự làm bãi đáp tạm giúp tăng tính linh hoạt và khả năng sống còn của lực lượng không quân.
Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn rủi ro cao. Đường bộ không được thiết kế chuyên biệt cho máy bay phản lực, yếu tố ma sát mặt đường, chiều dài hạn chế và chướng ngại vật hai bên đều có thể ảnh hưởng đến quá trình cất cánh.
Sự cố tại Laoac cho thấy chỉ một sai lệch nhỏ trong điều khiển hoặc đánh giá khoảng cách cũng có thể dẫn đến va chạm.
Giới chức hai bên cho biết cuộc điều tra đang được tiến hành để làm rõ nguyên nhân cụ thể, bao gồm khả năng lỗi kỹ thuật, điều kiện mặt đường hoặc yếu tố con người.
Dù không gây thiệt hại nghiêm trọng về nhân mạng, sự cố là lời nhắc về mức độ phức tạp của các bài huấn luyện phi tiêu chuẩn.
Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực có nhiều biến động, hợp tác quân sự Mỹ - Philippines tiếp tục được tăng cường.
Những hoạt động như vậy vừa nhằm nâng cao năng lực ứng phó thảm họa, vừa củng cố khả năng triển khai nhanh lực lượng trong trường hợp khẩn cấp.
Tai nạn lần này vì thế không chỉ là sự cố kỹ thuật, mà còn đặt ra yêu cầu siết chặt tiêu chuẩn an toàn trong các bài tập có độ rủi ro cao.
Việt Hùng