Vành đai 4 – Trục phát triển mới của không gian Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Trục phát triển chiến lược

Vành đai 4 là dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa lâu dài đối với cấu trúc không gian Thủ đô và Vùng Thủ đô, không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu giao thông trong ngắn hạn. Dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô đã được khởi công ngày 25/6/2023. Ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, các chỉ đạo của Thành ủy, HĐND và UBND TP đều nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng thời hạ tầng giao thông với tái cấu trúc không gian đô thị, coi Vành đai 4 là một trục phát triển mới của Thủ đô.

Vành đai 4 là một trục phát triển mới của Thủ đô. Ảnh minh họa.

Trong quá trình điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065 và lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Vành đai 4 được đặt vào vị trí “khung xương sống” của cấu trúc phát triển. Tuyến đường này không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn tạo nền tảng tổ chức lại các khu vực phát triển theo mô hình mới, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững trong dài hạn.

Theo Trưởng phòng Quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, Sở QH-KT Hà Nội Nguyễn Thị Tuyết Nhung, việc triển khai Vành đai 4 đặt ra yêu cầu rất rõ đối với công tác điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô, đó là phải chuyển mạnh từ mô hình phát triển đô thị tập trung sang mô hình đa cực, đa trung tâm, từng bước giảm sự tập trung quá mức vào khu vực nội đô lịch sử.

Trưởng phòng Quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, Sở QH-KT Hà Nội Nguyễn Thị Tuyết Nhung

Một trong những nội dung trọng tâm của điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065 là tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng đa trung tâm. Trong cấu trúc này, tuyến Vành đai 4 đóng vai trò là khung kết nối chiến lược, tạo điều kiện hình thành và phát triển các “thành phố trong thành phố”.

Theo định hướng, các khu vực phía Bắc và phía Tây Thủ đô được xác định là những không gian có nhiều dư địa phát triển, có khả năng tiếp nhận các chức năng đô thị mới gắn với trung tâm dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao, logistics và các khu đô thị hiện đại. Việc phân bổ lại các chức năng đô thị, dân cư và việc làm dọc theo tuyến Vành đai 4 sẽ góp phần giảm áp lực dân số, hạ tầng kỹ thuật và môi trường cho khu vực nội đô lịch sử.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, TP xác định rõ yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển từ “đô thị đơn cực” sang “đô thị đa trung tâm, đa cực, có khả năng thích ứng dài hạn”. Vành đai 4 được coi là một trong những điều kiện hạ tầng then chốt để hiện thực hóa tư duy này.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, tuyến đường không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn tạo nền tảng hình thành các “thành phố trong thành phố” gắn với các trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ và logistics. Qua đó, từng bước phân bổ lại dân cư và việc làm ra ngoài khu vực nội đô lịch sử, phù hợp với định hướng giãn dân và nâng cao chất lượng sống cho người dân Thủ đô.

Trục liên kết vùng, hình thành các cực tăng trưởng mới

Không chỉ có ý nghĩa đối với Hà Nội, Vành đai 4 còn được xác định là trục tổ chức lại không gian kinh tế – công nghiệp – đô thị của toàn Vùng Thủ đô trong tầm nhìn đến năm 2045.

Công nhân cùng máy móc thi công Dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.

Theo định hướng quy hoạch, tuyến đường này tạo điều kiện thuận lợi để dịch chuyển các cơ sở sản xuất, cụm công nghiệp, trung tâm logistics và kho vận từ khu vực nội đô ra các khu vực ven đô và các địa phương lân cận như Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ, nơi có quỹ đất và điều kiện kết nối hạ tầng thuận lợi hơn.

Cách tiếp cận của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm là đặt Hà Nội trong mối quan hệ hữu cơ với Vùng Thủ đô và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Trong bối cảnh đó, Vành đai 4 được coi là trục liên kết chiến lược, giúp hình thành mạng lưới sản xuất – dịch vụ liên vùng, giảm áp lực cho Hà Nội và thúc đẩy sự phát triển cân bằng, hài hòa giữa các địa phương.

Cùng với đó, Hà Nội sẽ có điều kiện tập trung nhiều hơn vào các chức năng có giá trị gia tăng cao như dịch vụ chất lượng cao, đổi mới sáng tạo, tài chính và văn hóa, phù hợp với vai trò của một Thủ đô hiện đại trong tương lai.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, dọc theo tuyến Vành đai 4, các khu vực giao cắt với các trục hướng tâm, các tuyến cao tốc, quốc lộ và các tuyến vành đai khác sẽ có điều kiện thuận lợi để phát triển thành các trung tâm dịch vụ tổng hợp, logistics, công nghiệp công nghệ cao và các đô thị mới. Đặc biệt, các khu vực phía Bắc, phía Đông và phía Tây Thủ đô được định hướng trở thành các cực tăng trưởng mới, vừa chia sẻ áp lực với khu vực trung tâm, vừa tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội trong dài hạn.

Yêu cầu đồng bộ và kiểm soát phát triển

Để phát huy tối đa vai trò của tuyến Vành đai 4, công tác quy hoạch hai bên tuyến được xác định là nhiệm vụ then chốt, phải được triển khai song hành với tiến độ đầu tư dự án.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Sở QH-KT đã và đang phối hợp với các sở, ngành liên quan nghiên cứu đồng bộ hóa công tác quy hoạch ngay trong quá trình triển khai tuyến đường. Trọng tâm là rà soát, cập nhật các đồ án quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết, xác định rõ các khu vực ưu tiên phát triển đô thị, dịch vụ, công nghiệp và không gian xanh, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tình trạng phát triển tự phát, manh mún.

Thi công trên công trường Dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.

Đối với Quy hoạch phân khu đô thị phía Tây Vành đai 4, TP đã chia thành 4 phân đoạn nghiên cứu gồm: toàn bộ phía Bắc sông Hồng; đoạn từ Nam sông Hồng đến Đại lộ Thăng Long; đoạn từ Đại lộ Thăng Long đến đường Ngọc Hồi – Phú Xuyên; và đoạn từ đường Ngọc Hồi – Phú Xuyên đến đê sông Hồng.

UBND TP đã phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch đối với cả bốn phân đoạn trong các quyết định ban hành từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2025. Hiện nay, Sở QH-KT đang tiến hành thẩm định các đồ án quy hoạch phân khu đô thị này để trình UBND TP xem xét, phê duyệt.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, một số nội dung của quy hoạch cần được rà soát, hiệu chỉnh để bảo đảm tính thống nhất với các đồ án đã được phê duyệt, trong đó có Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic. Việc điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở bảo đảm phù hợp về tính chất, chức năng và phạm vi nghiên cứu, không làm thay đổi định hướng lớn đã được xác lập trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Việc tổ chức thực hiện quy hoạch hai bên tuyến Vành đai 4 sẽ gắn chặt với tiến độ đầu tư dự án, bảo đảm thống nhất giữa hạ tầng giao thông và phát triển đô thị. Bên cạnh sự chỉ đạo của TPvà sự phối hợp liên ngành, sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân được xác định là yếu tố quan trọng để Vành đai 4 không chỉ hoàn thành đúng tiến độ mà còn phát huy hiệu quả bền vững trong dài hạn.

Lại Tấn

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/vanh-dai-4-truc-phat-trien-moi-cua-khong-gian-thu-do.981808.html