Theo báo cáo phân tích ngành ngân hàng mới nhất từ Chứng khoán Vietcombank (VCBS), mặt bằng lãi suất huy động trong năm 2026 dự kiến sẽ chịu áp lực tăng dần. Trong khi đó, lãi suất cho vay được dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức thấp và có sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm tổ chức tín dụng nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
VCBS dự báo lãi suất 2026 phân hóa mạnh giữa các nhóm ngân hàng
Lãi suất huy động chịu áp lực tăng từ 0,7% đến 1%
VCBS nhận định lãi suất huy động sẽ bắt đầu nhích lên ngay từ nửa đầu năm 2026 với mức tăng dự kiến khoảng 0,3% – 0,5%. Áp lực này xuất phát từ nhu cầu chuẩn bị nguồn vốn để đáp ứng tín dụng khi nền kinh tế bước vào chu kỳ phục hồi mới, đồng thời giải tỏa sức ép khi chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động toàn hệ thống vẫn ở mức cao.
Sang nửa cuối năm 2026, lãi suất huy động có thể tăng thêm 0,4% – 0,5%. Đáng chú ý, sự phân hóa sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn giữa hai nhóm ngân hàng chính. Nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng sẽ giữ mặt bằng lãi suất đi ngang sau khi đã chủ động điều chỉnh tăng 0,3% – 0,6% vào cuối năm 2025 để đảm bảo thanh khoản.
Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân, đặc biệt là các đơn vị quy mô vừa và nhỏ, sẽ đối mặt với áp lực tăng lãi suất cao hơn để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Những ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn cao hoặc phụ thuộc lớn vào thị trường liên ngân hàng sẽ phải chấp nhận chi phí huy động đắt đỏ hơn.
Lãi suất cho vay: Nhóm quốc doanh và tư nhân đi ngược chiều
Đối với lãi suất cho vay, VCBS dự báo mức bình quân toàn hệ thống sẽ tăng nhẹ khoảng 0,5% – 0,7% so với năm trước. Tuy nhiên, xu hướng thực tế tại từng nhóm ngân hàng sẽ có sự khác biệt rõ rệt dựa trên định hướng kinh doanh và lợi thế nguồn vốn.
Nhóm ngân hàng quốc doanh dự kiến sẽ tiếp tục giảm lãi suất cho vay thêm khoảng 0,2% – 0,3% trong năm 2026. Đây là động thái phù hợp với định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn giá rẻ.
Tại nhóm ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mới có thể tăng từ 0,3% đến 1,0%, tùy thuộc vào từng phân khúc khách hàng. Nguyên nhân chủ yếu do các ngân hàng này gia tăng tỷ trọng cho vay khách hàng cá nhân, đặc biệt là tín dụng mua nhà với kỳ hạn dài. Bên cạnh đó, áp lực từ biên lãi thuần (NIM) đang ở mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018 buộc nhiều đơn vị phải điều chỉnh lãi suất đầu ra để bù đắp chi phí vốn và duy trì lợi nhuận.
Các yếu tố hỗ trợ và rủi ro thanh khoản
Báo cáo cũng chỉ ra rằng, áp lực tăng lãi suất sẽ nhẹ hơn đối với các ngân hàng sở hữu lợi thế về tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao hoặc có khả năng tiếp cận nguồn vốn ngoại tệ thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế. Nhìn chung, thị trường tài chính năm 2026 sẽ chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt về nguồn vốn, buộc các ngân hàng phải tối ưu hóa cơ cấu bảng cân đối kế toán để thích nghi với điều kiện thị trường mới.
Tuệ Nhân