VCCI chỉ ra 4 điểm nổi bật của Sách trắng thuế Việt Nam 2026

4 giờ trướcBài gốc

Công cụ quan trọng phản ánh chất lượng quản lý thuế

Cục Thuế (Bộ Tài chính) đang lấy ý kiến dự thảo Sách trắng thuế Việt Nam 2026. Được biết, đây là lần đầu tiên ngành Thuế Việt Nam phát hành một ấn phẩm có tính chất tổng kết, hệ thống, công khai theo thông lệ quốc tế, thể hiện tinh thần minh bạch và cam kết đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp, người dân.

VCCI đánh giá Sách trắng thuế Việt Nam là công cụ quan trọng để phản ánh khách quan chất lượng quản lý thuế. Ảnh minh họa

Góp ý cho dự thảo với tư cách là tổ chức quốc gia đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, VCCI đánh giá Sách trắng thuế là công cụ quan trọng để phản ánh khách quan chất lượng quản lý thuế, chi phí tuân thủ và mức độ an toàn pháp lý của người nộp thuế, qua đó làm cơ sở cho việc thiết kế và đánh giá các cải cách tiếp theo, nhằm giảm gánh nặng chi phí, nâng cao khả năng dự đoán chính sách đối với doanh nghiệp.

VCCI ghi nhận và đánh giá cao 4 kết quả nổi bật được phản ánh trong dự thảo, bao gồm: Thứ nhất, việc công bố Sách trắng là một bước tiến lớn về minh bạch tài khóa. Trước đây, các số liệu thu ngân sách, kết quả thanh tra kiểm tra, dữ liệu về thương mại điện tử thường rời rạc, khó tổng hợp. Việc tập hợp trong một tài liệu chính thức giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư, học giả và đối tác quốc tế có một nguồn dữ liệu tham chiếu chung.

Thứ hai, kết quả chuyển đổi số ngành thuế giai đoạn 2021 - 2025 thực sự ấn tượng. Việc triển khai hóa đơn điện tử trên toàn quốc, eTax Mobile, Cổng thông tin dành cho nhà cung cấp nước ngoài, kết nối với 60 ngân hàng thương mại đã tạo nền tảng giảm chi phí tuân thủ đáng kể cho doanh nghiệp.

Thứ ba, công tác cải cách bộ máy với việc giảm 82% đầu mối, từ hơn 4.000 xuống còn 746 đơn vị, là cuộc tinh gọn mạnh mẽ nhất trong lịch sử ngành. Cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận tinh thần quyết liệt này.

Thứ tư, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế quy mô gần 900 nghìn tỷ đồng giai đoạn 2020 - 2025 đã thực sự đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua đại dịch Covid-19 và giai đoạn khó khăn sau đó.

Cần thêm tiếng nói của người nộp thuế

Bên cạnh những đánh giá tích cực, theo VCCI, dự thảo hiện tập trung khá nhiều vào việc trình bày thành tựu, trong khi phần thách thức được nêu khái quát, chưa đi sâu phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp cụ thể. Theo đó, VCCI đề nghị cân nhắc bổ sung một chương hoặc một mục riêng phản ánh khách quan về các tồn tại, hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn.

Ví dụ, Sách trắng có thể xem xét trình bày thêm các nội dung như: tình hình nợ thuế và công tác xử lý nợ; tình hình khiếu nại, khởi kiện về thuế và thời gian giải quyết; các vướng mắc khi triển khai hóa đơn điện tử, quản lý hộ khoán; đánh giá về việc áp dụng quản lý rủi ro trong thanh tra, kiểm tra thuế. Theo VCCI, việc nêu rõ các điểm còn hạn chế cùng định hướng khắc phục sẽ giúp cộng đồng doanh nghiệp có cái nhìn đầy đủ hơn, đồng thời tăng ý nghĩa chẩn đoán của Sách trắng đối với việc hoạch định chính sách cải cách.

Cũng theo góp ý của VCCI, dự thảo được viết phần lớn từ góc nhìn của cơ quan quản lý. Trong khi tiếng nói của người nộp thuế - đối tượng phục vụ trung tâm theo đúng tinh thần “lấy người nộp thuế làm trung tâm” mà Sách trắng đề cập chưa thực sự đậm nét.

Cụ thể, chỉ số hài lòng 92,3% được trình bày như một kết quả, nhưng không có phân tích sâu về phương pháp khảo sát, cấu trúc mẫu, tỷ lệ phản hồi trên tổng số người nộp thuế được gửi phiếu, cách xử lý sai số khảo sát điện tử. Đặc biệt, nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) (86,8%) và doanh nghiệp nhà nước (88,4%) có chỉ số thấp hơn đáng kể so với hộ kinh doanh (94,3%), nhưng tài liệu không lý giải nguyên nhân.

Do vậy, VCCI đề nghị bổ sung phần phân tích định tính, có thể trích dẫn ý kiến từ các hiệp hội, ngành hàng và kết quả Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của VCCI, báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), Hiệp hội Doanh nghiệp Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham), Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) về môi trường thuế.

Việc đối chiếu chéo các nguồn dữ liệu sẽ làm tăng độ tin cậy của Sách trắng. Đồng thời, cần cân nhắc bố trí một tiểu mục riêng trong Chương về “Người nộp thuế và mức độ hài lòng” để trình bày rõ hơn 3 nội dung, bao gồm: Phương pháp luận khảo sát; các nhóm vấn đề được người nộp thuế đánh giá cao; các nhóm nội dung còn hạn chế theo từng loại hình doanh nghiệp. “Cách tiếp cận này sẽ giúp Sách trắng thuế phản ánh đúng tinh thần “lấy người nộp thuế làm trung tâm” và là căn cứ quan trọng để thiết kế các giải pháp nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện” - góp ý của VCCI nêu rõ.

Sách trắng thuế Việt Nam 2026 là một bước tiến quan trọng. Song để Sách trắng thực sự trở thành “ấn phẩm thể hiện tinh thần minh bạch, khách quan và cam kết đổi mới” như thông điệp của Bộ trưởng Bộ Tài chính đã nêu, VCCI cho rằng, tài liệu cần có thêm sự cân bằng giữa thành tựu và thách thức, giữa tiếng nói của cơ quan quản lý và tiếng nói của người nộp thuế, giữa số liệu định lượng và phân tích định tính.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam mong muốn, Sách trắng thuế được hoàn thiện theo hướng cân bằng hơn, phản ánh đầy đủ hơn tiếng nói của khu vực doanh nghiệp, qua đó nâng cao giá trị tham chiếu của tài liệu cả ở trong nước lẫn quốc tế.

Nguyễn Hòa

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/vcci-chi-ra-4-diem-noi-bat-cua-sach-trang-thue-viet-nam-2026-457470.html