VCCI đề xuất tháo gỡ vướng mắc pháp lý và chi phí giao dịch phái sinh cho doanh nghiệp

5 giờ trướcBài gốc

Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam (Ảnh SDG).

Phản hồi Bộ Công Thương đối với Dự thảo Đề án Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh giai đoạn 2026-2030 (định hướng đến năm 2045), VCCI đánh giá cao định hướng xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Mặc dù vậy, dự thảo hiện tại vẫn còn nhiều vướng mắc thực thi. VCCI cho rằng cơ quan soạn thảo cần bổ sung các cơ chế hỗ trợ trực tiếp nhằm tháo gỡ khó khăn về pháp lý cũng như chi phí giao dịch cho cộng đồng doanh nghiệp.

Hạn chế lớn nhất được VCCI nhận diện nằm ở hành lang pháp lý chưa rõ ràng đối với nhóm doanh nghiệp nhà nước. Các tập đoàn năng lượng và xăng dầu hiện có nhu cầu phòng vệ giá rất lớn nhưng e ngại vi phạm quy định bảo toàn vốn. Để tháo gỡ vấn đề này, VCCI đề nghị Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn phân định rõ giữa giao dịch phòng vệ và giao dịch đầu cơ, đồng thời đánh giá hiệu quả phòng vệ trên tổng thể hoạt động kinh doanh. Các cơ quan chức năng cũng cần có cơ chế miễn trừ trách nhiệm cá nhân nếu người đứng đầu doanh nghiệp nhà nước tuân thủ đúng quy trình quản trị rủi ro.

Cùng với đó, các quy định kỹ thuật về thuế và kế toán cũng đang gây khó khăn cho quyết định tham gia thị trường của doanh nghiệp. Pháp luật thuế hiện hành chưa quy định chi tiết cách xác định thu nhập chịu thuế, thời điểm ghi nhận lãi lỗ và cơ chế bù trừ giữa kết quả phái sinh và giao dịch cơ sở. Do chuẩn mực kế toán Việt Nam chưa hoàn toàn tương thích với chuẩn mực quốc tế IFRS 9 về kế toán phòng vệ, VCCI kiến nghị Bộ Tài chính sớm ban hành thông tư chuyên ngành trước khi Luật được thông qua, đồng thời nghiên cứu cơ chế thuế ưu đãi cho các giao dịch phòng vệ thuần túy.

Đối với doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ (nhóm chiếm 95% tổng số doanh nghiệp), chi phí ký quỹ bằng tiền mặt đang là yếu tố cản trở lớn nhất đối với khả năng tiếp cận thị trường phái sinh. Nhằm giảm thiểu áp lực tài chính, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung giải pháp chấp nhận tài sản đảm bảo phi tiền mặt, bao gồm thư bảo lãnh ngân hàng, chứng từ kho hàng và trái phiếu chính phủ.

Thêm vào đó, thị trường cần thiết kế các hợp đồng vi mô với quy mô danh nghĩa nhỏ, phù hợp với dòng tiền của doanh nghiệp quy mô nhỏ. Đề án cũng cần khuyến khích phát triển dịch vụ ủy thác tham gia thị trường thông qua các hợp tác xã và hiệp hội ngành hàng nhằm giúp các đơn vị này tối ưu hóa chi phí giao dịch và quản trị rủi chuyên nghiệp hơn.

Theo VCCI, quá trình chuẩn hóa danh mục hàng hóa cũng cần một lộ trình riêng cho từng nhóm và có sự tham gia của hiệp hội ngành hàng (Ảnh minh họa).

Để các đề xuất trên phát huy hiệu quả, hạ tầng giao dịch và cơ sở dữ liệu thị trường cần được thiết kế sát với thực tiễn. Dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2030 thu hút 300 đến 500 doanh nghiệp tham gia, tuy nhiên VCCI đánh giá đây là mục tiêu rất cao. Bộ Công Thương cần thực hiện khảo sát thực địa với ít nhất 200 doanh nghiệp thuộc các ngành hàng chủ lực để xác lập chỉ tiêu định lượng dựa trên dữ liệu thực tế, đồng thời bổ sung các mốc kiểm điểm giữa kỳ vào năm 2027 và 2029 để kịp thời điều chỉnh chính sách.

Quá trình chuẩn hóa danh mục hàng hóa cũng cần một lộ trình riêng cho từng nhóm và có sự tham gia của hiệp hội ngành hàng ngay từ khâu thiết kế. Cụ thể, mặt hàng cà phê cần giải quyết tình trạng thiếu hụt hệ thống kho ngoại quan đạt chuẩn quốc tế. Mặt hàng gạo gặp nhiều khó khăn trong việc chuẩn hóa hợp đồng giao nhận vật chất do tính đa dạng về giống. Đối với thịt lợn, cơ quan quản lý phải đánh giá kỹ lưỡng về vệ sinh thú y và rủi ro dịch bệnh trước khi đưa vào giao dịch tập trung.

Cuối cùng, VCCI kiến nghị Đề án làm rõ mối quan hệ giữa kênh giao dịch qua ngân hàng thương mại và kênh giao dịch tập trung qua Sở giao dịch. Cơ chế dành cho nhà đầu tư nước ngoài cũng cần được quy định cụ thể về việc chuyển đổi ngoại tệ, ký quỹ bằng ngoại tệ và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài. Nhằm bảo vệ quyền lợi các bên tham gia, VCCI đề xuất áp dụng mô hình giải quyết tranh chấp kết hợp giữa cơ chế tự quản của Sở giao dịch, trọng tài thương mại chuyên ngành và tòa án nhân dân chuyên trách về tài chính.

Đông Nghi

Nguồn Doanh nhân & Công lý : https://doanhnhan.congly.vn/vcci-de-xuat-thao-go-vuong-mac-phap-ly-va-chi-phi-giao-dich-phai-sinh-cho-doanh-nghiep.html